2 stajyer mühendisin öldüğü kaza önlenebilirdi

2 stajyer mühendisin hayatını kaybettiği, birinin yaralandığı Merkez Ankara şantiyesindeki kazaya ilişkin bilirkişi raporu, olayın öngörülebilir ve önlenebilir olduğu sonucuna vardı. Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki dava dosyasına giren 25 sayfalık rapor, önceki soruşturma ve kovuşturma raporlarıyla iş mahkemelerindeki bilirkişi değerlendirmeleri arasındaki farklılıkları da inceledi.

Fırtına uyarısına rağmen kalıp sabitlenmedi

Rapora göre kaza, 15 Ağustos 2022'de Yenimahalle'deki Merkez Ankara inşaatı B Blok'un 5'inci katında meydana geldi. Yaklaşık 3 ton ağırlığındaki demir perde kalıbının uygun biçimde sabitlenmemesi, kazanın temel nedeni olarak gösterildi. Ankara Valiliği'nin 14 Ağustos 2022'de resmi internet sitesi ve basın aracılığıyla kuvvetli sağanak, fırtına ve hortum riskine ilişkin uyarı yaptığı belirtildi. Buna karşın 10 metre uzunluğunda, 3,5 metre yüksekliğindeki kalıp, beton dökülmediği gerekçesiyle 2-3 gün boyunca zemine dübellenmeden ve arka payandaları sabitlenmeden dikey halde bırakıldı. Meteorolojik verilere göre kaza günü ortalama rüzgar hızı saatte 30 kilometre, kaza anında ise 100 kilometreye çıktı. Raporda, saatte 30 kilometre hızla esen rüzgarın kalıba uyguladığı yatay kuvvetin 1.519 kilogram, hızın saatte 100 kilometreye ulaşması durumunda bu kuvvetin 16 bin 878 kilogram olduğu hesaplandı. Bilirkişi heyeti, “Panonun yüzeye sabitlenmemesi durumunda kalıbın küçük rüzgar hızlarında bile devrilmesi mümkündür. Kazanın temel nedeni, böylesine büyük ve ağır bir kalıp panosunun uygun bir şekilde sabitlenmeyip serbest bırakılmasıdır” değerlendirmesini yaptı. Kalıbın zemine sabitlenmesi ya da dikey değil yatay biçimde istiflenmesi halinde devrilme riskinin tamamen ortadan kalkacağı, olayda kaçınılmazlık unsurunun bulunmadığı kaydedildi.

Dört sanığa kusur oranı verildi

Raporda, ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi gereği tüzel kişiliklere ceza kusuru yüklenemeyeceği belirtildi. Alt işveren Bozbaşoğulları Ltd. Şti.'nin şantiye şefi ve işveren vekili İnan Yücel yüzde 50 oranında asli kusurlu bulundu. Yücel'in kalıbı günlerce sabitlemeden açıkta bırakması, Valilik uyarısına rağmen güvenliğini sağlamaması ve alana girişi kısıtlamaması kusur gerekçeleri arasında yer aldı. Kalıp ustası Bayram Yüksel'e yüzde 20 tali kusur verildi; Yüksel'in devrilme ihtimalini öngörüp kalıbı sabitlemesi veya güvenli eğimle yatırması ve şantiye şefini uyarması gerektiği ifade edildi. Asıl işveren Pasifik-Merkez Adi Ortaklığı'nın proje müdürü ve işveren vekili Sinan Kar yüzde 15, saha mühendisi Alpcan Ergüven yüzde 15 oranında tali kusurlu sayıldı. Kar'ın alt işverenler arasındaki koordinasyonu sağlamadığı ve genel gözetim görevini yerine getirmediği belirtildi. Ergüven'in stajlarının ilk günündeki öğrencileri mesajla “kırmızı alan” olarak nitelenen tehlikeli çalışma ortamına çağırdığı, teknik refakatçi olup olmadığını denetlemediği ve rüzgar çıktığında öğrencileri zamanında tahliye etmediği kaydedildi.

İSG uzmanları ve öğrenciler kusursuz bulundu

Pasifik bünyesindeki İş Güvenliği Uzmanı Emrah Akyol ile NET Ankara İSG firmasında görevli Hüsamettin Çermikli, Gökhan Aldoğan, Abdurrahman Bozyiğit ve Murat Saçlı'nın cezai sorumluluğu olmadığı ve kusursuz oldukları bildirildi. Uzmanların tespit ve öneri defterlerine rüzgar ve kalıp güvenliğiyle ilgili uyarıları yazdığı, rehberlik görevlerini yaptığı ancak sahada icrai emir verme yetkilerinin bulunmadığı belirtildi. Hayatını kaybeden stajyer öğrenciler Emre Çetin ve Taha Öztürk ile yaralanan Ege Kıratlı'nın da kusursuz olduğu değerlendirmesine yer verildi. Öğrencilerin saha mühendisinin onayı ve davetiyle kata çıktığı, kalıbın sabitlenmediğini fark etme yükümlülükleri bulunmadığı ve kazada müterafik kusurlarının olmadığı kaydedildi.