ABD’de motorin ucuzluyor, Türkiye’de kırmızı dizel yok! Trump’tan akaryakıt hamlesi

ABD’de dizel, kullanıldığı alana göre vergilendiriliyor. Karayolundaki motorin federal ve eyalet vergilerine tabi tutulurken tarım, inşaat, jeneratör ve iş makinelerinde kullanılan yakıt bu vergilerden muaf tutuluyor.

Vergisiz statünün denetimde hemen anlaşılması için yakıta kırmızı renkli özel bir boya katılıyor. Kimyasal performansı standart dizelle aynı olan bu yakıtın karayolu araçlarında kullanılması, normal koşullarda vergi ihlali sayılıyor ve yasaklanıyor.

NEDEN ŞİMDİ KARAYOLLARINA İZİN VERİLDİ?

Dizel fiyatlarının galon başına 6,53 dolarla rekor seviyeye çıkması üzerine Başkan Donald Trump, yakıt ve nakliye maliyetlerini düşürmek için kırmızı dizelin karayolunda kullanımına izin veren kararnameyi imzaladı.

Düzenlemeyle galon başına alınan 24,4 sentlik federal tüketim vergisi ertelendi. Normalde arazi taşıtları ve iş makinelerine ayrılan yakıt, maliyetleri düşürmek amacıyla yıl sonuna kadar karayolu araçlarına da açıldı.

Eyalet vergilerinin de askıya alınması halinde büyük bir kamyonun tek depoda 150 dolara yakın tasarruf edebileceği hesaplanıyor. Türk Lirası karşılığı yaklaşık 7.500 TL’ye denk geliyor.

TÜRKİYE’DE KIRMIZI DİZEL VAR MI?

Türkiye’de ABD’dekine benzer, renklendirilmiş bir “kırmızı dizel” uygulaması bulunmuyor. Vergisiz veya yasal yakıt denetimi, gözle görülmeyen Ulusal Marker sistemiyle yapılıyor.

Tarım ve denizcilik gibi sektörlere sağlanan akaryakıt destekleri renklendirme yerine Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS), fatura, kart ve plaka tanımlı dijital mekanizmalar üzerinden yürütülüyor. Türkiye’de “kırmızı dizel” sisteminin devreye alınmasına yönelik resmi bir çalışma veya takvim de bulunmuyor.