ABD ve AB'den Rusya'ya Yeni Yaptırımlar: Kremlin'in Mali Kaynakları Hedefte

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, 2 Eylül'de Rusya'ya yönelik ek yaptırımlar üzerinde değerlendirmelerde bulunduklarını açıkladı. AB üyesi 26 ülke ise 29 Ağustos'ta yayımladıkları ortak açıklamada, 19. yaptırım paketinin çalışmalarının hızlandırıldığını duyurdu. AB Konseyi Başkanı Antonio Costa da 5 Eylül'de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile yaptığı basın toplantısında, Rusya'ya baskının artırılması gerektiğini vurgulayarak, AB heyetinin bu konuda Washington'a gideceğini bildirdi.

YAPTIRIMLARIN KAPSAMI VE HEDEFİ

Uzmanlar, yeni yaptırımların Rusya üzerinde ekonomik baskı oluşturarak savaş kapasitesini sınırlamayı amaçladığını, ancak bunların yalnızca sınırlı bir kısmının enerji piyasasına odaklanacağını belirtiyor. ABD ve AB, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlangıcından bu yana, Şubat 2022'den beri Rus kişi ve kurumlarına yönelik kısıtlayıcı tedbirler uyguluyor. Rusya'dan petrol ve doğal gaz alan ülkeleri yakından takip eden Washington yönetimi, en son 27 Ağustos'ta Hindistan'a, Rus petrolü alımı nedeniyle yüzde 25'in üzerine ek olarak yüzde 25 daha tarife uygulanması kararı aldı. AB ise bugüne kadar 18 ekonomik yaptırım paketiyle ticaret, finans, enerji, sanayi, teknoloji, ulaşım, çift kullanımlı ürünler, lüks ürünler, altın ve elmas gibi stratejik sektörleri kapsamlı önlemlerle etkiledi. SWIFT sisteminden çıkarılan bankalar ve deniz yoluyla taşınan ham petrol ile bazı petrol ürünlerinin AB'ye ithalatına yönelik yasaklar da bu yaptırımlar arasında yer alıyor.

UZMAN GÖRÜŞLERİ VE DEĞERLENDİRMELER

Energy Aspects Jeopolitik Araştırmalar Bölümü Başkanı Richard Bronze, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Zelenskiy ile görüşme konusunda isteksiz olması nedeniyle eylül ayı boyunca ABD yönetiminin ek yaptırım uygulama kararını tartışacağını söyledi. Bronze, bu süreçte ABD'li senatörlerin Rusya'dan petrol, gaz ve diğer ürünler alan ülkelere yüzde 500 gümrük vergisi getirilmesini öngören yasa tasarısının yeniden gündeme gelebileceğini, ancak tasarının Kongre'den geçmesi için önemli ölçüde değiştirilmesi gerekebileceğini ve bunun da ABD Başkanı Donald Trump'a yaptırımların belirlenmesi konusunda esneklik sağlayacağını ifade etti. AB'nin 19. yaptırım paketinin eylül-ekim döneminde tamamlanabileceğini belirten Bronze, paketin içeriğinin henüz net olmadığını, ancak ilk raporların önlemlerin yalnızca sınırlı kısmının enerji piyasalarına odaklanacağını gösterdiğini söyledi. 18. yaptırım paketinin bazı maddelerinin halihazırda uygulanma aşamasında olduğunu ve Rus petrolü için belirlenen tavan fiyat uygulamasının 3 Eylül'de yürürlüğe girdiğini, üçüncü ülkelerde Rus ham petrolünden üretilen ürünlerin ithalat yasağının ise 21 Ocak 2026'dan itibaren geçerli olacağını ekledi. Bronze, Rusya'ya uygulanan yaptırımların enerji piyasalarını etkilediğini ancak Kremlin'in savaş girişimlerini zayıflatmayı başaramadığını da belirtti.

ABD'NİN KISA VADEDEKİ YAKLAŞIMI

Norveç'teki Oslo Üniversitesinde Doktora Sonrası Araştırma Görevlisi Francesco Sassi, ABD'nin kısa vadede Rus petrolüne yönelik bir yaptırım uygulamasının olası olmadığını, Washington yönetiminin Rusya ile doğrudan temas kurmayı hedeflediğini ve bazı alanlarda olası enerji işbirliklerini değerlendirdiğini söyledi. Sassi, ABD hükümetinin Moskova'ya yönelik yaklaşımını bir önceki Biden yönetimine kıyasla değiştirme gerekliliğine inandığını ancak kendi retoriğinin esiri olduğunu ve ABD ile AB'nin Rusya-Ukrayna Savaşı konusunda iş birliğinin giderek ayrıştığını belirtti. Bu durumun Kremlin tarafından farklı şekillerde istismar edilebilecek stratejik bir boşluk yarattığını ve enerjinin de bu alanlardan biri olduğunu vurguladı.