Ağrı Dağı buzulları küçülüyor, uzmanlardan uyarı geldi

Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi'nden Prof. Dr. Faruk Kaya, iklim değişikliğinin etkileriyle Ağrı Dağı'nın zirvesindeki buzulların hızla küçüldüğüne dikkat çekerek, olası afetlere karşı uyarıda bulundu. Yapılan araştırmalar ve güncel uydu verileri, dağın zirvesini kaplayan takke buzulunda önemli bir daralma yaşandığını ortaya koyuyor.

Buzul alanında büyük düşüş

Prof. Dr. Kaya'nın açıklamalarına göre, 1900'lü yılların başında yaklaşık 15 kilometrekare olan buzul alanı, günümüzde yapılan uydu ölçümleriyle yaklaşık 5 kilometrekareye kadar gerilemiş durumda. Geçmişte 3 bin 600 metreye kadar inen buzul yalakları ve vadileri, günümüzde neredeyse 4 bin 900 metreye kadar çekilmiş. Bu durum, buzulların zayıfladığını ve eridiğini gösteriyor.

Tarihi afetler ve güncel riskler

Nepal'de yaşanan ve binden fazla can kaybına yol açan kaya-buz çığı felaketinin ardından Kaya, Ağrı Dağı'nda da 1840 yılında benzer bir olayın yaşandığını hatırlattı. O dönemde 'Cehennem Deresi' olarak bilinen Ahura Vadisi'nde meydana gelen büyük volkanik çamur akıntısı, köklü bir geçmişe sahip Ahura köyünü yerle bir etmişti. Bu tür olayların tekrarlayan bir örüntüye dönüştüğüne dikkat çeken Kaya, "2021 Haziran'ında ve 30 Temmuz 2026'da basına da yansıdığı şekliyle Ağrı Dağı'ndaki buzul erimesinin bölgede çamurlu sel ve taşkınlara yol açtığına bir kez daha şahit olduk. Bunlar, 1840'ın ya da Nepal'in yanında küçük, yerel olaylar. Ama tam da bu yüzden önemli. Aynı vadi, 186 yıl önce büyük bir felakete sahne olduktan sonra, bugün hala küçük ölçekte de olsa zaman zaman hareketlenmeye devam ediyor. Bu, o vadideki dengenin hiçbir zaman tam olarak kurulmadığının, zirvedeki buz kütlesinin hala izlenmesi gereken bir risk taşıdığının somut kanıtıdır" dedi. Türkiye'nin yüksek dağlarının, özellikle Ağrı Dağı, Cilo ve Kaçkarlar'ın sistematik olarak uydularla izlenmesi, gerekli önlemlerin alınması gerektiği vurgulandı.