Ahıska Türklerinin sürgününün üzerinden 82 yıl geçti

14 Kasım 1944 gecesi Sovyet askerleri Ahıska köylerini kuşattı; kadınlar, çocuklar ve yaşlılar evlerinden çıkarıldı. Yaklaşık 86 bin kişi yük vagonlarıyla Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan'a gönderildi. Bir aydan uzun süren yolculukta açlık, susuzluk, soğuk ve hastalık nedeniyle yaklaşık 17 bin kişi yaşamını yitirdi. Tarihî kaynaklarda sürgün edilen ve hayatını kaybedenlerin sayıları farklılık gösteriyor.

Sürgünün arka planı

1828-1829 yıllarında Osmanlı ile Rusya arasında yaşanan savaşın ardından Ahıska, Rus yönetimine girdi. İkinci Dünya Savaşı sırasında Josef Stalin yönetimi, Türkiye sınırındaki Türk ve Müslüman nüfusu güvenlik tehdidi olarak gördü. Sınır güvenliği gerekçesiyle uygulanan sürgünün arka planında, Türk nüfusunu bölgeden çıkararak nüfus yapısını dönüştürme politikası vardı. O sırada yaklaşık 40 bin Ahıskalı erkek, Sovyet ordusunda Nazi Almanyası'na karşı savaşıyordu.

Dağılan aileler ve çözülemeyen dönüş meselesi

Hayatta kalanlar, Orta Asya'nın çeşitli noktalarına dağıtıldı. Yaklaşık 12 yıl gözetim altında tutulanların yer değiştirme özgürlüğü kısıtlandı; aileler parçalandı, köyler boşaltıldı ve topraklar geride kaldı.

Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından da ana yurda dönüş sorunu çözülemedi. Ahıska Türkleri, Türkiye'nin yanı sıra Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan'da, ayrıca dünyanın farklı ülkelerinde kültürlerini ve kimliklerini yaşatmayı sürdürüyor. Sürgünün üzerinden 82 yıl geçse de vatan hasreti dinmedi.