AK Partili Birer: İBB'nin sosyal yardımlarının hesabı sorulacak

AK Parti İBB Meclis Üyesi Sibel Betül Birer, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin (İBB) sosyal yardım politikalarını faaliyet raporları ve bütçe verileri üzerinden eleştirdi. Birer, “Cevapsız kalan her başvurunun, yerine getirilmeyen her sözün ve açıklanmayan her harcamanın hesabını sormaya devam edeceğiz. İstanbul'un hakkını İstanbul adına savunacağız” dedi.

Yardım alan hane sayısı düştü

İBB'nin 2025 yılı faaliyet raporundaki verilere göre, tek seferlik nakdi destekten yararlanan hane sayısı 333 bin 347'den 104 bin 628'e geriledi. Bu durumun yaklaşık yüzde 69'luk bir düşüşe işaret ettiğini belirten Birer, yardımın afet ve kriz desteklerini de kapsadığını hatırlatarak azalmanın nedenlerinin açıklanmasını istedi. Birer, “İhtiyaç mı azaldı, programın kapsamı mı değişti, destek başka bir kanaldan mı verildi? Bunun başvuru ve ödeme verileriyle açıklanması gerekir” diye konuştu. Evlilik desteğinden yararlanan çift sayısı da 7 bin 533'ten 4 bin 40'a düşerek yaklaşık yüzde 46'lık bir azalma gösterdi. Ev eşyası ve giyim desteği hizmetlerinde 14 bin 331'den 4 bin 491'e, yenidoğan destek paketi sayısında ise 40 bin 379'dan 37 bin 568'e düşüş yaşandığı kaydedildi.

Bütçe ve harcama farkları soruldu

İBB'nin 2025 yılı Performans Programı'nda ayni ve nakdi sosyal destek hizmetleri için ayrılan 11 milyar 849 milyon liralık bütçenin 9 milyar 194 milyon lirasının harcandığını belirten Birer, 2 milyar 655 milyon liralık bir fark bulunduğunu söyledi. Birer, “Hangi kalemlerde tasarruf yaptınız, hangi hizmetleri değiştirdiniz, hangi işleri ertelediniz? Bu farkın hesabını kendi performans hedefleriniz üzerinden verir misiniz?” diye sordu. 2026 yılının ilk altı aylık mali verilerine göre, Yoksullukla Mücadele ve Sosyal Yardımlaşma programı için ayrılan 12 milyar 711 milyon liralık bütçenin 3 milyar 887 milyon lirası harcandı. Programdaki bütçe gerçekleşme oranı yüzde 31 iken, Engellilerin Toplumsal Hayata Katılımı ve Özel Eğitim programında bu oran yüzde 7, Şehit Yakını ve Gaziler programında ise yüzde 11 olarak kaydedildi.

Vaatler ve güncel destekler sorgulandı

Birer, İBB yönetiminin seçim döneminde açıkladığı vaatlere de değinerek, 2024'te 100 bin anne adayına beslenme paketi verileceği sözünün verildiğini ancak Ekim 2026'da 2027 için 50 bin anne adayını kapsayan yeni bir hedef açıklandığını belirtti. “2024'te söz verdiğiniz 100 bin anne adayına hangi tarihte, kaç paket ulaştırdınız?” sorusunu yöneltti. Tek asgari ücretle geçinen ailelere yıllık 10 bin lira pazar desteği vaadinin ise Nisan 2026'da başvuruları açılan ve hane başına tek seferlik 2 bin 500 lira olarak açıklanan destekle karşılaştırıldığını ifade etti. 2027 yılı için açıklanan yaklaşık 28,5 milyar liralık aile desteği ve eğitim paketiyle toplam 37,2 milyar liraya ulaşan tutarın program bazında detaylandırılması gerektiğini söyledi. 2026'da 230 bin 71 haneye ulaşılan İstanbulkart desteği için 2027'de 200 bin haneye kaynak ayrıldığını belirten Birer, emeklilere yönelik 2027 yılı için duyurulan yıllık 24 bin liralık kira desteğinin kaç emekliyi kapsayacağının ve ödeme takviminin paylaşılmasını istedi.

Sayıştay'dan 'aracılık hizmeti' uyarısı

Konuşmasında 2025 yılı Sayıştay denetim raporuna da değinen Birer, sosyal yardım ödemelerinin aracılık hizmetine ilişkin tespitlerin bulunduğunu söyledi. Raporda, 2 milyar 725 milyon lirayı aşan nakdi yardımın ödeme ve aracılık hizmetinin ihale yapılmadan BELBİM ve özel bir banka üzerinden protokolle yürütüldüğü, bu süreçte BELBİM'in yaklaşık 17 milyon 635 bin lira faiz geliri elde ettiği belirtildi. Birer, Sayıştay'ın bu ödeme yöntemi için rekabet yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı yönündeki uyarısının dikkate alınmadığını vurgulayarak, “İBB yönetimi, bu uyarıyı niçin yerine getirmediğini İstanbul'a açıklamak zorundadır” dedi. Birer, konuşmasının sonunda sosyal yardımların şeffaflığı ve etkinliği için üç öneri sundu: Üç ayda bir sosyal yardım sonuç tablosu yayımlanması, başvuru sonuçlarının ve ödeme takvimlerinin vatandaşların erişimine açılması ve Sayıştay'ın bulgusu için takvimli bir düzeltme planı hazırlanması. Bu konuları iki ayrı soru önergesiyle İBB yönetimine ileteceklerini de sözlerine ekledi.