Almanya ve Türkiye'de depozito sistemi ile ev almak mümkün mü?

Dünya genelinde çevre kirliliğiyle mücadele kapsamında uygulanan depozito iade sistemleri, ülkelerin belirlediği geri ödeme tutarları ve bu tutarların yerel alım gücü üzerindeki etkisiyle farklı ekonomik sonuçlar doğuruyor.

ALMANYA'DAKİ SİSTEMİN AVANTAJLARI

Almanya'da on yıllardır uygulanan 'Pfand' sistemi, tek kullanımlık plastik şişeler ve metal kutular için belirlenen standart depozito bedeli ile dikkat çekiyor. Bu sistemde, iade edilen her birim ambalaj için standart depozito bedeli 25 Cent düzeyindedir. Bu tutar, düşük gelirli gruplar, öğrenciler ve emekliler için ek bir gelir kapısı oluşturuyor. Aylık bazda toplanan 375 Euro gibi bir tutar, konut kredisi taksitlerine veya kapsamlı bir mutfak alışverişine katkı sunabilecek bir ekonomik büyüklükte.

TÜRKİYE'DE DEPOZİTO SİSTEMİ

Türkiye'de ise 2025 yılı itibarıyla devreye alınacak Depozito Saha Yönetim Sistemi (DSYS) ile iade edilen her birim ambalaj için belirlenen tutar 25 Kuruş olarak uygulanacak. Ancak bu tutar, mevcut enflasyon ve hayat pahalılığı verileri ışığında sembolik bir seviyede kalmaktadır. Örneğin, Türkiye'de 50 şişe toplandığında elde edilen 12,50 Türk Lirası, sadece yarım ekmek bedeline denk geliyor. Bu da, bir asgari ücretlinin sekiz saatlik mesai sonunda kazandığı tutara ulaşmak için binlerce şişenin sisteme geri kazandırılması gerektiği anlamına geliyor.

İKİ ÜLKE ARASINDAKİ FARKLAR

Almanya'daki sistem, yüksek iade bedelleri sayesinde günlük yaşamda önemli bir katkı sağlarken, Türkiye'deki uygulama henüz aynı düzeye ulaşamamış durumda. İki ülkedeki iade bedellerinin temel ihtiyaç maddeleri üzerinden karşılaştırılması, bu farkı daha net bir şekilde ortaya koyuyor. Örneğin, Almanya'da 0,25 Euro ile bir öğün yemek alınabilirken, Türkiye'de aynı tutar yalnızca bir plastik poşet alabilecek kadar değer taşımaktadır.