Antalya'da COP31 başladı, Türkiye başkanlığı devraldı

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı (COP31), Antalya COP31 Alanı’nda başladı. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, COP30 Başkanı Andre Correa do Lago’dan başkanlık tokmağını devraldı. Böylece Türkiye’nin, sözleşmeye taraf 196 ülke ve Avrupa Birliği’nin (AB) katıldığı konferansın bir yıl sürecek başkanlığı resmen başladı. Türkiye, COP’a ilk kez ev sahipliği yapıyor. Kurum başkanlığındaki konferans Antalya’da 12 gün sürecek. Açılış Genel Kurulu, Mavi Alan’daki Anadolu Salonu’nda düzenlendi. Programa Kurum ve do Lago’nun yanı sıra Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) Başkanı Jim Skea, UNFCCC İcra Sekreteri Simon Stiell ile 196 ülkenin ve AB’nin temsilci ve delegeleri katıldı. Program, do Lago’nun açılış konuşmasıyla başladı.

Kurum’dan ortak sorumluluk çağrısı

Genel Kurul’da konuşan Kurum, savaşlar, jeopolitik gerilimler, ekonomik belirsizlikler, borç yükü, hayat pahalılığı, gıdaya erişim sorunları ve hızlı teknolojik dönüşümün yaşandığı bir dünyaya işaret etti. İklim değişikliğinin sınır tanımadığını belirten Kurum, kuraklığın, taşkınların, su azalmasının ve aşırı sıcakların farklı bölgelerde gıda, üretim, ekonomi, göç, güvenlik, şehirler, tarım ve insan sağlığı üzerinde sonuçlar doğurduğunu söyledi. Kurum, iklim politikasının kalkınma, gıda, enerji ve şehir politikalarıyla bağlantılı olduğunu ifade ederek COP31’i “Uygulama COP’u” yapmayı hedeflediklerini bildirdi. Ülkeler arasındaki farklılıklara rağmen iklim takviminin ortak olduğunu kaydeden Kurum, “Burada vereceğimiz en güçlü mesaj şudur: Dünya ortak bir geleceği paylaşacaksa, o geleceğin sorumluluğunu da birlikte taşıyacaktır” dedi. COP31 Başkanlığı’nın finansmana erişimi kolaylaştırmayı amaçladığını aktaran Kurum, finansmana ve teknolojiye erişenlerle ihtiyaç duyanlar, ayrıca direnç kapasitesi güçlü ülkelerle kırılgan toplumlar arasındaki mesafenin azaltılması gerektiğini belirtti. Türkiye’nin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Kuzey ile Güney’in ve gelişmiş ülkelerle gelişmekte olan ülkelerin beklentilerini ortak zeminde buluşturmak için sorumluluk üstlenmeye hazır olduğunu söyledi. Avustralya ile Pasifik’in sesini duyurmak ve kırılgan ülkelerin sorunlarına çözüm bulmak için çalışacaklarını kaydetti.

Finansman ve uygulama hedefleri

İklim değişikliğiyle mücadelede alınan kararların ve taahhütlerin hayata geçirilmesi gerektiğini vurgulayan Kurum, geciken dirençlilik yatırımlarının ileride afet maliyetlerine, ulaşmayan uyum finansmanının ise insani krizlerin büyümesine yol açabileceğini ifade etti. 1,5 derece hedefinin yol gösterdiğini belirterek bilimsel gerçeklerin açıkça ele alınacağını ve kırılgan ülke ve toplulukların sesinin gündemde tutulacağını söyledi. Kurum, kararların şehir altyapısında, çiftçinin toprağında, fabrikaların üretiminde ve ailelerin enerji faturalarında karşılık bulması gerektiğini dile getirdi. Başkanlık yaklaşımının üç temel kavramını “Diyalog, uzlaşı, aksiyon” olarak sıraladı. Kurum, Sıfır Atık yaklaşımının COP31 Eylem Gündemi’nin başlıkları arasında olduğunu belirtti. 35’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü kapsamında, 2035’e kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payının yüzde 35’e çıkarılmasının hedeflendiğini söyledi. Yenilenebilir enerji, güçlü şebekeler, depolama kapasitesi, enerji verimliliği, temiz ulaşım ve yeşil sanayiyi dönüşümün parçaları olarak gösterdi. Finansmanın yanında güvenin de gerekli olduğunu ifade eden Kurum, Bakü’de gelişmekte olan ülkeler için 2035’e kadar yıllık en az 300 milyar dolarlık iklim finansmanı hedefinde uzlaşıldığını ve kamu ile özel sektör kaynaklarının yıllık en az 1,3 trilyon dolara çıkarılması için çağrı yapıldığını hatırlattı. Finansman arayan projelerle yatırımcıları, teknolojiye ihtiyaç duyan ülkelerle çözüm sahiplerini buluşturmayı amaçlayan girişimi “İklim Uygulama Köprüsü” olarak adlandırdı. Kurum, Antalya’dan karar listesi yerine ortak çalışma kültürü bırakmak istediklerini söyledi. Brezilya’nın Belém kentinde anlatılan “muçiaro” ruhunun Türk kültüründeki karşılığının imece olduğunu belirterek ülkelerin, toplumların, kuşakların ve kurumların katkısına ihtiyaç duyulduğunu kaydetti. Antalya’nın gelecekte burada başlayan işler, yatırımlar, sınırları aşan teknolojiler ve direnç kazanan şehirlerle anılmasını istediklerini ifade etti. Açılışa oyuncular Ozan Akbaba, Sinem Özenç Ünsal, Dilin Döğer, Atakan Özkaya, Şükrü Özyıldız, Zuhal Topal Saygıner, Süreyya Akın Akınözü, Selim Bayraktar, Taner Ölmez, Cengiz Bozkurt ve Erman Burak Yörük; içerik üreticisi Ali Abdüsselam Yılmaz ile serbest dalış dünya rekortmeni milli sporcu Şahika Ercümen de katıldı.