Avrupa'nın güvenlik kavgasında Türkiye'yi dışlama planı şok etkisi yarattı

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, 'Çekirdek Avrupa' vizyonu çerçevesinde Almanya ve yakın komşularının çıkarları için yeniden sanayileşme hamlesi başlatacağını açıkladı. Merz, bu süreçte Türkiye, İngiltere, Japonya ve Kanada gibi ülkelerle stratejik iş birliği yapılacağını duyurdu. Buna karşılık Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Avrupa Birliği'nin kendi ülkesinin nükleer şemsiyesi önderliğinde Amerika Birleşik Devletleri'nden kademeli olarak ayrışması gerektiğini savundu. Macron, stratejik özerkliğe kavuşacak bir Avrupa'nın dünyada yeniden baskın bir güç olabileceğini iddia etti. İtalya ve Polonya ise Transatlantik ilişkilerin yalnızca ABD'nin nükleer şemsiyesinden ibaret olmadığını vurgulayarak, Avrupa'nın Washington ile bağlarını asla koparmaması gerektiğini kararlılıkla ifade etti.

AVRUPA KOMİSYONU BAŞKANI'NIN TÜRKİYE'SİZ VİZYONU

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ABD'nin eleştirilerini bir 'uyarı zili' olarak nitelendirerek, bu durumun 'Avrupa Uyanışı'nı sağladığını belirtti. Von der Leyen, Avrupa'nın kendi güvenliği için birincil sorumluluğu üstlenmesi gerektiğini vurgularken, Brüksel'in üçüncü ülkelerle savunma ve güvenlik alanında kuracağı stratejik iş birliklerinden bahsetti; ancak bu noktada Türkiye'nin ismini anmadı. ABD, AB'nin kendisiyle yarışabilecek bir askeri yapıya ulaşabileceğine inanmadığı için von der Leyen'in bu açıklamalarını pek önemsemiyor. Ancak von der Leyen'in stratejisinin ikinci kısmı riskler barındırıyor. Zira Almanya'nın eski Savunma Bakanı olan von der Leyen, NATO içindeki Avrupalı müttefiklerin konumunu güçlendirmek yerine, NATO ile AB arasında bir ayrışma süreci başlatmak istiyor. AB'ye bağımsız bir savunma doktrini kazandırmayı hedefleyen bu yaklaşım, Türkiye'yi Avrupa kıtasının güvenliğinden dolaylı olarak dışlamayı amaçlıyor.

TÜRKİYE'NİN KRİTİK YOL HARİTASI

Oysa AB'nin Türkiye ile Orta Doğu, Kafkaslar, Karadeniz, Kuzey ve Doğu Afrika gibi bölgelerde yürüteceği iş birlikleri, her iki tarafın da çıkarına olacağı gibi Transatlantik ilişkileri de güçlendirecektir. Fransa'nın bu vizyonda von der Leyen'e vereceği destek, NATO içinde büyük çatlaklara yol açabilir ve zamanla kurumun işleyişini bozabilir. Bu noktada Türkiye'nin, Avrupa güvenlik mimarisinin neresinde ve hangi koşullarla yer alacağını net bir şekilde ortaya koyması kritik bir önem taşımakta. AB'nin kıta güvenliğini yalnızca kendi üyeleri ve İzlanda, İngiltere ve Norveç gibi sınırlı sayıdaki üçüncü ülkelerle kısıtlayıp Türkiye'yi dışlama girişimi, Avrupa'nın güvenliğini artırmayacaktır. Bu nedenle Türkiye'nin bu alanda oluşturacağı kapsamlı yol haritası hayati bir değer taşımaktadır.