Aydınlardan servet tekeline karşı ortak bildiri: 'Paris Manifestosu' yayımlandı
4 Nobel ödüllü iktisatçı ve 110'dan fazla aydın, küresel oligarşiye karşı "Paris Manifestosu"nu yayımladı. Bildiride milyarderlere yüzde 2 asgari vergi, medyada tekelleşmenin önlenmesi ve yapay zekada demokratik denetim istendi.

Nobel ödüllü iktisatçılar Daron Acemoğlu, Esther Duflo, Paul Krugman ve Joseph Stiglitz'in de aralarında yer aldığı 110'dan fazla aydın, milyarderlerin giderek artan ekonomik ve siyasi etkisine karşı "Uluslararası Oligarşiye Karşı" (Against the International Oligarchy) başlıklı Paris Manifestosunu yayımladı. Fransız Le Monde gazetesinde yer alan açık mektupta, aşırı servet birikiminin demokrasileri tehdit ettiği belirtilerek uluslararası bir demokratik dayanışma ağı kurulması çağrısı yapıldı.
Paris'te oligarşi konulu bir konferansın düzenlendiği dönemde kamuoyuyla paylaşılan manifestoda, son 40 yılda derinleşen servet eşitsizliğine dair dikkat çekici veriler paylaşıldı. Forbes dergisinin dünyanın en zenginlerini listelemeye başladığı 1987 yılında, küresel nüfusun en varlıklı yüzde 0,0001'lik kesiminin toplam serveti küresel gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 3'üne denk geliyordu. Günümüzde yaklaşık 3 bin haneden oluşan bu grubun servetinin küresel GSYH'nin yüzde 17'sine ulaştığı vurgulandı.
Ekonomik Gücün Siyasi Nüfuza Dönüşmesi
İmzacılar, dünyanın en zengin isimlerinin çok uluslu şirketler üzerindeki hakimiyeti aracılığıyla milyonlarca çalışanın yaşamını doğrudan etkileyen kararlar alabildiğine dikkat çekti. Büyük sermaye sahiplerinin gazete, televizyon, radyo ve sosyal medya platformlarını satın alarak kamuoyunu yönlendirdiği; seçim kampanyalarına aktardıkları finansmanla da siyasi süreçlerde belirleyici hale geldiği ifade edildi.
İkinci Dünya Savaşı sonrasında eşitsizliklerin gerilediği dönemde arka planda kalan demokrasi ile oligarşi arasındaki gerilimin yeniden belirleyici hale geldiği savunulan metinde, aşırı servetin ilk kez gerçek anlamda küresel ölçekte siyasi ve ekonomik güç yarattığı belirtildi. Bu durumun devletlerin vergi gelirlerini aşındırdığı ve iklim krizini derinleştiren faaliyetleri beslediği kaydedildi.
Milyarderlere Yüzde 2 Asgari Servet Vergisi Önerisi
Manifestoda küresel oligarşiye karşı atılması gereken ilk adımın vergi adaleti olduğu vurgulandı. Mevcut gelir vergisi sistemlerinin aşırı zenginleri ekonomik güçleri oranında vergilendirmekte yetersiz kaldığı belirtilerek şu somut öneriler sıralandı:
Yıllık Asgari Vergi: Serveti 100 milyon doların üzerindeki kişilere, toplam servetlerinin yıllık en az yüzde 2'sine denk gelen kişisel vergi yükümlülüğü getirilmesi (Brezilya'nın 2024 G20 dönem başkanlığı için hazırlanan rapordaki öneriye atıfla).
Telafi Amaçlı Ek Vergi: Geçmişteki düşük vergilendirmeden kaynaklanan servet birikimini dengelemek amacıyla bir defaya mahsus olağanüstü vergi uygulanması (Eski ABD Başkanı Joe Biden'ın 100 milyon dolar üzeri servetlere yönelik yüzde 25'lik vergi önerisi örnek gösterilerek).
Medyada Tekelleşmeye Karşı Uluslararası Düzenleme
Bildirinin ikinci temel eksenini medya kuruluşlarının milyarderlerin elinde yoğunlaşmasının önlenmesi oluşturdu. Bilginin sıradan bir ticari meta değil, demokrasinin temel altyapısı olduğu vurgulandı. Fransa'nın 1944'te Nazi işgalinden kurtuluşunun ardından medya şirketlerinin hisse devirlerini yönetim kurulu onayına bağlayan yasal düzenlemelere atıf yapılan mektupta, bu mekanizmanın yeterince işletilemediği ve son yıllarda milyarderlerin medya satın almalarının hızlandığı belirtildi. Kamu yayıncılığının güçlendirilmesi ve dijital platformların etkisi nedeniyle tekelleşme karşıtı kuralların uluslararası düzeyde hayata geçirilmesi istendi.
"Oligarklar Olmadan Yapay Zeka" ve "Demokratik Enternasyonal" Çağrısı
Manifestonun üçüncü başlığında ise yapay zeka teknolojilerinin geleceğinin Silikon Vadisi'ndeki sınırlı sayıdaki teknoloji şirketinin ve milyarderin kararına bırakılamayacağı savunuldu. Teknoloji devlerinin, insanlığın yüzyıllar boyunca ürettiği bilimsel ve sanatsal eserleri gerekli izinler olmadan kullanarak işlediği ve yeniden ücret karşılığında sunduğu eleştirildi. Siber saldırılar, dezenformasyon ve iş gücü piyasasındaki dönüşüm risklerine dikkat çekilerek Wikipedia, Signal ve Firefox gibi kâr amacı gütmeyen kuruluş modellerinin yapay zekada da uygulanabileceği, araştırmacı ve uzmanların karar süreçlerine katıldığı vakıf temelli yapılar kurulması gerektiği ifade edildi.
Açık mektubun sonunda, ekonomik gücün küreselleşmesine karşı demokratik denetimin de uluslararası ölçekte örgütlenmesi gerektiği belirtilerek bir "Demokratik Enternasyonal" oluşturulması önerildi. İmzacılar, demokrasilerin geleceğinin ve gezegenin yaşanabilirliğinin bu mücadeleye bağlı olduğunu vurguladı.
Bakmadan Geçme
Aydın'daki operasyonlarda 30 bin 738 sentetik ecza ele geçirildi
Aydın'da uyuşturucu operasyonlarında 12 tutuklama
Efeler'de iş yerinde 24 bin 650 sentetik hap bulundu
Söke ve Didim'deki operasyonlarda 13 kişi tutuklandı
Aydın'da kavşak ve köprü bu akşam trafiğe açılıyor
Elife Doğrul Cinayete mi Kurban Gitti? Müge Anlı'da Gündeme Gelen 23 Yıllık Kayıp Dosyasında 7 Gözaltı
