AYM, 14 yıl sonra süresiz nafaka kararını değiştirdi: İptal kararı yeniden tartışma yarattı

Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan yoksulluk nafakasının “süresiz olması”na ilişkin düzenlemeyi oy çokluğuyla iptal etti.Karar, 3’e karşı 12 üyenin oyuyla alınırken, hükmün yürürlüğe girmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne 9 aylık süre tanındı.

2012’de reddedilmişti

Aynı düzenleme 2012 yılında da Anayasa Mahkemesi gündemine gelmiş, Kestel Asliye Hukuk Mahkemesi’nin başvurusu üzerine incelenmişti. O dönemde AYM, iptal istemini reddetmişti. Kararın gerekçesinde sosyal devlet ilkesi vurgulanmış ve nafaka düzenlemesinin “insan onurunu koruma ve sosyal adalet” amacı taşıdığı belirtilmişti.

2012 kararında “sosyal devlet” vurgusu

AYM’nin 2012’deki kararında, Türk Medeni Kanunu’ndaki düzenlemenin sosyal devlet anlayışının bir gereği olduğu ifade edilmişti.

Gerekçede şu değerlendirme yer almıştı:

“Sosyal hukuk devleti, kişi ve toplum yararı arasında denge kuran, güçsüzleri güçlüler karşısında koruyarak eşitliği ve sosyal adaleti sağlayan devlettir.”

Ayrıca nafakanın amacının “nafaka alacaklısını zenginleştirmek değil, boşanma sonrası yoksulluğa düşen eşin asgari yaşam gereksinimlerini karşılamak” olduğu vurgulanmıştı.

Nafaka hangi durumlarda sona eriyor?

Kararın gerekçesinde, yoksulluk nafakasının belirli koşullarda sona erebildiği hatırlatıldı.

Buna göre nafaka;

• Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi,
• Taraflardan birinin ölümü,
• Yoksulluğun ortadan kalkması,
• Haysiyetsiz yaşam sürülmesi,
• Nafaka yükümlüsünün ödeme gücünü kaybetmesi

gibi durumlarda sona erebiliyor.

2012’de karşı oy dikkat çekmişti

2012 kararında 17 üyeden biri iptal yönünde karşı oy kullanmıştı. Karşı oy gerekçesinde, süresiz nafaka uygulamasının sosyal devlet ilkesiyle uyumlu olmadığı ve yoksulluğun sorumluluğunun tek bir tarafa ömür boyu yüklenmesinin hakkaniyete aykırı olduğu ifade edilmişti.

9 aylık yasal düzenleme süreci

AYM’nin iptal kararı sonrası gözler TBMM’ye çevrildi. Adalet Bakanlığı’nın hazırlık çalışmaları sürerken, yeni düzenlemenin AYM’nin verdiği 9 aylık süre içinde yasalaştırılması bekleniyor.