Gündem

Bahçe Bitkileri Uzmanı Uyardı: İlkbahar Donları Meyve Yetiştiriciliği İçin En Büyük Tehdit

OMÜ'den Prof. Dr. Hüsnü Demirsoy, ilkbahar donlarının meyve yetiştiriciliği için en büyük tehdit olduğunu belirtti. Dona karşı önlemler ve yağmurlama sulamasının etkili bir yöntem olduğunu vurguladı.
DHA
DHA
3 dk Sesli Dinle 0
Bahçe Bitkileri Uzmanı Uyardı: İlkbahar Donları Meyve Yetiştiriciliği İçin En Büyük Tehdit

Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nden (OMÜ) Prof. Dr. Hüsnü Demirsoy, iklim değişikliğinin meyve yetiştiriciliği üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekerek, özellikle ilkbahar donlarının ekonomik kayıplara yol açtığını belirtti. Prof. Dr. Demirsoy, "Meyve ağaçlarında asıl büyük kayıplar genellikle bu dönemde yaşanır" dedi.

Don Riskine Karşı Önlemler ve Bitki Savunması

Prof. Dr. Demirsoy, soğuk hava koşullarında meydana gelen don olaylarının bitkiler, meyveler ve ağaçlar üzerindeki ciddi etkilerine vurgu yaparak, üreticilerin olası don risklerine karşı mutlaka önlem alması gerektiğini söyledi. Bitkilerin dengeli beslenmesinin, sonbaharda aşırı sulama ve azotlu gübrelemeden kaçınılması gerektiğinin altını çizdi. Açık ve işlenmiş toprakların gündüz daha iyi ısınarak gece ısıyı bitkilere vermesiyle dona karşı koruma sağladığını, otla kaplı alanların ise bu etkiyi azalttığını belirtti. Ayrıca, "don çukuru" olarak bilinen, soğuk havanın biriktiği alanlara bahçe kurulmasından kaçınılması gerektiğini ekledi. Dona karşı en etkili yöntemlerden birinin ise yağmurlama ve sisleme sulaması olduğunu ifade etti.

Donun Bitki Üzerindeki Mekanizması ve Hassasiyeti

Maddi gelirlerin ve emeklerin boşa gitmemesi için don tehlikesine karşı bilinçlenmenin önemini vurgulayan Prof. Dr. Demirsoy, zirai donun, sıcaklığın sıfır derecenin altına düşmesiyle birlikte bitki hücreleri çevresindeki suyun donması, hücre yapısının bozulması ve bitkinin zarar görmesi anlamına geldiğini açıkladı. Önce hücreler arası boşluktaki suyun donduğunu, ardından hücre içinden dışarıya doğru su çıkışı olduğunu, sıcaklık daha da düştüğünde ise hücre içinde donmaların başlayıp hücre duvarlarının parçalanarak geri dönüşü olmayan hasarların ortaya çıktığını dile getirdi. Elma ve armut gibi ılıman iklim meyvelerinin kışın dinlenme döneminde eksi 15-20 derecelere dayanabildiğini, ancak asıl önemli olanın kışın karşılaşılan soğuklar değil, bitkinin uyanma döneminde ve ilkbaharda yaşanan donlar olduğunu belirtti. Çünkü bu dönemde bitki bünyesindeki su miktarının arttığını ve dona karşı hassasiyetin yükseldiğini sözlerine ekledi.

Yağmurlama Sulamasının Dona Karşı Etkisi

Açık ve bulutsuz gecelerde don riskinin daha fazla olduğunu belirten Prof. Dr. Demirsoy, bitkilerin dona karşı tamamen savunmasız olmadığını, sonbaharla birlikte dinlenme dönemine girerek bünyesindeki suyu azalttığını, şeker ve dona dayanımı artıran bazı aminoasitleri yükselterek soğuğa hazırlandığını söyledi. Bu durumun bitkinin dona karşı toleransını oluşturduğunu ifade etti. Donun verdiği zararın, bitkinin yakalandığı döneme göre değiştiğini, tomurcuk döneminde bazı türlerin eksi 3-5 dereceleri tolere edebilirken, çiçeklenme sonrası ve küçük meyve döneminde eksi 1 hatta sıfıra yakın sıcaklıklarda bile ciddi zararlar görülebileceğini belirtti. Fındıkta çiçeklenmenin uzun bir zamana yayılmasının erken donlara karşı avantaj sağlarken, şeftali ve can eriği gibi türlerde çiçeklenmenin kısa sürmesinin don zararını artırdığını ekledi. Açık ve bulutsuz gecelerde donun daha şiddetli olduğunu, sisli ve bulutlu havalarda ise etkisinin sınırlı kaldığını sözlerine ekledi. Dona karşı etkili yöntemlerden birinin yağmurlama olduğunu, 1 gram suyun donmasıyla yaklaşık 80 kalori ısı açığa çıktığını ve bu sayede ağaçların sıcaklığının sıfır derecenin altına düşmesini engelleyerek yaklaşık 4-5 derecelik bir avantaj sağlandığını, ancak bu uygulamanın don olayı sona erene kadar kesintisiz sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

Yorumlar

UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik yorumları onaylanmamaktadır.

Bu Yazıyı Paylaş