Bu keşif tam 74 milyon yıllık: Dinozorların tarihi yeniden yazılacak

Kuzey Amerika’da keşfedilen dev bir tiranozor fosili, “dinozorların kralı” olarak bilinen Tyrannosaurus rex’in beklenenden daha eski ve büyük bir akrabası olabileceğini ortaya koydu.

Araştırmacılar, ABD’nin New Mexico eyaletinde bulunan ve yaklaşık 74 milyon yıl öncesine tarihlenen bir kaval kemiğinin, şimdiye kadar Kuzey Amerika’da bilinen en eski dev tiranozorlardan birine ait olduğunu belirledi.

1980’LERDE BULUNDU, YILLAR SONRA YENİDEN İNCELENDİ

Söz konusu fosil aslında 1980’li yıllarda Kirtland Formation sahasında keşfedilmişti. Yapılan yeni analizler, kemiğin Geç Kampaniyen dönemine ait olduğunu gösterdi.

Bu dönem, çoğu T. rex fosilinin bulunduğu Geç Maastrihtiyen döneminden daha eski kabul ediliyor. Ancak fosil kayıtlarında iki dönem arasında kısmi bir örtüşme bulunuyor.

BOYUTLARI “SUE” İLE KARŞILAŞTIRILDI

Birleşik Krallık’taki University of Bath’tan paleontolog Nicholas Longrich ve ekibi kemiğin fiziksel özelliklerini ayrıntılı şekilde analiz etti.

Bulunan kaval kemiğinin ölçüleri, bilinen en büyük T. rex örneklerinden biri olan Sue (Tyrannosaurus rex specimen) adlı neredeyse tam iskeletin kaval kemiğinin uzunluğunun yüzde 84’üne, genişliğinin ise yüzde 78’ine ulaşıyor.

Araştırmacılar bu verilerden yola çıkarak söz konusu tiranozorun yaklaşık 4.700 kilogram ağırlığında olduğunu tahmin ediyor. Bu da yaklaşık 5,2 tonluk bir kütleye, yani güçlü bir erkek African bush elephant ağırlığına yakın bir değere karşılık geliyor.

T. REX’İN KÖKENİNE DAIR TARTIŞMAYI YENİDEN ALEVLENDİRDİ

Keşif aynı zamanda Tyrannosaurus’un kökenine dair bilimsel tartışmalar açısından da önemli ipuçları sunuyor.

Bazı paleontologlar T. rex’in Asia’da ortaya çıktığını savunurken, diğerleri ise türün Laramidia adı verilen ve günümüzdeki North America’nın bir bölümünü oluşturan kara parçasının güneyinde evrimleştiğini düşünüyor.

New Mexico’daki bu yeni fosil, yaklaşık 74 milyon yıl öncesine tarihlenmesi nedeniyle Tyrannosaurini grubunun bilinen en eski üyelerinden biri olabilir.

FOSİLİN YAŞI VOLKANİK KÜLLE BELİRLENDİ

Bilim insanları kemiğin yaşını, fosilin gömülü olduğu volkanik kül tabakasındaki argon izotoplarını inceleyerek belirledi. Hunter Wash adı verilen kül tabakasının çevresindeki kaya katmanlarının da net radyometrik tarihlere sahip olması, dev tiranozorların Geç Kampaniyen döneminde Laramidia’da ortaya çıktığını güçlü biçimde destekliyor.

TEK KEMİK, BÜYÜK SORU İŞARETLERİ

Bununla birlikte araştırmacılar dinozorun soy ağacındaki kesin konumunun henüz belirlenemediğini vurguluyor. Bunun nedeni, şu anda elde yalnızca tek bir kemik bulunması.

Yine de kemiğin şekli, sağlam yapısı ve üçgenimsi alt kısmı Tyrannosaurus’a benzer özellikler gösteriyor. Bu yapı, aynı kaya katmanında bulunan daha küçük tiranozor akrabası Bistahieversor’dan belirgin biçimde ayrılıyor.

YENİ FOSİLLER ARANIYOR

Araştırmacılar, Hunter Wash tiranozorunun olağanüstü büyüklüğünün dev tiranozorların sanılandan daha erken ortaya çıkmış olabileceğine işaret ettiğini belirtiyor.

Ancak bu dinozorun boyutunu ve akrabalık ilişkilerini kesin biçimde ortaya koyabilmek için bölgede yeni dişler, kemikler veya daha bütüncül fosil kalıntılarının bulunması gerekiyor.

Araştırma, Scientific Reports dergisinde yayımlandı.