Bulgaristan'da Euro öncesi yatırım durgunluğu: Komşularının gerisinde kaldı
Bulgaristan, Euro'ya geçiş öncesinde yatırım potansiyelindeki durgunlukla mücadele ediyor. Ülkedeki şirketlerin makine ve inovasyona düşük yatırım yapması, finansmana erişimdeki zorluklar ve komşu ülkelere göre geride kalması dikkat çekiyor.

Avrupa Birliği üyesi Bulgaristan, Euro'ya geçiş sürecinde zayıf yatırım potansiyeliyle endişe yaratıyor. Ülkede yatırımlarda yaşanan durgunluk, üretken sermayeye yapılan harcamaların 2024 yılına kadar GSYİH'nın yaklaşık yüzde 18'ine ulaşacağını gösteriyor. Bu oran, Hırvatistan ve Romanya gibi komşu ülkelerin gerisinde kalıyor.
YATIRIM DÜŞÜK SEVİYEDE
Ekonomik Analiz Konseyi Sekreteri Doç. Plamen Nenov, Bloomberg TV Bulgaristan'a yaptığı açıklamada, bu yavaşlamanın temel nedenlerinden birinin Bulgar şirketlerinin makine, ekipman ve inovasyona yaptığı nispeten düşük yatırım seviyesi olduğunu belirtti. Prof. Nenov ve ekibinin Avrupa sübvansiyonlarının Bulgaristan'ın ekonomik büyümesi üzerindeki etkisini inceleyen çalışması, pandemi öncesi bir ankete göre Bulgar işletmelerinin yüzde 80'inin Avrupa standartlarına göre eski kabul edilen makinelerle faaliyet gösterdiğini ortaya koydu. Finansmana erişimdeki sistemik zorluklar, hem banka kredileri hem de KOBİ'ler için öz sermaye kısıtlamaları, modern ekipman ve inovasyona daha fazla yatırım yapılmasının önündeki temel engel olarak öne çıkıyor.
BANKALAR VE HİBELERİN ROLÜ
Bulgaristan'ın 1 Ocak'ta Euro'ya geçmesinin ardından, bankaların daha düşük asgari rezerv gerekliliklerine tabi olmasıyla kredi koşullarında bir miktar iyileşme bekleniyor. Ancak Prof. Nenov, verimlilik ve şirket kârlarındaki artışın yatırım kararları üzerinde daha güçlü bir etkiye sahip olacağını vurguladı. Şirketlere öz sermaye enjeksiyonu sağlayan "İnovasyon ve Rekabetçilik" Operasyonel Programı kapsamındaki hibelerin, yatırımları, satışları, kârları ve işgücü verimliliğini artırmada olumlu etkiler gösterdiği belirtildi. Ancak bu sübvansiyonların evrensel bir çözüm olmadığı ve tercihen güçlü uzun vadeli yatırım potansiyeli olan firmalara yönelik hedeflenmesi gerektiği ifade edildi.
YAPISAL REFORM TAVSİYELERİ
Analiz, Bulgaristan finans piyasalarının işleyişini iyileştirmek için yapısal reformlar da öneriyor. Prof. Nenov, yargı yönetiminin iyileştirilmesi, borsaların yapılandırılması ve yatırımcılar ile şirketler için daha cazip hale getirilmesinin, işletmeleri bu kaynaklardan fon toplamaya teşvik edebileceğini belirtti. Ayrıca, hibeler, kredi garantileri, ihracat garantileri ve öz sermaye finansmanı gibi hedef odaklı araçlar aracılığıyla kamu fonlarının daha esnek kullanılması tavsiye ediliyor. Muhasebe mevzuatında hızlandırılmış amortisman gibi düzenlemelerin, daha fazla yatırım yapan şirketlerin daha yüksek vergi indirimlerinden yararlanmasını sağlayarak yatırımları teşvik edebileceği kaydedildi.
