Büyük oyuncular hizmet ihracatında lokomotif oldu: Dev şirketler pastadan %62,3 pay kaptı
TÜİK verilerine göre, 2024'te hizmet ihracatının %62,3'ünü büyük ölçekli firmalar yaptı. Ulaştırma ve depolama sektörleri ihracatta başı çekerken, yabancı kontrollü şirketlerin bilgi teknolojileri alanındaki etkisi arttı.
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) son verileri, hizmet ihracatında büyük ölçekli işletmelerin ezici üstünlüğünü gözler önüne serdi. 2024 yılına ait detaylı analizlere göre, uluslararası hizmet ticaretinin can damarı olan ihracatın tam yüzde 62,3'ü, devasa operasyonlara sahip büyük şirketler tarafından gerçekleştirildi. Benzer bir tablo hizmet ithalatında da yaşanırken, büyük ölçekli girişimler bu alanda da yüzde 56'lık bir paya sahip oldu. Bu durum, ekonominin bu önemli kolunda küçük ve orta ölçekli işletmelerin daha sınırlı bir rol oynadığını işaret ediyor.
DEV ŞİRKETLER İHRACATTA BAŞI ÇEKİYOR
Verilere göre, hizmet ihracatı yapan işletmelerin yalnızca yüzde 1,9'unu oluşturan 250 ve üzeri çalışana sahip büyük ölçekli girişimler, toplam ihracatın büyük bir kısmını sırtladı. Buna karşılık, 1-9 çalışanı olan mikro ölçekli işletmeler, ihracat yapan tüm işletmelerin yüzde 74,3'ünü oluşturmasına rağmen, toplam hizmet ihracatındaki payları sadece yüzde 8,7'de kaldı. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin payı ise sırasıyla yüzde 12,3 ve yüzde 16,4 olarak kaydedildi. Bu tablo, hizmet sektöründe ölçeğin ne kadar belirleyici olduğunu net bir şekilde ortaya koyuyor.
TAŞIMACILIK VE BİLGİ HİZMETLERİNDE PAZAR LİDERLERİ
Sektör bazında bakıldığında, toplam 60,9 milyar dolarlık hizmet ihracatının neredeyse üçte ikisi, yani 40,2 milyar doları ulaştırma ve depolama faaliyetlerindeki girişimlerden geldi. Bilgi ve iletişim sektöründeki girişimler 5,9 milyar dolarla ikinci sırada yer alırken, imalat sanayi girişimleri 4,2 milyar dolarla onu takip etti. Finans ve sigorta sektörünün payı ise 2,9 milyar dolar oldu. Hizmet ithalatında da benzer bir dağılım göze çarpıyor; imalat sanayi 12,7 milyar dolarla en büyük paya sahipken, toptan ve perakende ticaret 9,6 milyar dolarla ikinci sırada yer aldı. Özellikle yabancı kontrollü girişimlerin telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetleri ihracatındaki yüzde 51,4'lük ve ithalatındaki yüzde 32,3'lük payı dikkat çekici.
