Çankırı'nın asırlık mutfak mirası gelecek kuşaklar için kayıt altına alındı

Anadolu’nun tarihi derinliğiyle bilinen şehirlerinden Çankırı’nın zengin yemek kültürü, kapsamlı bir eserle ölümsüzleştirildi. Gazeteci Savaş Erman’ın gerçekleştirdiği özel röportajda, araştırmacı yazar Serpil Özkan’ın kaleme aldığı "Çankırı Yemekleri" kitabının hikâyesi ve şehrin mutfak mirasına dair çarpıcı detaylar gün yüzüne çıktı. Kitap, sadece yemek tariflerini sunmakla kalmayıp, Çankırı’nın kültürel sürekliliğini yansıtan bir hafıza kaydı olarak değerlendiriliyor.

ÇANKIRI KONFEDERASYONU VE KAPTAN MUSTAFA CAN’DAN BÜYÜK DESTEK

Kültürel mirasın korunması adına hayata geçirilen bu projenin oluşum sürecinde Çankırı Konfederasyonu önemli bir rol üstlendi. Serpil Özkan, eserin ortaya çıkmasında Çankırı Konfederasyonu Başkanı Kaptan Mustafa Can’ın sağladığı desteğin belirleyici olduğunu ifade etti. Kültürün yaşatılması noktasında gösterilen bu hassasiyet, yerel değerlerin ulusal düzeye taşınmasında stratejik bir adım olarak görülüyor.

40 YAŞINDA BAŞLAYAN BİLİNÇLİ ARAŞTIRMA SÜRECİ

Aslen Çankırılı olan ve yaşamını memleketinde sürdüren Serpil Özkan, mutfak kültürüne olan ilgisinin 40’lı yaşlarda profesyonel bir araştırmaya dönüştüğünü belirtti. Yöresel lezzetlerin yanlış aktarılmasından duyduğu endişeyle yola çıkan Özkan, 2019 yılından itibaren tüm yemekleri bizzat kendi mutfağında hazırlayıp fotoğrafladı. Araştırma kapsamında 70 yaş üstü büyüklerle görüşmeler gerçekleştiren yazar, geleneksel tarifleri orijinalliğini bozmadan kayıt altına aldı.

KİTAPTA 118 ÖZEL TARİF YER ALIYOR

Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan birikimin bir sentezi olan Çankırı mutfağını anlatan kitapta; çorbalardan et yemeklerine, sebzelerden hamur işlerine kadar toplam 118 tarif bulunuyor. Serpil Özkan, aileyi bir araya getiren ve kültürel bağları güçlendiren "kıymalı yemeklerin" kitabın kalbini oluşturduğunu vurguladı. Modern yaşamın getirdiği hızlı tüketim alışkanlıklarına karşı bu tür eserlerin birer "kültürel kale" vazifesi gördüğünü ifade eden Özkan, mutfağın toplumun hafızası olduğunun altını çizdi.

GASTRONOMİ TURİZMİNE KATKI SAĞLAYACAK

Eserin Çankırı’nın tanıtımına ve gastronomi turizmine büyük katkı sağlaması hedefleniyor. Tanıtım için öncelikle yaşatmanın esas olduğunu belirten Özkan, Peon Kitap iş birliğiyle hazırlanan çalışmanın bir başlangıç olduğunu ve serinin devam edeceğini müjdeledi. Savaş Erman’a verdiği mülakatta, okuyucuların kendi kültürlerine sahip çıkmalarını dileyen Özkan, Çankırı mutfağını "her damak zevkine hitap eden bir lezzet deryası" olarak tanımladı.

ÖZEL RÖPORTAJ
Soran: Savaş Erman
Cevaplayan: Serpil Özkan

Anadolu’nun kadim şehirlerinden Çankırı, sahip olduğu köklü tarih kadar zengin mutfak kültürüyle de dikkat çeken önemli bir kültür merkezidir. Nesilden nesile aktarılan yemekler; yalnızca birer tarif değil, aynı zamanda bir toplumun hafızasını, yaşam biçimini ve değer dünyasını taşıyan güçlü birer kültür unsurudur.

Araştırmacı yazar Serpil Özkan’ın uzun yıllara dayanan emeğiyle ortaya çıkan “Çankırı Yemekleri” kitabı, bu kültürel mirası kayıt altına alarak geleceğe taşımayı hedefleyen önemli bir çalışma olarak öne çıkıyor. Eser, sadece tarifleri değil; Çankırı’nın mutfak geleneğini, geçmişle kurduğu bağı ve kültürel sürekliliğini de gözler önüne seriyor.

Bu kıymetli çalışmanın hayata geçmesinde büyük emeği bulunan Çankırı Konfederasyonu ve özellikle Çankırı Konfederasyonu Başkanı Sayın Kaptan Mustafa Can, kültürün korunması ve yaşatılması noktasındaki hassasiyetleriyle bu tür projelere öncülük etmeye devam ediyor. Kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik bu destek, eserin ortaya çıkmasında belirleyici bir rol oynuyor.

Savaş Erman’ın soruları ve Serpil Özkan’ın samimi anlatımıyla hazırlanan bu özel röportajda, yalnızca bir kitabın hikâyesine değil, aynı zamanda Çankırı’nın kültürel hafızasına tanıklık edeceksiniz.

Savaş Erman: Öncelikle sizi daha yakından tanıyabilir miyiz? Çankırı ile olan bağınız ve mutfak kültürüne yönelişiniz nasıl şekillendi?
Serpil Özkan: 1961 Çankırı doğumluyum. Lise mezunuyum. Çankırı’dan hiç ayrılmadım, hayatım memleketimde geçti. Memleketimi ve kültürünü çok önemsiyorum. Yaşantımın her önemli döneminde (söz, nişan, düğün, beşik mevlüdü, sünnet düğünü, kına, bayram ve kış hazırlıkları gibi) bu kültürü yaşadım ve yaşattım.

Savaş Erman: Gastronomiyle ilişkiniz profesyonel bir yolculuk mu, yoksa kişisel bir ilgi üzerinden mi gelişti?
Serpil Özkan: 40’lı yaşlarda mutfağa olan ilgimi daha bilinçli şekilde fark ettim. Çocukluğumdan beri hem seyirci hem uygulayıcıydım. Herkesin yöresel lezzetlere benim kadar önem verdiğini düşünürdüm. Ancak zamanla bu alandaki yanlış aktarım ve değişimler beni araştırmaya yöneltti.

Savaş Erman: Bu kitabı hazırlamaya sizi iten en güçlü motivasyon neydi?
Serpil Özkan: Kültürel mirası koruma sorumluluğu en güçlü motivasyonum oldu.

Savaş Erman: “Çankırı Yemekleri” kitabı fikri nasıl ortaya çıktı?
Serpil Özkan: 2023 yılında dönemin valisi Sayın M. Fırat Taşolar’ın teşvikiyle Cumhuriyetin 100. yılı kapsamında bir çalışma yaptık. Bu çalışmanın kitaplaşması planlanmıştı ancak gerçekleşmedi. Bu süreç benim için yeni bir başlangıç oldu.

Savaş Erman: Bu projede Çankırı Konfederasyonu ve Kaptan Mustafa Can’ın rolünü nasıl değerlendiriyorsunuz?
Serpil Özkan: Araştırmacı yazar İbrahim Zencirci ile birlikte Sayın Kaptan Mustafa Can’a ulaştık. Kendisi Çankırı için büyük bir değer. Kültüre verdiği destek bizim için büyük bir şans oldu. Süreci Peon Kitap ve sizinle birlikte yürüttük.

Savaş Erman: Kitabın temel amacı nedir?
Serpil Özkan: Bu eser yalnızca bir tarif kitabı değil; Çankırı’nın mutfak kültürünü kayıt altına alan bir kültür çalışmasıdır.

Savaş Erman: Bu eseri gastronomi kitabı mı yoksa kültürel bir belge olarak mı görüyorsunuz?
Serpil Özkan: Gastronomiye hizmet etse de esasen kültürel bir belge olarak görüyorum.

Savaş Erman: Araştırma süreciniz nasıl ilerledi?
Serpil Özkan: 2019’da başladım. Tüm yemekleri evimde yapıp fotoğrafladım. Sosyal medyada hemşehrilerimin onayını aldım. 70 yaş üstü büyüklerle yaptığım röportajlarla tarifleri kayıt altına aldım.

Savaş Erman: Çankırı mutfağını diğer mutfaklardan ayıran en belirgin özellik nedir?
Serpil Özkan: Orta Asya’dan gelen kültürün Anadolu’daki birikimle birleşerek özgün bir yapı oluşturmasıdır.

Savaş Erman: Bu mutfakta sizi en çok etkileyen unsur nedir?
Serpil Özkan: Köklü geçmiş… Özellikle eski kuşaklara dair hatıralar bu kültürün değerini daha da artırıyor.

Savaş Erman: Kitapta kaç tarif yer alıyor?
Serpil Özkan: Toplam 118 tarif bulunuyor. Çorbalar, et yemekleri, sebzeler, hamur işleri, tatlılar ve kış hazırlıkları gibi geniş bir yelpazede.

Savaş Erman: Bu kitabın kalbi dediğiniz yemek hangisi?
Serpil Özkan: Kıymalı yemekler diyebilirim. Aileyi bir araya getiren, kültürel bağları güçlendiren bir yönü var.

Savaş Erman: Geleneksel mutfakların unutulması sizce ne ifade ediyor?
Serpil Özkan: Bu büyük bir kültürel kayıptır. Mutfak, bir toplumun hafızasıdır.

Savaş Erman: Modern yaşam bu kültürü nasıl etkiliyor?
Serpil Özkan: Hızlı yaşam tarzı nedeniyle bazı yemekler unutulabiliyor. Ancak doğru şekilde uyarlanarak yaşatılabilir.

Savaş Erman: Peon Kitap ile çalışma süreciniz nasıldı?
Serpil Özkan: Çok destekleyici ve güven vericiydi. Özellikle sizin katkınız çok kıymetliydi.

Savaş Erman: Bu projeye en büyük katkıyı kimler sağladı?
Serpil Özkan: Dernek yönetimimiz, İbrahim Zencirci, hemşehrilerimiz ve en önemlisi Peon Kitap ile Çankırı Konfederasyonu ve Sayın Kaptan Mustafa Can.

Savaş Erman: Bu kitabın Çankırı’ya katkısı ne olacak?
Serpil Özkan: Gastronomi turizmine katkı sağlayacak ve şehrin tanıtımına önemli bir değer katacaktır.

Savaş Erman: Gastronomi turizmi açısından bu tür çalışmaların önemi nedir?
Serpil Özkan: Bir şeyi tanıtmak için önce onu yaşatmak gerekir. Bu tür çalışmalar hem tanıtım hem de kültürel süreklilik açısından çok önemlidir.

Savaş Erman: Çankırı Kitap Günleri ve imza etkinlikleri hakkında neler söylemek istersiniz?
Serpil Özkan: Çok kıymetli bir etkinlik. Çankırı halkının kitap ve yazarlarla buluşması açısından önemli. Kitapseverlerin bu etkinliği kaçırmamasını tavsiye ederim.

Savaş Erman: Bu kitabın devamı gelecek mi?
Serpil Özkan: Evet. Öncelikle yemeklerin kültürel boyutunu anlatan bir çalışma, ardından daha kapsamlı projeler planlıyorum.

Savaş Erman: Bu kitabı hazırlarken sizi en çok duygulandıran an neydi?
Serpil Özkan: Kitabın kıymetli bir eser olarak değerlendirilmesi ve ilk kez elime aldığım an.

Savaş Erman: Okuyucular ne hissetsin istersiniz?
Serpil Özkan: Kendi kültürlerini hatırlasın, yaşatsın ve sahip çıksınlar.

Savaş Erman: Çankırı mutfağını tek cümleyle anlatır mısınız?
Serpil Özkan: Her damak zevkine hitap eden bir lezzet deryası.

Savaş Erman: Son olarak eklemek istediğiniz bir mesaj var mı?
Serpil Özkan: Bu imkânı sunduğunuz için teşekkür ederim. Bu eser hepimiz için çok kıymetli.