Cevdet Yılmaz: 1 milyar insan zararlı pişirme yöntemlerine bağımlı

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Afrika'da yaklaşık 1 milyar insanın yemeklerini hazırlamak için hala sağlığa ve çevreye zarar veren geleneksel yakıtlara ve pişirme yöntemlerine bağımlı olduğunu bildirdi.

Afrika'da Temiz Pişirme Sorunu

Antalya'da COP31 marjında düzenlenen 'Afrika'da Temiz Pişirme' konulu Liderler Yuvarlak Masa Toplantısı'nda konuşan Yılmaz, enerjiye erişimin ekonomik kalkınma ve toplumsal refahın temel unsurlarından biri olduğunu belirtti. Yılmaz, "Afrika'da yaklaşık bir milyar insan, yemeklerini hazırlamak için hala sağlığa ve çevreye zarar veren geleneksel yakıtlara ve pişirme yöntemlerine bağımlıdır. Kıta genelinde her beş haneden yaklaşık dördünün temiz pişirme imkanlarına erişememesi, karşı karşıya olduğumuz sorunun boyutunu açıkça göstermektedir," dedi. Bu durumun yalnızca bir enerji açığı değil, aynı zamanda halk sağlığı, kalkınma ve fırsat eşitliği meselesi olduğunu vurguladı.

Kadınlar ve Çocuklar Üzerindeki Yük

Geleneksel pişirme yöntemlerinden kaynaklanan hane içi hava kirliliğinin Afrika'da her yıl yaklaşık 850 bin erken ölüme neden olduğunu aktaran Yılmaz, "Bu sorunun yükünü ise en fazla kadınlar ve çocuklar taşımaktadır," diye konuştu. Temiz pişirmeye erişimin yaygınlaştırılmasının daha sağlıklı aileler, daha güçlü kadınlar, daha fazla eğitim fırsatı ve daha sürdürülebilir toplumlar anlamına geldiğini söyledi. Yılmaz, temiz pişirme alanındaki dönüşümün sadece hanelerle sınırlı kalmadığını, okullarda, hastanelerde ve diğer kamu kurumlarında güvenilir ve uygun maliyetli temiz pişirme çözümlerine erişimin temel hizmetlerin kalitesini ve toplumların refahını doğrudan etkilediğini belirtti. Bu alanda kalıcı ilerleme sağlamak için ülkelerin koşullarına ve kalkınma önceliklerine uygun çözümler geliştirilmesi gerektiğini vurguladı. Etkili kamu politikaları, erişilebilir teknolojiler, güçlü yerel işletmeler ve sürdürülebilir finansman mekanizmalarının bu dönüşümün temel unsurları olduğunu ifade etti.

Uluslararası İş Birliğinin Önemi

Özellikle kadın girişimcilerin ve yerel küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesinin, temiz pişirme çözümlerinin daha geniş toplum kesimlerine ulaşmasına katkı sağlayacağını belirten Yılmaz, "Ancak bu hedeflere yalnızca ulusal çabalarla ulaşmamız mümkün değildir. Hükümetlerin, uluslararası kuruluşların, kalkınma bankalarının, finans kuruluşlarının ve özel sektörün birlikte hareket etmesi gerekmektedir," dedi. Finansman kaynaklarının harekete geçirilmesi kadar, bu kaynakların ihtiyaç duyulan topluluklara ulaşmasının ve somut sonuçlar üretmesinin de önem taşıdığını ekledi. Türkiye olarak iklim değişikliğiyle mücadele ile insani odaklı sürdürülebilir kalkınmanın birbirini tamamlayan hedefler olduğuna inandıklarını dile getiren Yılmaz, COP31 Başkanlığının diyalog, uzlaşı ve aksiyon yaklaşımının da bu anlayışa dayandığını söyledi. Yılmaz, "Temiz pişirme, bu yaklaşımın en açık örneklerinden biridir," dedi. Bugünkü toplantının, Afrika ülkelerinin önceliklerini ve ihtiyaçlarını merkeze alan, mevcut uluslararası çabaları destekleyen ve uygulamayı hızlandıran iş birliklerine katkı sağlamasını temenni ettiğini sözlerine ekledi. Yılmaz, temiz pişirme konusunda uluslararası iş birliğine katkılarından dolayı Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti'ne, Uluslararası Enerji Ajansı'na ve Temiz Pişirme İttifakı'na teşekkür etti. Ayrıca, Ocak 2027'de Nairobi'de düzenlenecek İkinci Afrika Temiz Pişirme Zirvesi'nin, Antalya'daki görüşmeleri daha ileri taşıyacak önemli bir fırsat olacağına inandığını belirtti.