COP31 taslağına 1,5 derece ve fosil yakıt itirazı
Antalya’daki COP31 kapanışında ülkelerin çoğunluğu, üçüncü çerçeve karar taslağını 1,5 derece hedefi, fosil yakıtlar ve uyum finansmanına ilişkin eksikler nedeniyle eleştirdi.

Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nın (COP31) kapanış genel kurulunda, üçüncü çerçeve karar taslağı için ülkelerin talepleri alınıyor. 20 Kasım’da tamamlanması planlanan müzakereler sürerken, katılımcıların çoğunluğu 1,5 derece hedefi ve fosil yakıtlar konusundaki eksiklikler nedeniyle taslağa karşı çıktı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum, genel kurulda ülke temsilcilerini dinledi.
1,5 derece ve fosil yakıt eleştirileri
İsveç temsilcisi, taslakta fosil yakıtlardan çıkış konusunun yer almadığını belirterek, “Fosil yakıtlardan uzaklaşma ele alınmadı” dedi. Bilimsel verilerin ve yol haritalarının karar sürecinde dikkate alınmasını isteyen temsilci, bu geçişin adil biçimde yapılması gerektiğini söyledi. Enerji kapasitesinin üç katına, enerji verimliliğinin iki katına çıkarılması ve iklim uyum finansmanının üç katına çıkarılması için çalışmayı sürdüreceklerini; bu konuların COP32’de de gündemlerinde olacağını kaydetti. Norveç temsilcisi, mevcut metnin daha önce varılan anlaşmaların gerisine düştüğünü savundu. “Norveç, ortak ve hızlandırılmış enerji geçiş hedefinde taahhüdünü devam ettirir” diyen temsilci, uyum finansmanını artırma taahhütlerinin de sürdüğünü belirtti ve önerilen iki karara karşı çıktıklarını açıkladı. Birleşik Krallık temsilcisi, 1,5 derece hedefinin aşılmasının etkilerine dikkat çekerek taslağın iklim eylemini hızlandırma ihtiyacını karşılamadığını söyledi. “Bu nedenle bir uzlaşıya varamıyoruz” diyen temsilci, iklim finansmanına erişimin özellikle en az gelişmiş ülkeler için önemini vurguladı. Birleşik Krallık’ın fosil yakıtlardan çıkışı ve elektrifikasyonu desteklediğini, ormanların, okyanusların, dağlık bölgelerin ve buzullarda yaşayan toplulukların korunmasını savunduğunu ifade etti.
Uyum finansmanı ve kırılgan ülkeler
En Az Gelişmiş Ülkeler adına konuşan Timor Leste temsilcisi, metinde uyum finansmanının üç katına çıkarılmasının somut sonuç yerine bir sürece indirgendiğini ve 1,5 derece aşımına verilen yanıtın yetersiz kaldığını söyledi. “Metin, uyum finansmanı konusunda zayıftır” diyen temsilci, artan sıcaklıklar, uyum sınırlarına yaklaşılması, zarar ve hasarın büyümesi ile finansman açığının genişlemesine dikkat çekti. Ülkelerinin gelişme ve hayatta kalmasının müzakere sonuçlarına bağlı olduğunu belirterek metin üzerinde uzlaşı bulunmadığını kaydetti. Çin temsilcisi, bazı kaygılarını dile getirmesine rağmen taslağın mevcut halini destekleyip kabul etme kararı aldıklarını bildirdi. “Tarafları, gereken uzlaşı ruhunu, bu süreci ilerletmek üzere göstermeye davet ediyoruz” dedi. Katar Devleti adına konuşan delege, Türkiye’ye ev sahipliği ve çabaları için teşekkür etti; Antalya mutabakatının ilerleme ve ortak fayda sağlayabileceğini söyledi. “Çok taraflılığa tamamen saygı duymalı ve Paris Antlaşması’nı tam olarak uygulamalıyız” ifadesini kullandı.
Kanada, Irak ve Fiji’den açıklamalar
Kanada temsilcisi, başkanlıkların uzlaşı için gösterdiği çabaları takdir ettiklerini ancak örtü metnin beklentilerini karşılamadığını belirtti. “Uzlaşmaya varamadık, gereken adımları atamadık” dedi. Irak delegesi, COP Başkanlığı’nın çalışmalarını desteklediklerini ancak taslağın Paris Anlaşması ve BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nden uzaklaştığını savundu. Halkların kalkınma ihtiyaçlarının dikkate alınmadığını belirten delege, “Bunun dışındaki hiçbir dile onay vermemektedir” dedi. Fiji temsilcisi, 1,5 derece hedefinin ülkeleri için vazgeçilmez olduğunu vurguladı. “Küresel ısınmada 1,5 derece, bizim gibi ülkeler için olmazsa olmazdır” diyen temsilci, Pasifik halkları için okyanusların yaşam alanı olduğunu ve iklim eyleminin okyanusları da kapsaması gerektiğini söyledi.

