Covid düzenlemesinde eşitlik talebi: Cezaevlerinden adalet beklentisi

“Biz 31 Temmuz Covid Yasası mağdurları olarak üç yılı aşkın süredir adalet bekliyoruz” açıklamasını yapan grup, “Aynı tarih, aynı ceza; neden farklı infaz?” sorusuyla taleplerini dile getirdi. Anayasa’nın eşitlik ilkesini düzenleyen 10. maddesine atıfta bulunan açıklamada, “Ayrıcalık değil, eşit kapsam, eşit adalet, eşit infaz istiyoruz” ifadeleri kullanıldı.

Düzenleme ne getirmişti?

Kamuoyunda “31 Temmuz Covid Yasası” olarak bilinen düzenleme, 2023 yılında 7456 sayılı Kanun’la İnfaz Kanunu’na eklenen geçici 10. maddeyle yürürlüğe girdi.

Düzenleme, 31 Temmuz 2023 itibarıyla Covid izninde bulunan ve denetimli serbestliğe ayrılmasına beş yıl veya daha az süre kalan hükümlülerin, infaz hâkimi kararıyla cezaevine dönmeden cezalarını dışarıda infaz edebilmesine imkân tanıdı. Belirli şartları taşıyan hükümlüler için açık cezaevine ve denetimli serbestliğe erken geçiş hükümleri de getirildi.

Cezası geç kesinleşenler kapsam dışında kalmıştı

İlk düzenlemede, 31 Temmuz 2023 tarihinde cezaevinde bulunma şartı nedeniyle, suçunu bu tarihten önce işlemesine rağmen yargılaması devam eden veya cezası henüz kesinleşmeyen kişiler erken geçiş imkânından yararlanamadı.

Aynı tarihte benzer suçlardan yargılanan kişilerin, dosyalarının farklı tarihlerde kesinleşmesi nedeniyle farklı infaz koşullarıyla karşılaşması eşitlik tartışmasına yol açtı. Konu TBMM gündemine de taşındı.

2025’te kapsam genişletildi

25 Aralık 2025’te Resmî Gazete’de yayımlanan 7571 sayılı Kanun’la ilgili hüküm değiştirildi. Erken geçiş düzenlemesinde, 31 Temmuz 2023’te cezaevinde bulunma şartı yerine suçun bu tarihte veya öncesinde işlenmiş olması esas alındı. Böylece cezası sonradan kesinleşen hükümlülerin de diğer şartları sağlamaları hâlinde düzenlemeden yararlanmasının önü açıldı.

Yeni düzenleme, kapsamdaki hükümlülere denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanma imkânı sağladı. Ancak Covid iznindekilere ilişkin beş yıllık hüküm ile genişletilen kapsamdaki üç yıllık erken geçiş hükmü ayrı kaldı. Kanunda belirtilen suç istisnaları ve cezaevinde geçirilmesi gereken asgari sürelere ilişkin şartlar da korundu.

Paylaşılan açıklamada, infaz uygulamalarındaki farklılıkların giderilmesi ve eşit kapsam sağlanması talebi yinelendi.