Daniş: iklim haberlerinde bilim ve çözüm öne çıkmalı

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında Antalya’da “Medya İklim Krizinin Tanığı mı, Çözüm Ortağı mı?” başlıklı panel düzenledi. 14 Kasım’da COP31 Türkiye Pavilyonu’nda yapılan “COP31 RTÜK Medya ve İklim” panelinin açılışını RTÜK Başkanı Mehmet Daniş yaptı; moderatörlüğünü RTÜK Başkan Yardımcısı Deniz Güler üstlendi. AK Parti Grup Başkanvekili Bahadır Yenişehirlioğlu, RTÜK Üyesi Necdet İpekyüz ve CNN Türk Özel Haberler Şefi Fulya Öztürk konuşmacı olarak katıldı. RTÜK üyeleri İlhan Taşcı ve Ahmet Can Buğday da paneli izledi.

Daniş’ten yapıcı habercilik çağrısı

Daniş, iklim değişikliğiyle mücadelede doğru, güvenilir ve zamanında bilgilendirmenin gerekliliğine değinerek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın COP31 için dile getirdiği “Uygulama COP’u” vizyonu ile Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefini hatırlattı. RTÜK’ün kendi sorumluluk alanında sürece katkı sunmayı önemsediğini söyledi. Medyanın toplumsal algıyı biçimlendirdiğini belirten Daniş, “Medya, iklim krizini yalnızca aktarmaz; olayı ele alış çerçevesi, kurduğu neden-sonuç ilişkileri ve öne çıkardığı aktörler aracılığıyla toplumsal algıyı şekillendirir” dedi. Haberlerde bilimsel gerçeklerin, uyum politikalarının ve somut çözüm önerilerinin öne çıkarılmasını istedi; dijital mecralardaki dezenformasyon, bilgi kirliliği ve yeşil aklama risklerine de dikkat çekti. Daniş, ulusal, bölgesel ve yerel yayın yapan özel televizyon ve radyo kuruluşlarının çevre bilincini artırmak amacıyla ayda en az 90 dakika öncelikli yayın yapmakla yükümlü olduğunu belirtti. Bu yayınların en az 30 dakikasının izlenirliğin en yüksek olduğu saatlerde yapılması gerektiğini aktardı. İçeriklerin ilgili bakanlıklarca hazırlandığını ve RTÜK Öncelikli Yayınlar Sistemi üzerinden takip edildiğini; RTÜK’ün tematik kamu spotlarını ücretsiz yayınlanmak üzere onayladığını kaydetti.

Sıfır Atık ve iklim iletişimi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayesinde 2017’de başlatılan Sıfır Atık Projesi’ne değinen Daniş, Türkiye’nin öncülüğünde Birleşmiş Milletler tarafından ilan edilen 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü’nün ve projenin COP31 Eylem Gündemi’ndeki yerinin girişimin küresel ölçekte farkındalık oluşturduğunu gösterdiğini söyledi. Medyanın iyi uygulamaları görünür kılması ve çevre sorumluluğunu gündelik hayatla ilişkilendirmesi gerektiğini belirtti. “Bilginin kaynağını sorgulayabilmek, bilimsel verileri değerlendirebilmek ve yanıltıcı içerikleri ayırt edebilmek, iklim konusunda da ihtiyaç duyduğumuz temel becerilerdir” diyen Daniş, iklim konularının COP31 sonrasında da yayın gündeminde tutulmasını istedi. Güler, geçtiğimiz yıl COP30 kapsamında imzaya açılan ve Türkiye’nin de imzaladığı İklim Değişikliğinde Bilgi Bütünlüğü Bildirgesi’nin bilimsel temelli ve güvenilir bilgiye erişimi uluslararası gündeme taşıdığını söyledi. RTÜK’ün çevre, su verimliliği ve iklim değişikliği konularındaki kamu spotlarını desteklediğini belirten Güler, kurum koordinasyonunda yürütülen Avrupa Birliği Erasmus+ e-NetCoM projesiyle eğitim, akademik kaynaklar ve kamu spotları üzerinden doğru bilgiye erişim ile toplumsal farkındalığın güçlendirilmesinin hedeflendiğini aktardı. “Radyo ve Televizyon Üst Kurulu olarak biz de bu sorumluluğun bilinciyle hareket ediyoruz” dedi.

Panelde medya sorumluluğu ele alındı

Yenişehirlioğlu, COP31’in Antalya’da Türkiye’nin ev sahipliğinde yapılmasının ülkenin iklim mücadelesindeki sorumluluğunu ve uluslararası konumunu gösterdiğini ifade etti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın çevre vizyonuna, Emine Erdoğan’ın Sıfır Atık çalışmalarına ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un çalışmalarına değindi. Dijital yayıncılıkta doğruluk ve güvenilirliğin öncelenmesi gerektiğini belirterek, “Medyanın toplumsal farkındalık oluşturma noktasında çok önemli bir gücü bulunmaktadır” dedi. İklim değişikliğinin sürekli, tutarlı ve bilimsel veriler ışığında ele alınmasını istedi. İpekyüz, iklim krizinin çevrenin yanı sıra halk sağlığını, çalışma yaşamını, toplumsal eşitsizlikleri ve gelecek kuşakların yaşam hakkını da ilgilendirdiğini söyledi. Medyanın felaketlerin nedenlerini ve çözüm yollarını aktarması gerektiğini belirten İpekyüz, “İyi düzenleyicilik yalnızca yayınları denetlemek değildir” dedi. COP31’in ardından deneyim paylaşımı için gönüllü bir Uluslararası İklim ve Medya İş Birliği Ağı kurulmasını önerdi. Öztürk, doğal afet haberlerinin olayın yaşandığı günle sınırlı kalmaması, neden ve sonuçlarıyla ele alınması gerektiğini kaydetti. Saha haberciliğinin insanların yaşadıklarını görünür kıldığını belirten Öztürk, “Biz olayın istatistiğini değil, insan hayatındaki karşılığını anlatıyoruz” diye konuştu. Panel öncesinde Yenişehirlioğlu, Daniş ve RTÜK üyeleri Ahmet Can Buğday, İlhan Taşcı ve Necdet İpekyüz, Bakan Murat Kurum ile bir araya geldi. Görüşmede iklim değişikliğiyle mücadelede medyanın toplumsal sorumluluğu ve çevre bilincini güçlendirmede yayıncılığın yeri konuşuldu. Daniş ve beraberindeki heyet, COP31’e ev sahipliği nedeniyle Kurum’a teşekkür etti. Panel, doğru ve anlaşılır yayıncılık ile toplumu çözümün parçası hâline getiren bir yaklaşımın gerekliliği vurgulanarak sona erdi.