Dolar 2,90'ı aştı
Koalisyon kurulmadan erken seçimin dayatılması piyasaları vurdu. Güne 2,87 lira seviyelerinden başlayan dolar 2,90'ın, Euro ise 3,20 liranın üzerine çıktı. Merkez Bankası'nın günlük döviz satış tutarını asgari 70 milyon dolardan başlatacağını açıklaması b

Merkez Bankası Para Politikası Kurulu (PPK), dün yaptığı toplantıda faiz oranlarında değişikliğe gitmeme kararı aldı. Sonuçsuz kalankoalisyon görüşmeleri sonrası güne 2,87 lira seviyelerinden başlayan dolar, bu kararın da etkisiyle rekor tazeledi ve 2,90 sınırını aştı. Karar, Euro üzerinde de benzer etkiye neden oldu. PPK kararının ardından Euro, 3,20 liranın üzerini gördü. Kararın borsa üzerindeki etkisi ise sınırlı oldu.
AKP'nin CHP ve MHP ile yaptığı koalisyon görüşmelerinden hükümet kurmaya yönelik bir sonuç çıkaramaması piyasayı vurdu. TL'nin dolar ve Euro karşısında yaşadığı ciddi değer kayıpları gölgesinde gerçekleştirilen Merkez Bankası Para Politikası Kurulu'nun faizleri sabit tutması dövizin ateşini daha da yükseltti. Toplantıda alınan kararlara göre marjinal fonlama oranı yüzde 10,75'te, açık piyasa işlemleri çerçevesinde piyasa yapıcısı bankalara repo işlemleri yoluyla tanınan borçlanma imkanı faiz oranı yüzde 10,25'te, Merkez Bankası borçlanma faiz oranı ise yüzde 7,25'te sabit tutuldu. Politika faizi olarak da bilinen bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı ise yüzde 7,5 olarak açıklandı. Geç likidite penceresi uygulaması çerçevesinde, bankalar arası para piyasasında saat 16-17 arası gecelik vadede uygulanan Merkez Bankası borçlanma faiz oranı yüzde 0, borç verme faiz oranı yüzde 12,25 olarak duyuruldu. İşlenmiş gıda ve enerji fiyatlarındaki gelişmelerin kısa vadede enflasyonu olumlu etkilediğine değinilen açıklamada, “Bununla birlikte, döviz kuru hareketleri çekirdek enflasyon eğilimindeki iyileşmeyi geciktirmektedir. Bu çerçevede, yurtiçi ve küresel piyasalardaki belirsizlikler ile enerji ve gıda fiyatlarındaki oynaklıklar da dikkate alınarak, gerekli görülen süre boyunca daha sıkı bir likidite politikası uygulanmasına karar verilmiştir.” denildi.
Şirketlerin öz sermayeleri eriyor
Merkez Bankası kararını ve sonrasında yaşanan gelişmeleri Zaman'a değerlendiren Süleyman Şah Üniversitesi İktisat Bölüm Başkanı Doç. Dr. Fatih Macit, Merkez Bankası'nın, yükselen kurun enflasyondaki iyileşmeyi geciktirdiği üzerine vurgu yaptığına dikkat çekti. Macit, “Bu toplantıda bir hamlede bulunmadı ama muhtemelen önümüzdeki toplantıda politika duruşunu sadeleştirmek adına politika faizinde bir miktar artırım yapacaktır. Yükselen kur aslında sadece enflasyon değil aslında finansal istikrar konusunda da bir miktar endişe oluşturuyor. Reel sektörün 179 milyar dövizde açık pozisyonu bulunuyor ve kurdaki artış firmaların öz sermayelerinde ciddi bir erime ortaya çıkarıyor. Bu hem finansal istikrar hem de büyüme konusunda bir bozulma ortaya çıkabilir. Dolayısıyla Merkez Bankası eylül ayında FED'in atacağı adıma da bağlı olarak faizlerde bir yukarı hareket yapabilir.” dedi. Burada Merkez Bankası'nın esas kaçınması gereken konunun döviz satım ihaleleri ile kuru dizginlemeye çalışması olacağını söyleyen Macit, bunun Merkez Bankası'nın rezervleri kaybetmesinden başka bir sonuç doğurmayacağını ve sonrasında daha büyük boyutlu faiz artırımına gidilmesine neden olacağını kaydetti.
Dolardaki 1 kuruşluk artışın maliyeti
CHP Genel Başkan Yardımcısı Faik Öztrak, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik'in geçtiğimiz gün MHP ile yürütülen koalisyon müzakerelerinin ardından “Başbakan çok güzel açıklamalar yapacak” beyanatını sert şekilde eleştirdi. Açıklamanın, döviz ve hisse senedi piyasalarında ciddi dalgalanmalara neden olduğunu belirten Öztrak, bir kesim birkaç dakikada yüksek kârlar yazarken, birilerinin de zarar ettiğini kaydetti. Reel sektörü 179 milyar dolar döviz açık pozisyonu taşıyan bir ekonomide siyasilerin sorumluluğunun arttığına dikkat çeken Öztrak,”Dolar kurundaki her 1 kuruşluk artış reel sektör şirketlerinin 1,8 milyar TL kur farkı zararı yazmasına neden olmakta, zarar eden şirketler ya üretimden, ya istihdamdan vazgeçmekte ya da zam yapmak zorunda kalmaktadır. Sonuçta fatura 77 milyon vatandaşımıza çıkmaktadır.” dedi.
Merkez Bankası, Kurul kararı sonrasında “Küresel para politikalarının normalleşme sürecinde yol haritası”nı da yayınladı. Üç alt başlığın yer aldığı yol haritasında ‘Döviz likiditesi önlemleri'ne ilişkin bilgilere de yer verildi. Buna göre, döviz kuru oynaklığını azaltmak amacıyla döviz satım ihalelerinin esnekliği artırılacak. Türk Lirası zorunlu karşılıklara ödenen kısmi faizin yükseltilmesi veya rezerv opsiyon katsayıları (ROK) düzenlemeleriyle finansal sisteme döviz likiditesi sağlanacak. Döviz depo limitleri artırılacak.
Merkez: Satış limiti 70 milyon dolar
Merkez Bankası, Para Politikası Kurulu'nda faizlerin sabit tutulmasıyla yükselen doları durdurmak için döviz ihalelerini öne sürdü. Aşırı oynaklık nedeniyle gerekli görülen günlerde döviz satış tutarının bir gün önceden ilan edilen asgari tutarın 70 milyon ABD Doları fazlasına kadar artırılabileceğini duyurdu. Mevcut şartlarda bu rakam 30 milyon dolardı. Merkez bu adımı şu ifadelerle duyurdu: “Küresel finansal piyasalarda artan oynaklık nedeniyle 10 Nisan 2015 tarihli basın duyurusundaki ‘30 milyon ABD Doları fazlasına' ifadesi ‘70 milyon ABD Doları fazlasına' olarak değiştirilmiştir. Değişiklik 19 Ağustos 2015 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanacaktır.”
