Emekli maaşlarına ek ödeme formülü masada

Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, emekli maaşlarına yönelik düzenlemelerin önümüzdeki yıl hayata geçirilmesi beklentisini değerlendirdi. Yılmaz, enflasyon beklentilerine göre emeklilere yapılacak artışın yüzde 10-11 civarında kalabileceğini belirterek, “Mevcut koşullarda bu artışlar şüphesiz ki yeterli olmayacaktır” dedi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2027 bütçesi kapsamında emeklilerin durumunun iyileştirileceğine dair açıklamalarının ardından, AK Parti Grubu'nun emekli maaşlarına normal artışın yanı sıra “refah payı” veya “seyyanen zam” gibi seçenekleri değerlendirdiği belirtiliyor. Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, bu hazırlıklara ilişkin ANKA Haber Ajansı'na yaptığı değerlendirmede, emeklilere yönelik tamamlayıcı gelir modelinin uzun süredir gündemde olduğunu söyledi. “EMEKLİ MAAŞLARININ GELDİĞİ NOKTADA BİR TIKANMA VAR” Yılmaz, bu tür çalışmaların bu yılın başından beri yürütüldüğünü bildiğini ve emekli maaşlarındaki tıkanıklığı aşmak, özellikle tamamlayıcı gelir konusunda bir açılım geliştirmek üzere çalışıldığını belirtti. Yılmaz, emekli maaşlarının yüzde 60'ının asgari ücretin altında kaldığını ve en düşük emekli maaşının 23 bin 552 lira civarında olmasının günün koşullarında yetersiz olduğunu ifade etti. “HANENİN YOKSULLUK YA DA İHTİYAÇ SEVİYESİNE BAKMAK GEREKİYOR” En düşük emekli maaşının sosyal destek niteliğinde verilmesinin asıl yapısal sorunu ortaya çıkardığını söyleyen Yılmaz, emeklilerin yaşam koşullarının farklılaştığına dikkat çekti. Yılmaz, “Şimdi biz en düşük emekli aylığını verirken bir sosyal destek olarak veriyoruz değil mi? ... Dolayısıyla evi olan var, evi kirada olan var, ilave gelirleri olanlar var, bakmakla yükümlü oldukları olan var. Birçok faktör var. Bu bir aylık değil de sosyal destek niteliğinde bir ödeme olduğu için hanenin yoksulluk ya da ihtiyaç seviyesine bakmak gerekiyor.” diye konuştu. Bu nedenle emekli maaşı veya en düşük emekli maaşına yönelik sosyal destek ödemesinin farklılaştırılabileceğini belirten Yılmaz, “Dolayısıyla burada bir iyileşme çabası var. İyileşme çabası da bu tamamlayıcı gelir dediğimiz bir modeldir aslında” dedi. “DAHA YOKSUL OLANLARA DAHA FAZLA ÖDEME” Tamamlayıcı gelir modelinin, emekli maaşının belirli bir yaşam maliyetinin altına düşmesi durumunda hanelere ve emeklilere göre farklılaştırılmış ödeme yapılmasıyla uygulanabileceğini anlatan Yılmaz, “Dolayısıyla buradaki temel espri de emekliler arasında mevcut gelir farklılaşmasını ya da yaşam maliyeti, geçimlik maliyetinin farklılaşmasını dikkate alan bir sistem. O yüzden de daha yoksul olanlara, daha ihtiyacı olanlara biraz daha fazla ödeme şeklinde bir şey olacak” şeklinde konuştu. Yılmaz, emekliler arasında derin yoksulluk yaşayanların sayısının önemli olduğunu vurgulayarak, “Bugün 1 milyona yakın, 800-900 bine yakın emekli derin yoksul. TÜİK’in rakamlarına göre 2,2 milyon yaşlı yoksulu var, 65 yaş üzeri. TÜİK’e göre bu rakam 3,5 milyona çıkıyor.” bilgilerini paylaştı. “EMEKLİLERİN ALACAĞI ORTALAMA ARTIŞ YÜZDE 10-11 ARASINDA” Beklenen artışlar hakkında konuşan Yılmaz, ekim, kasım ve aralık ayı enflasyonlarının beklendiği gibi gelmesi halinde, ocak ayında emeklilerin alacağı ortalama artışın yüzde 10-11 arasında olacağını tahmin ettiğini belirtti. Ancak bu oranların emekli ve çalışanların hanelerini geçindirmesi açısından yeterli olmayacağını vurgulayan Yılmaz, “Dolayısıyla böyle bir dönemde bu artışlarla insanların hanelerini geçindirmeleri mümkün değil” dedi. “KİRA, EK GELİR VE YAŞANILAN BÖLGE DİKKATE ALINMALI” Emeklilere yönelik düzenlemede tek tip artış yerine, kira durumu, ek gelir, bakmakla yükümlü olunan kişiler ve yaşanılan bölge gibi faktörleri dikkate alan bir formül oluşturulması gerektiğini ifade eden Yılmaz, “Ama mevcut koşullarda bu artışlar yeterli olur mu diyorsanız, şüphesiz ki yeterli olmayacaktır” değerlendirmesinde bulundu. “ÇALIŞAN YOKSULLARA DA SOSYAL DESTEK VERİLMELİ” Yılmaz, emeklilere yönelik tamamlayıcı gelir modelinin yanı sıra, asgari ücret seviyesinde gelire sahip çalışanlara yönelik sosyal destek mekanizmalarının da gündeme alınması gerektiğini önerdi. Yılmaz, “Yani kişinin evi, kirası var, bir kadın tek başına yaşıyor ya da dört çocuk var o hanede, onlara Batı’da olduğu gibi negatif gelir vergisi uygulamalı” dedi.