Erdoğan, COP31'i uygulama konferansı yapmayı hedefliyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) Liderler Zirvesi’nde, Türkiye’nin konferansı uygulama odaklı bir buluşma olarak tasarladığını söyledi. Zirveye Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile konuk devlet ve hükümet başkanları da katıldı. Erdoğan, “Biz Türkiye olarak bugün bir yol açıyor, çok anlamlı bir hedef belirliyoruz” dedi.

İklim hedefleri ve uygulama gündemi

COP Liderler Zirvesi’ne ilk kez ev sahipliği yaptıklarını belirten Erdoğan, COP31’in çalışma ve etkinlik alanlarının Anadolu’nun zenginliğini yansıtacak biçimde hazırlandığını aktardı. Mavi ve yeşil bölgelerdeki salonlara tarihî şahsiyetlerin, kültürel mirasın ve doğal varlıkların adlarının verildiğini; sıfır atık köylerinden sergi, panel, açık hava etkinliği, söyleşi, film gösterimi, atölye ve canlı performanslara kadar farklı programlar planlandığını kaydetti. Düşük emisyonlu ulaşım, sıfır atık, su ve enerji verimliliği ile karbon dengeleme uygulamalarıyla konferansın çevresel etkisinin azaltılmasının amaçlandığını söyledi. “Dünya Ortak Evimiz” temalı kısa film yarışmasının ödülleri 14 Kasım’da verilecek. Erdoğan, iklim değişikliğiyle mücadelede 31 yıl önce Berlin’de yapılan ilk COP toplantısından bu yana kararlar alındığını, ancak uygulamada aynı sonucun elde edilemediğini ifade etti. Paris Anlaşması hedeflerine ulaşılmadıkça risk ve maliyetlerin artacağını belirterek, Türkiye’nin başkanlığı üstlenirken COP31’i sonraki konferanslara örnek olacak bir “uygulama COP’u” olarak kurguladığını söyledi. Avustralya ile kurulan ortaklığın iklim mücadelesine katkı sağlayacağına inandığını dile getirdi. İklim krizinin aşırı tüketim, küresel ısınma, biyolojik çeşitlilik kaybı, doğal kaynakların ölçüsüz kullanımı, gıda güvenliği sorunları ve yıkıcı hava olaylarıyla bağlantılı olduğunu söyleyen Erdoğan, hiçbir ülkenin bu etkilerden uzak olmadığını kaydetti. Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda sektörleri karbonsuzlaştırmayı ve ekonomide yeşil dönüşümü sürdürdüğünü belirtti. Yenilenebilir enerji yatırımlarının artırıldığını, enerji verimliliği ve temiz ulaşım çalışmalarının genişletildiğini aktaran Erdoğan, kurulu elektrik gücünde yenilenebilir kaynakların payının yüzde 60’ın üzerine çıktığını söyledi. İklim Kanunu’nun dönüşüm için hukuki ve kurumsal zemin oluşturduğunu, su verimliliği seferberliğiyle su kaynaklarının korunduğunu ifade etti. Erdoğan, 11 Kasım’ın Milli Ağaçlandırma Günü ilan edilmesinin ardından her yıl ülke genelinde milyonlarca tohum ve fidanın toprakla buluşturulduğunu belirtti. COP31’in iklim eylemi döneminde Uluslararası Enerji Ajansı ve Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Teşkilatı (OECD) ile stratejik ortaklık kurulduğunu kaydeden Erdoğan, temiz enerji, sıfır atık, gıda güvenliği, sanayileşme, iklime dirençli kentler ve okyanusların korunmasını da içeren 10 öncelikli alanda ilerleme hedeflediklerini söyledi. Önümüzdeki 10 yılda elektrik kullanım oranını yüzde 50 artırmayı, atık üretimindeki artışı yarıya indirmeyi ve sanayide döngüsel malzeme kullanımını yaygınlaştırmayı amaçladıklarını bildirdi. Emine Erdoğan’ın öncülüğünde Türkiye’de başlayan Sıfır Atık Hareketi’nin 2017’de ulusal geri kazanım oranı yaklaşık yüzde 13 iken, bu oranın 2025 yılı sonunda yüzde 40’a yaklaştığını belirten Erdoğan, 90 milyon ton atığın ekonomiye kazandırıldığını söyledi. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kararıyla 30 Mart’ın Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edildiğini de hatırlattı. İklim finansmanının daha erişilebilir ve öngörülebilir olması gerektiğini belirten Erdoğan, iklim değişikliğine en az katkıda bulunan ülkelerin ağır bedeller ödediğine dikkat çekti. En az gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan küçük ada devletlerinin finansman, teknoloji ve kapasite geliştirme imkânlarına erişiminin kolaylaştırılmasını istedi. Tarihsel olarak küresel karbon bütçesini kullanan gelişmiş ülkelerin emisyon azaltımı ve finansman konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi. Yerel ihtiyaçları somut yatırımlarla buluşturmayı amaçlayan İklim Uygulama Köprüsü Girişimi’nin (BRIDGE) geçtiğimiz eylül ayında duyurulduğunu aktardı. Pasifik ülkelerinin ihtiyaçlarının COP31 gündeminde yer alması için Fiji ve Tuvalu’da hazırlık toplantıları yapıldığını belirtti.

Erdoğan’dan Gazze için yardım çağrısı

Antalya’nın farklı kültürleri ve medeniyetleri barındıran geçmişine değinen Erdoğan, Türkiye’nin çevre politikalarının temelinde tabiata saygının bulunduğunu söyledi. Kalkınma ve enerji güvenliği planlamasında çevresel unsurların gözetildiğini, yenilenebilir enerji ve verimlilik çalışmalarının sürdüğünü kaydetti. İklim mücadelesinin savaşlar, krizler, göç, açlık ve yoksulluk gibi sorunların yaşandığı bir döneme denk geldiğini belirten Erdoğan, silahlı çatışmaların doğaya da zarar verdiğini söyledi. Gazze’yi örnek gösteren Erdoğan, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’ndaki konuşmasında da dile getirdiği üzere bölgede çevrenin ağır zarar gördüğünü savundu; zeytin ağaçlarının kesildiğini, toprağın ve suyun kirlendiğini, kentlerin enkaza dönüştüğünü ifade etti. Gazze’ye konteyner göndermek istediklerini ancak izin verilmediğini, Filistinlilerin çadırlarda yaşadığını söyledi. Son günlerde Gazze’de on binlerce çadır ve barınağın aşırı yağış ve sel nedeniyle sular altında kaldığını belirten Erdoğan, yüz binlerce kişinin, aralarında çocukların da bulunduğu sivillerin, kış koşullarında barınma mücadelesi verdiğini kaydetti. Gazze’ye insani yardımların girişine izin verilmesi ve tecrit politikasının sona ermesi çağrısı yapan Erdoğan, “Gazzeli çocukların dramı üzerinden güç gösterisi yapmak, zayıflıktır, acizliktir, hepsinden öte vicdansızlıktır” dedi. Antalya’daki görüşmelerin uzlaşı ve somut ilerleme sağlamasını, iklim ve ekonomi hedeflerinin birlikte ele alınmasını istedi. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres de iklim krizinin hayatın her alanını etkilediğini ve fosil yakıtlardan vazgeçilmesi gerektiğini söyledi. “Artık eyleme geçme zamanı” diyen Guterres, iklim adaletinin önümüzdeki yılların sınavı olacağını belirtti. Gelişmekte olan ekonomilere kaynak sağlanmadan enerji dönüşümünün beklenemeyeceğini, aksi durumda fosil yakıt kullanımının ve emisyonların süreceğini ifade etti. Paylaşılan sorumluluk, güvenlik ve faydanın yanı sıra ülkelerin farklı sorumluluklarının da gözetilmesi gerektiğini söyledi. Guterres, küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin 2035’e kadar 2020 seviyesinin en az üç katına çıkarılmasını, kömür kullanımının en az yüzde 5 azaltılmasını istedi. 2040’a gelindiğinde kömürden elektrik üretiminin sona ermesi, petrol ve doğal gaz kullanımının ise üçte bir oranında düşürülmesi gerektiğini kaydetti.