Ermenistan’da "Gerçekçilik" Devrimi: Paşinyan’dan Karabağ ve Soykırım Çıkışı

Ermenistan parlamentosunda ve çeşitli platformlarda yaptığı konuşmalarda Paşinyan, Ermeni kimliğinin sadece "mağduriyet" ve "soykırım" üzerine inşa edilmesine karşı çıktı. Paşinyan’ın bu konudaki en sert ifadelerinden biri şu oldu:

"Halkı sürekli soykırım hikayeleriyle beslemekten, geçmişin acılarını bugünün siyaseti haline getirmekten bıktık. Bizim bir devletimiz var ve bu devleti hayallerle değil, gerçeklerle yönetmek zorundayız."

Paşinyan, Ermenistan'ın kalkınması için komşularıyla (Türkiye ve Azerbaycan) olan düşmanlık döngüsünü kırması gerektiğini, bunun yolunun da "tarihsel saplantılardan" kurtulmaktan geçtiğini vurguladı.

Karabağ İtirafı: "Geri Dönüş Artık Olmayacak"

2020 yılındaki 44 Günlük Savaş ve ardından 2023’teki antiterör operasyonuyla Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünü tam olarak sağlaması, Paşinyan’ın söylemlerindeki "en büyük kırılma" noktası oldu. Paşinyan, son açıklamasında Karabağ meselesini şu sözlerle kapattı:

"Karabağ, Azerbaycan'a aittir. Bunu kabul etmek zorundayız. Eski statükoya geri dönüş artık mümkün olmayacak. Halkımıza yalan söyleyerek umut tacirliği yapmanın kimseye faydası yok."

Paşinyan’ın Söylem Dönüşümü: "Karabağ Ermenistan’dır"dan "Azerbaycan’dır"a dönüşüm oldu.

Paşinyan’ın bugünkü noktaya gelişi, siyasi kariyerindeki en büyük "u-dönüşü" olarak nitelendiriliyor. İşte sürecin kilometre taşları:

2019 - Meydan Okuma: Göreve geldikten kısa süre sonra Karabağ’ın başkenti Hankendi'de (Stepanakert) yaptığı bir konuşmada, "Karabağ Ermenistan'dır, nokta" diyerek barış sürecini tıkayan ve savaşı tetikleyen en büyük çıkışlardan birini yapmıştı.

2020 - Büyük Yenilgi: 44 gün süren savaş sonrası imzaladığı ateşkes anlaşmasıyla işgal altındaki toprakların büyük kısmını devretmek zorunda kaldı. Bu, "gerçekçi politika" (realpolitik) döneminin başlangıcı oldu.

2022 - Prag ve Brüksel Görüşmeleri: Paşinyan, Azerbaycan’ın 86 bin 600 kilometrekarelik toprak bütünlüğünü (Karabağ dahil) tanıdığını ilk kez uluslararası platformlarda dile getirmeye başladı.

2026 - Yeni Anayasa ve Kimlik Tartışması: Günümüzde ise Paşinyan, Ermenistan Anayasası'ndaki bağımsızlık bildirisine atıf yapan ve Türkiye ile Azerbaycan'a yönelik toprak iddiaları içeren maddelerin değiştirilmesi gerektiğini savunuyor.

İçeride "Hain", Dışarıda "Barış Elçisi"

Paşinyan’ın bu açıklamaları Ermenistan içerisinde ciddi bir kutuplaşmaya yol açmış durumda. Muhalefet ve diasporanın bir kesimi onu "teslimiyetçilik" ve "vatan hainliği" ile suçlarken; Paşinyan, bu adımların Ermenistan’ın bağımsız bir devlet olarak ayakta kalması için "tek yol" olduğunu savunuyor.