Gündem

Fidan: Mekke İttifakı için somut adımlar atılıyor

Fidan, Mekke Anlaşması’nın Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalandığını, bölgesel iş birliği mekanizmalarının kurulduğunu söyledi. Bakanlığın 2027 bütçesi için 64,4 milyar lira ödenek istendi.
ANKA
ANKA
7 dk Sesli Dinle 0
Fidan: Mekke İttifakı için somut adımlar atılıyor

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın imzaladığı Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması’yla Orta Doğu’da kapsayıcı bölgesel güvenlik yapısının temellerinin atıldığını söyledi. Fidan, “Mekke İttifakı'nın kurumsallaşması yönünde somut adımlarla ilerliyoruz” dedi. AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş’un başkanlığında toplanan TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Dışişleri Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarının 2027 yılı bütçesi görüşülüyor. Bakan Fidan, bütçe sunumunda 2026’da belirsizliklerin ve çatışmaların arttığını, uluslararası sistemin etkinliği ile meşruiyetinin daha fazla sorgulandığını belirtti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 10 yılı aşkın süredir dile getirdiği reform ihtiyacının daha geniş kabul gördüğünü kaydeden Fidan, dijital egemenlik ile yapay zekâ ve diğer yeni teknolojilerin rekabet ve kutuplaşma alanına dönüşme riskine dikkat çekti.

Bölgesel güvenlik ve diplomasi

Fidan, Hürmüz ve Babülmendep boğazlarındaki krizlerin yıl boyunca sürdüğünü, Karadeniz’deki çatışmaların da başta Afrika olmak üzere kırılgan bölgelerde gıda ve enerji güvenliği risklerini artırdığını söyledi. Türkiye’nin küresel rekabet alanlarının kesişiminde bulunduğunu belirten Fidan, dış politikada bölgesel sahiplenme temelinde hareket ettiklerini ifade etti. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan, TBMM’nin 5 Kasım’da onayladığı Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması’nı imzaladı. Fidan, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan’la Bölgesel Dörtlü (R4) mekanizmasının kurulduğunu; R4’ün Birleşik Krallık, Fransa, Almanya ve İtalya’dan oluşan E4 grubuyla İstanbul’da buluşturulduğunu aktardı. Bu toplantıyla Avrupa ve Orta Doğu’nun bölgesel ve küresel konuları birlikte ele alacağı bir platform oluşturulduğunu belirtti. İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının ardından İran’ın bölge ülkelerini hedef almasıyla genişleyen savaşta Türkiye’nin önleyici diplomasi yürüttüğünü söyleyen Fidan, İslamabad Mutabakat Zaptı’na giden sürece katkı sunduklarını ve çatışmaların yeniden başlamaması için Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderliğinde çalıştıklarını kaydetti. NATO’nun geleceğini şekillendiren Ankara Zirvesi’ne ev sahipliği yapıldığını, Ukrayna’daki savaş için diplomasi ve diyaloğu önceleyen bir politika izlendiğini de belirtti. Fidan, Türk Devletleri Teşkilatı’nın 13. Zirvesi’ne Cumhuriyet Bayramı’nda Ankara’da ev sahipliği yaptıklarını ve dönem başkanlığını devraldıklarını söyledi. Dönem başkanlığında teşkilatın Türk Dünyası’nın temel iş birliği platformu niteliğinin güçlendirilmesinin hedeflendiğini belirten Fidan, 2025’te kurulan Balkan Barış Platformu’nun Üçüncü Bakanlar Toplantısı’nın nisan ayında yapıldığını bildirdi. Türkiye’nin 2008’den beri stratejik ortağı olduğu Afrika Birliği ile Dördüncü Ortaklık Zirvesi’nin 9 Aralık’ta Libya’da düzenleneceğini aktardı. ASEAN nezdindeki girişimlerle 12. gözlemci üye olduklarını belirten Fidan, Latin Amerika ve Karayipler’le ilişkilerin geliştirildiğini söyledi. Türkiye’nin İberAmerika Konferansı’nın 4-5 Kasım’daki Zirvesi’ne ilk kez Ortak Gözlemci statüsünde katıldığını da kaydetti. Parlamenter diplomasinin dış politikanın uygulanmasına katkı sağladığını söyleyen Fidan, Meclis’te farklı görüşlerin temsil edilmesinin çalışmaları zenginleştirdiğini ifade etti.

Filistin, Suriye ve Irak

Fidan, Gazze’deki soykırıma karşı Meclis’teki bütün siyasi partilerin Filistinlilerin yanında durduğunu belirterek Filistin’in yıl boyunca dış politikanın öncelikleri arasında yer aldığını söyledi. Türkiye’nin Gazze’deki saldırıların durması, insani krizin önlenmesi ve yeniden inşanın başlaması için çalıştığını; Batı Şeria’daki yerleşimci şiddetine, Mescid-i Aksa’ya yönelik provokasyonlara ve İsrail’in yayılmacı politikalarına karşı uluslararası ortaklarla girişimlerini sürdüreceğini kaydetti. Türkiye’nin nihai hedefinin 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız, egemen ve toprak bütünlüğüne sahip bir Filistin Devleti’nin kurulması olduğunu belirtti. Suriye’nin, halkın özgürlüğüne kavuşmasının ikinci yıl dönümüne yaklaşılan dönemde dış politikanın öncelikleri arasında bulunduğunu söyleyen Fidan, ülkenin birliğini ve toprak bütünlüğünü koruyan, uluslararası toplumla bütünleşen bir yapıya kavuşması için Suriye Hükümeti’yle çalıştıklarını aktardı. Devlet otoritesinin ülke genelinde sağlanması ve SDG’nin entegrasyonunun tamamlanması çabalarına destek verdiklerini belirten Fidan, Halk Meclisi seçimlerinin tamamlanmasını ve yasama faaliyetlerinin başlamasını olumlu bulduklarını söyledi. Suriye tarihinde ilk kez Kürtlere temel hak ve özgürlüklerin tanındığını kaydeden Fidan, Türkmenler dahil bütün kesimlerin eşit vatandaşlık temelinde temsil edildiği kapsayıcı bir siyasi düzeni desteklediklerini ifade etti. İsrail’in yayılmacı politikalarının Suriye’de istikrarın önündeki engellerden biri olduğunu da söyledi. Irak’la iş birliğinin, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 2024’teki ziyaretiyle ivme kazandığını belirten Fidan, Irak Başbakanı Zeydi’nin 28 Temmuz’daki ziyareti sırasında imzalanan anlaşmaların ardından enerji, ulaştırma ve su altyapısı projelerine öncelik verdiklerini bildirdi. Kalkınma Yolu Projesi’ne desteklerinin sürdüğünü söyleyen Fidan, Irak Hükümeti’nin Sincar’daki PKK varlığını sona erdirmeye yönelik adımlarından memnuniyet duyduklarını belirtti. Irak’ın Sincar’da atacağı somut adımlarla bağlantılı olarak Başika’daki faaliyetlerin kademeli biçimde sona erdirilmesi konusunda mutabakata varıldığını ve Irak Türkmenlerine desteğin süreceğini kaydetti. Yemen’de ülkenin egemenliği ve siyasi birliği temelinde kalıcı çözümü desteklediklerini belirten Fidan, Yemen’in istikrarının Afrika Boynuzu ve uluslararası deniz ulaşım hatlarının güvenliği bakımından da önem taşıdığını söyledi. Körfez ülkeleriyle iş birliğini ekonomik bütünleşme, büyüme ve bağlantısallığın aracı olarak gördüklerini aktardı.

Komşular, Avrupa Birliği ve ABD

Fidan, Azerbaycan’la eşgüdüm içinde yürütülen Ermenistan’la normalleşme sürecindeki ilerlemenin Güney Kafkasya’da kalıcı barış beklentisini güçlendirdiğini söyledi. Ermenistan’ın Türkiye ve Azerbaycan’a dönük barışçıl yaklaşımını olumlu karşıladıklarını belirten Fidan, Azerbaycan’la stratejik ortaklığın ve müttefikliğin bölgedeki barış ve istikrara katkı sunduğunu ifade etti. Ermenistan ile Azerbaycan arasında barış anlaşması imzalanması için çalıştıklarını kaydetti. Ege ve Doğu Akdeniz’de diyalog ve iş birliğini öncelediklerini belirten Fidan, Şubat 2026’da Ankara’da Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Yunanistan Başbakanı Miçotakis’in başkanlığında Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi’nin Altıncı Toplantısı’nın yapıldığını bildirdi. Yunanistan’la iyi komşuluk ilişkilerini hedeflediklerini, Türkiye’nin milli menfaatleri ile Batı Trakya ve Onikiadalar’daki soydaşların haklarına yönelik adımlar karşısında kararlı duruşlarını koruyacaklarını söyledi. Kıbrıs’ta iki ayrı halk, demokrasi ve devlet bulunduğunu savunduklarını belirten Fidan, Kıbrıs Türklerinin haklarını savunmayı ve adil, kalıcı, Ada’daki gerçeklere dayanan çözüm için çalışmayı sürdüreceklerini ifade etti. Libya’yı Doğu Akdeniz vizyonlarının parçası olarak niteleyen Fidan, “Tek Libya” yaklaşımıyla ülkedeki bütün taraflarla diyaloğun devam ettiğini söyledi. 2019’dan beri yürürlükte olan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası’nın, Libya Temsilciler Meclisi tarafından 20 Ekim’de oybirliğiyle kabul edildiğini bildirdi. Mısır’la stratejik ilişkilerin 2026’da üst düzey temaslarla ilerletildiğini belirten Fidan, iş birliğini karşılıklı saygı ve ortak çıkarlar temelinde sürdürme mesajı verdi. Avrupa Birliği’yle temasların yoğunlaşmasını olumlu karşıladıklarını söyleyen Fidan, Türkiye’nin katılım sürecinin siyasi saiklerden ve tek taraflı gündemlerden bağımsız, objektif ölçütlerle ilerlemesi gerektiğini vurguladı. Gümrük Birliği’nin güncellenmesi, Türkiye’nin Made in EU (Avrupa Tercihi) girişimine alınması, Vize Serbestisi Diyaloğu’nun hızlandırılması, AB güvenlik ve savunma mekanizmalarının NATO’yu tamamlaması ve Türkiye’nin bu mekanizmalara katılması öncelikler arasında sıralandı. Fidan, “AB'nin stratejik bir vizyonla hareket etmesi ve siyasi irade ortaya koyabilmesi halinde, ilişkilerimizde ortak menfaat temelinde yeni bir iş birliği döneminin başlayabileceğine inanıyoruz” dedi. ABD’yle ilişkileri karşılıklı saygı ve çıkarlar temelinde geliştirdiklerini belirten Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump arasındaki diyaloğun ilişkilere katkı sağladığını söyledi. Trump’ın temmuz ayında Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’ne katılımının ve zirveden hemen önceki resmî ziyaretinin faydalı olduğunu kaydetti. Gazze, Suriye, Ukrayna ve Kafkasya konularında Trump Yönetimi’yle görüşmelerin sürdüğünü belirten Fidan, Kanada’yla ilişkilerin Stratejik Ortaklık düzeyine çıkarıldığını ve Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerine başlanmasına karar verildiğini bildirdi.

Enerji, temsil ağı ve bütçe

Hürmüz ve Babülmendep boğazlarındaki tıkanıklıklar, Karadeniz’de seyrüsefer güvenliğine yönelik gelişmeler ve artan çatışmaların enerji güvenliği ile bağlantısallığı küresel gündemin başlıkları arasına taşıdığını belirten Fidan, Türkiye’nin bu konuları rekabet değil iş birliği alanı olarak gördüğünü söyledi. Küresel enerji ve gıda güvenliği açısından önemli deniz yollarında çatışmaların önlenmesi için G20’de rehber ilkeler üzerinde uzlaşma girişimi başlattıklarını aktardı. Orta Asya, Orta Doğu, Kafkasya ve Avrupa güzergâhlarında bağlantısallığın korunmasına çalıştıklarını belirten Fidan, Çin’den Orta Asya üzerinden Türkiye’ye, oradan Avrupa’ya ulaşan Orta Koridor girişimini bu yaklaşımın bir örneği olarak gösterdi. Antalya’da ev sahipliği yapılan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nın (COP31) Türkiye’nin iklim diplomasisindeki etkinliğini gösterdiğini belirten Fidan, COP31’in Cumhuriyet tarihinin kapsamlı uluslararası etkinliklerinden biri olacağını söyledi. Sıfır Atık girişiminin ardından Türkiye’nin küresel iklim gündeminin önemli platformu COP’un 31. toplantısına ev sahipliği yapacağını kaydetti. Fidan, AGİT Genel Sekreteri Büyükelçi Feridun Sinirlioğlu’nu Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği’ne, eski Tarım Bakanı Dr. Mehdi Eker’i ise BM Gıda ve Tarım Teşkilatı (FAO) Genel Direktörlüğü’ne aday gösterdiklerini açıkladı. Adayların kampanyalarına destek vermeyi sürdürdüklerini belirtti. Yurt dışında yaşayan yaklaşık 7,5 milyon vatandaşın haklarının korunmasının ve konsolosluk hizmetlerine erişiminin öncelik olduğunu söyleyen Fidan, Kademeli Vize Uygulaması sayesinde hızlandırılmış süreçle çok girişli Schengen vizesi alınmasının önünün açıldığını bildirdi. Başvuruların sadeleştirilmesine ilişkin öneriler üzerine Türkiye’deki Schengen temsilciliklerinin bir çalışma grubu kurduğunu da aktardı. Dış temsilcilik sayısının 2002’de 163 iken bugün 267’ye çıktığını belirten Fidan, Türkiye’nin dünyada en geniş temsil ağına sahip üç ülkeden biri olduğunu söyledi. Geçen yıl Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın katılımıyla temeli atılan Dışişleri Bakanlığı’nın yeni yerleşkesindeki inşaatın sürdüğünü kaydetti. Bakanlığın 2025 kesin hesabına göre yıl sonu ödeneğinin 40,2 milyar lira, harcamanın 36,9 milyar lira olduğunu açıklayan Fidan, bütçe gerçekleşme oranının yüzde 91,7’ye ulaştığını bildirdi. Hesabın mali mevzuata uygun biçimde hazırlanarak Hazine ve Maliye Bakanlığı’na iletildiğini söyledi. 2027 Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi’nde Dışişleri Bakanlığı için 64,4 milyar lira ödenek öngörüldüğünü belirten Fidan, AB Başkanlığına ayrılması planlanan 18 milyar liranın 16,8 milyar lirasının Türkiye Ulusal Ajansı üzerinden gençlerin, öğrencilerin ve akademisyenlerin AB programlarına katılımında kullanılacağını aktardı. Türk Akreditasyon Kurumu için de 636 milyon lira ödenek Komisyonun onayına sunuldu.

Bu Yazıyı Paylaş