Fransa'da tarihi karar: Bayrou hükümeti güven oylamasında düştü

Fransa'da yaklaşık 9 aydır görevde bulunan Başbakan François Bayrou'nun azınlık hükümeti, 1958'den bu yana kendi inisiyatifiyle güven oylamasına giderek düşen ilk hükümet oldu. Ulusal Meclis Genel Kurulu'nda yapılan olağanüstü oturumda gerçekleştirilen oylamada, 194 milletvekili Bayrou hükümetine güven oyu verirken, 364 milletvekili güvensizlik oyu kullandı. Bu sonuç, Fransa'da 1958 yılından bu yana 41 kez güven oylaması yapılmasına rağmen, bir hükümetin kendi isteğiyle gittiği güven oylamasında parlamentodan yeterli desteği alamayarak düşmesinin ilk örneğini teşkil ediyor. Daha önce ülkede yalnızca 2 hükümet muhalefetin gensoru önergeleriyle düşürülmüştü.

GERGİN BİR OY VERME SÜRECİ

Siyasi grupların önde gelen isimlerinin oylama öncesi konuşmalar yaptığı Meclis oturumunda gergin bir hava hakimdi. Başbakan Bayrou, Meclis'teki konuşmasında hükümetini güven oylamasına götürme kararını 'doğruluk testi' olarak nitelendirdi ve tarihi bir oylamanın yapılacağını vurguladı. '2000 yılından bu yana diğerlerinden daha az üreten bir ülke haline geldik.' diyen Bayrou, Fransa'nın yaklaşık 50 yıldır 'dengeli' bir bütçeye sahip olmadığını dile getirdi. 'Ülkemiz çalışıyor, zenginleştiğini düşünüyor ancak her yıl biraz daha fazla fakirleşiyor.' diyerek ülkenin içinde bulunduğu borç krizi için 'iç kanama' benzetmesi yapan Bayrou, borca boyun eğmenin askeri güce boyun eğmekle eşdeğer olduğunu belirtti. 'İster silahlarla ister bizi aşan borç nedeniyle alacaklılar tarafından baskı altında alınalım her iki ihtimalde de özgürlüğümüzü kaybediyoruz.' şeklinde konuştu.

MUHALEFET VE İKTİDARIN TEPKİLERİ

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un partisi Rönesans'ın Grup Başkanvekili Gabriel Attal, parlamentonun kendi sorunlarını Fransızlara yansıtmadan çözmesi gerektiğini savunarak, hükümeti düşürmenin Fransızların siyasete olan güvenini zedeleyeceğini ifade etti. Muhalefetteki Sosyalist Partisi (PS) Grup Başkanvekili Boris Vallaud ise Macron'u ülkenin içinde bulunduğu siyasi krizden sorumlu tutarak, partisinin hükümete güven oyu vermeyeceğini yineledi. 'Sayın Başbakan, yenilginizi zafere çeviremeyeceksiniz.' diyerek sosyalistlerin hükümet kurmaya hazır olduklarını açıkladı. Aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) Partisi Grup Başkanvekili Marine Le Pen, güven oylaması sonrası Macron'un Ulusal Meclisi feshetmesi gerektiğini savundu ve Bayrou hükümetini eleştirerek, 'Yürüttüğünüz kötü (politikaların) yasını kameralar önünde tutamazsınız.' dedi. Meclis'i feshetmediği takdirde Macron'un 'ülkeyi durdurma noktasına getireceğini' iddia etti. İktidar ortağı merkez sağcı Cumhuriyetçiler Partisi (LR) Grup Başkanvekili Laurent Wauquiez ise hükümetin düşmesi halinde Sosyalistlerin kuracağı olası bir hükümeti, aşırı solun siyasi hedeflerini benimsemesi halinde desteklemeyeceklerini belirtti. Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) Grup Başkanvekili Mathilde Panot, 5. Cumhuriyet döneminde ilk kez bir hükümetin güvenoyu alamadığı için düştüğünü belirterek, 'Macron'u kurtarmaya çalışanların hepsi onunla beraber düşecek.' dedi. Merkez sağcı Michel Barnier hükümeti ise 3 aylık görev süresinin ardından 2025 bütçe görüşmelerinde yaşanan uzlaşmazlık nedeniyle 4 Aralık 2024'te muhalefetin sunduğu gensoru önergesiyle düşmüştü. Macron, Bayrou'yu 13 Aralık 2024'te başbakan olarak atamıştı. Kamu borçlarıyla darda olan ülkede yeni bütçe görüşmeleri de hükümetle muhalefet kanadı arasındaki temel anlaşmazlık konularından biriydi. Bayrou da bazı resmi tatillerin kaldırılması ile 43 milyar avro civarında tasarruf yapılmasını içeren ve Fransızların tepki gösterdiği 2026 bütçesinin görüşülmesi öncesi hükümeti güven oylamasına götürme kararı almıştı.