Galatasaray: 120 yıllık tarihte kupalar, başkanlar ve başarılar

Türkiye'nin köklü spor kulüplerinden Galatasaray, 120. kuruluş yıl dönümünü kutluyor. Kulübün temelleri, 1481 yılına dayanan Galatasaray Lisesi'nde atıldı. Devlet adamı yetiştirmek amacıyla II. Beyazıt tarafından kurulan mektep, adını kurulduğu bölge olan "Galata Sarayı"ndan alıyor. Okul, 1 Eylül 1868'de Sultan Abdülaziz döneminde modern yapısına kavuştu ve bu dönemde sportif çalışmalar başladı.

SPORUN FARKLI DALLARINA GİRİŞ

Galatasaray Lisesi'nde beden eğitimi dersleri kapsamında cimnastik, yüzme, kürek, aletli cimnastik gibi sporlar öğrencilere tanıtıldı. Daha sonra izcilik, tenis ve hokey gibi dallar da müfredata eklendi. Öğretmen Faik Üstünidman'ın öncülüğüyle Galatasaray Lisesi öğrencileri futbolu keşfetti ve 1900'lü yılların başında İstanbul'da yaygınlaşan futbol, gençler arasında da popüler hale geldi. Kulübün kurucusu ve ilk başkanı Ali Sami Yen, "Ellinci Yıl" kitabında Galatasaray Kulübü'nün kuruluş öyküsünü, "1 Teşrin 1905'te mektebin 5. sınıfında edebiyat muallimimiz merhum Mehmet Ata Bey'in dersi esnasında birkaç arkadaş baş başa vererek Galatasaray'da bir futbol kulübü kurmaya karar verdik." ifadeleriyle aktardı. Ali Sami Yen'in "Maksadımız İngilizler gibi toplu bir halde oynamak, bir renge ve bir isme malik olmak ve Türk olmayan takımları yenmek." mottosuyla yola çıkan kulübün adı, ilk başta Gloria veya Audace gibi isimler önerilse de sonuç olarak Galatasaray olarak belirlendi. 1905'ten 1919'a kadar başkanlık yapan Ali Sami Yen, "Galatasaray Terbiye-i Bedeniye Kulübü" Ihsaiyet Defteri'nde kurucu 13 üyeyi sıraladı.

RESMİYET KAZANMASI VE İLK MAÇ

Galatasaray Kulübü, 1 Teşrin 1905'te kurulmuş olsa da resmi kayıtlara 1 Eylül 1913'te geçti. Osmanlı İmparatorluğu'nda o dönemde dernekler yasası bulunmadığı için kulüp yasal olarak tescil edilemedi. 1912'de Cemiyetler Kanunu'nun çıkarılmasının ardından kulüp yasal kimlik kazandı. İstifa eden veya ayrılan üyelerin listelerden çıkarılmasıyla 1 Eylül 1913'te kurucu liste yeniden düzenlendi. Galatasaray Futbol Takımı, ilk maçına 10 Kasım 1905'te Kadıköy'de çıktı. Güncel olarak varlığını sürdüren takımlar arasında ilk Türk futbol takımı olan sarı-kırmızılılar, ilk maçını Papazın Çayırı'nda bir Rum ekibi olan Kadıköy Faure Mektebi'ni 2-0 yenerek kazandı.

RENKLERİ VE LOGOSU

Galatasaray Spor Kulübü'nün ilk renkleri "Türkçülük"ü simgeleyen kırmızı-beyaz olarak belirlendi. Ancak bu renklerin yasaklanmasıyla sarı-siyah renkler kullanıldıktan sonra kulüp bugünkü renklerine kavuştu. Kurucu Ali Sami Yen, renklerin seçimini, Bahçekapı'daki Şişman Yanko'nun dükkanında bulduğu vişne çalan kırmızı ve turuncudan iz taşıyan sarı kumaşların birleşiminden esinlendiğini belirtti. Kuruculardan Bekir Sıtkı ise renklerin Gül Baba'nın II. Beyazıt'a verdiği sarı ve kırmızı güllerden esinlendiğini ileri sürdü. Kulübün logosunu ilk olarak Galatasaray Lisesi öğrencisi Ahmet Ayetullah, 1923'te "Kara Kedi" dergisinde yayımladı. Logo, kulübün 18. yılında, 1923'teki kongrede kabul edildi.

GAZİ BÜSTÜ KUPASI VE BAŞKANLAR

Profesyonellik öncesi dönemde çeşitli liglerde şampiyon olan Galatasaray, Mustafa Kemal Atatürk yaşarken adına düzenlenen ilk ve tek kupayı kazandı. 1928'de Tayyare Cemiyeti'ne gelir sağlamak amacıyla Galatasaray ve Fenerbahçe arasında oynanan maçta kazanan tarafa Atatürk büstü verilecekti. Taksim Stadı'nda oynanan ve 3-3 biten ilk maçın ardından, 31 Ağustos 1928'de oynanan ikinci maçı Galatasaray 4-0 kazanarak Gazi Büstü'nü müzesine götürdü. Bu kupa, Galatasaray Müzesi'nde sergilenmektedir. Galatasaray Kulübü'nde 1905'ten günümüze kadar 38 farklı başkan görev yaptı. Ali Sami Yen ile başlayan bu başkanlık serüveni, mevcut başkan Dursun Özbek'e kadar 119 yılda 104 dönemde 38 farklı başkan tarafından yürütüldü.

FUTBOLDA VE DİĞER BRANŞLARDA BAŞARILAR

Galatasaray, futbolda Türkiye'nin en başarılı takımı olarak öne çıkıyor. Süper Lig'de 25 kez şampiyon olan sarı-kırmızılılar, Türkiye Kupası'nı 19 kez kazanarak bu alanda da liderliğini sürdürüyor. Cumhurbaşkanlığı Kupası'nı 10, TFF Süper Kupa'yı 7, Başbakanlık Kupası'nı 5 ve TSYD Kupası'nı 12 kez müzesine götürdü. Galatasaray, Türk futbol tarihinde bir ilke imza atarak 1999-2000 sezonunda teknik direktör Fatih Terim yönetiminde UEFA Kupası'nı kazandı. 2000-2001 sezonunda ise Mircea Lucescu idaresinde UEFA Süper Kupa'yı kaldırdı. Toplamda 80 kupa ile en yakın rakiplerinin önünde yer alıyor. Erkek basketbolunda 5 lig şampiyonluğu, kadın basketbolunda 13 lig şampiyonluğu ve Avrupa'da 1 FIBA Kadınlar Avrupa Ligi, 2 FIBA Avrupa Kupası başarısı bulunuyor. Erkek voleybolunda 4 lig şampiyonluğu, kadın voleybolunda ise İstanbul ve Türkiye şampiyonlukları mevcut. Erkek sutopu takımının ise 30 lig şampiyonluğu bulunuyor. Kulüp bünyesinde futbol, basketbol, voleybol, sutopunun yanı sıra yüzme, kürek, yelken, tekerlekli sandalye basketbol, atletizm, judo, binicilik, briç ve e-spor gibi birçok branşta faaliyet gösteriliyor.

AKTİF ÜYE SAYISI

Galatasaray'da aktif üye sayısı 31 Mayıs 2025 itibarıyla 11 bin 832 kişi olarak kayda geçti. 25 yılını doldurup divan kuruluna girmeye hak kazanan aktif üye sayısı ise 3 bin 207'dir.