Gazze’de soykırımın üçüncü yılında ağır bilanço: 74 bini aşkın can kaybı

7 Ekim 2023’te başlayan savaşın üzerinden üç yıl geçerken Gazze’de sivillerin yaşam mücadelesi devam ediyor. Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine göre hayatını kaybeden Filistinlilerin sayısı 74 bini aştı. Evlerini kaybeden insanlar, çadırlarda ve hasarlı binalarda barınmaya çalışırken temel ihtiyaçlara ulaşmakta büyük güçlük çekiyor.

Birleşmiş Milletler Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu, Eylül 2025’te yayımladığı raporda İsrail’in Gazze’de Filistinlilere karşı soykırım işlediği sonucuna vardı. İsrail yönetimi ise bu suçlamaları reddediyor.

7 Ekim’den kuşatmaya uzanan süreç

Savaşın bu aşaması, 7 Ekim 2023’te Hamas öncülüğündeki silahlı grupların İsrail’e düzenlediği saldırılarla başladı. Yaklaşık 1.200 kişinin öldürüldüğü saldırılarda 251 kişi rehin alınarak Gazze’ye götürüldü. İsrail, ardından Gazze’ye yönelik geniş çaplı askerî saldırılar başlattı.

İsrail yönetiminin ilan ettiği tam kuşatmayla elektrik, gıda ve yakıt erişimi kesildi. Su temini de ağır darbe aldı. Birleşmiş Milletler, kuşatmanın daha ilk günlerinde sivillerin yaşam koşullarının hızla kötüleştiğine dikkat çekti.

Ateşkesler kalıcı güvenlik sağlayamadı

Kasım 2023’te verilen insani ara, Gazze’ye yardım ulaştırılmasını ve bazı rehinelerin serbest bırakılmasını sağladı. Ancak bu süreç kalıcı ateşkese dönüşmedi. Aralık ayında bombardıman ve kara operasyonları yeniden yoğunlaştı.

19 Ocak 2025’te yürürlüğe giren ateşkesle yardım çalışmalarına yeniden alan açıldı. İsrail’in 18 Mart 2025’te Gazze genelinde hava saldırılarını yeniden başlatması ise can kayıplarının ve yerinden edilmelerin artmasına yol açtı.

10 Ekim 2025’te sağlanan yeni ateşkes de saldırıları tamamen durduramadı. Askerî çekilme ve yeniden inşa süreçlerinde beklenen ilerleme sağlanamadı. Reuters’ın 6 Ekim 2026 tarihli değerlendirmesine göre İsrail, Gazze’nin yaklaşık üçte ikisini kontrol etmeyi sürdürüyor.

İsrail yönetimi saldırılarını Hamas’a yönelik güvenlik gerekçeleriyle savunurken Hamas, yeniden silahlanma ve saldırı hazırlığı suçlamalarını reddediyor.

Ateşkes döneminde de binlerce kişi öldü veya yaralandı

BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi’nin (OCHA) 2 Ekim 2026 tarihli raporunda yer verilen Gazze Sağlık Bakanlığı verileri, ateşkes dönemindeki can kayıplarını da ortaya koydu.

Ekim 2025’teki ateşkesten 30 Eylül 2026’ya kadar 1.431 Filistinli hayatını kaybetti, 5.026 kişi yaralandı. Saldırıların devam etmesi, evlerini kaybeden sivillerin güvenli yaşam alanlarına ulaşmasını da zorlaştırıyor.

Gazze’nin içme suyu tankerlerle taşınıyor

Gazze’de su altyapısındaki yıkım ve ekipman eksikliği, temiz suya erişimin önündeki başlıca engeller arasında bulunuyor. OCHA’ya göre nüfusun yüzde 74’ü tankerlerle taşınan içme suyuna bağımlı durumda.

Güneydeki iki deniz suyu arıtma tesisinde yedek parça ve ekipman eksikliği nedeniyle üretimin düşmesi, yaklaşık 500 bin kişinin içme suyuna erişimini riske atıyor.

Kalabalık barınma alanlarında yaşayan insanlar için su sıkıntısı, günlük ihtiyaçların karşılanmasının yanı sıra hijyen koşullarını da olumsuz etkiliyor.

Hiçbir hastane tam kapasite çalışamıyor

Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus’un 24 Eylül açıklamasına göre Gazze’deki 36 hastaneden yalnızca 19’u kısmen hizmet verebiliyor. Hastanelerin hiçbiri tam kapasite çalışamıyor.

İlaç, tıbbi ekipman ve yakıt eksikliği, sağlık hizmetlerini aksatıyor. Kanser hastaları tedaviye ulaşmakta, böbrek hastaları ise düzenli diyaliz hizmeti almakta zorlanıyor.

Yaklaşık 1,7 milyon yerinden edilmiş insanın yetersiz ve kalabalık barınma alanlarında yaşaması, kirli su sorunuyla birlikte salgın riskini artırıyor.

Netanyahu ve Gallant hakkında tutuklama emri

Uluslararası Ceza Mahkemesi, 21 Kasım 2024’te Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar gerekçesiyle tutuklama emri çıkardı.

Mahkeme, açlığın savaş yöntemi olarak kullanılması dahil çeşitli suçların işlendiğine inanmak için makul gerekçeler bulunduğunu bildirdi. Tutuklama emri, mahkûmiyet hükmü anlamına gelmiyor.

Üçüncü yılda da temel ihtiyaçlar karşılanamıyor

7 Ekim 2026 itibarıyla Gazze’de sivillerin korunması, saldırıların durdurulması ve insani yardımın kesintisiz ulaştırılması ihtiyacı devam ediyor.

DSÖ; ilaç ve tıbbi ekipman girişinin sağlanması, hastanelerin onarılması ve tıbbi tahliyelerin artırılması çağrısını sürdürüyor. Üç yılın ardından Gazze’de insanlar hâlâ temiz suya, tedaviye ve güvenli bir barınağa ulaşabilmek için mücadele veriyor.