Gazze'deki Yıkımın Boyutu: Rakamlar Korkunç Gerçeği Ortaya Koyuyor

Gazze Şeridi'nde yaşanan yıkımın boyutlarını anlamak için 7 Ekim 2023 öncesine dönmek gerekmektedir. 41 km uzunluğunda ve 6-12 km genişliğinde bir alana yayılan Gazze, 2023 öncesinde yaklaşık 2.2 milyonluk nüfusuyla dünyanın en yoğun nüfuslu bölgelerinden biriydi. Nüfusunun yaklaşık yüzde 70'i, 1947 ve 1967 savaşları sonrası yerinden edilmiş Filistinli göçmenlerin torunlarından oluşuyordu. İsrail ablukası nedeniyle bölgede %65 oranında yoksulluk hüküm sürerken, eğitim düzeyi dikkat çekici bir şekilde yüksekti. Gazze'de 625 devlet okulu, 288 Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) okulu ve 50 özel okul bulunuyordu. Toplamda 600 bin öğrenci eğitim görüyordu ve yüksek öğrenim kurumlarının da bulunduğu bölgede okullaşma oranı %97'ye ulaşıyordu. Temel geçim kaynakları balıkçılık, küçük zanaatlar, zeytin, narenciye ve sebze üretimiydi. Sahil şeridi, yaz aylarında halkın dinlenme ve eğlence alanı olarak kullanılıyordu.

SALDIRILARIN GÖSTERDİĞİ RAKAMLAR

Filistin Sağlık Bakanlığı ve Gazze Medya Ofisi tarafından açıklanan verilere göre, iki yıllık süreçte yaşananlar somut rakamlara dökülüyor. İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarında 67 bin 139 Filistinli hayatını kaybederken, kayıplarla birlikte bu sayı 76 bin 639'a yükseliyor. Yaralı sayısı ise 170 bine yaklaştı. Özellikle 18 Mart 2025 tarihinden bu yana İsrail'in ateşkesi bozduğu saldırılarda 13 bin 549 Filistinli öldü ve 57 bin 542 kişi yaralandı. Enkaz altından çıkarılamayan binlerce ölü ise defnedilemedi. İsrail'in uyguladığı abluka, Gazze'de açlık, susuzluk ve sıhhi nedenlerle ölümlere zemin hazırladı. 120 binden fazla yardım kamyonunun girişinin engellenmesi sonucu, açlık ve susuzluğu bir silah olarak kullanma politikası nedeniyle 154'ü çocuk olmak üzere 460 kişi yaşamını yitirdi. Ayrıca, 14'ü çocuk 17 kişi donarak hayatını kaybetti.

ÇOCUKLAR VE ALTYAPI DA HEDEFTE

Saldırılarda hayatını kaybeden çocuk sayısı 20 bini aşarken, ölen kadınların sayısı da 12 bin 500'ü geçti. Hayatını kaybedenler arasında bin 670 sağlık çalışanı ve 254 gazeteci de bulunuyor. 6 bin aile bütün üyeleriyle birlikte yok oldu. Gazze'nin yaklaşık %90'ı yaşanılamaz hale gelirken, kullanılan patlayıcı miktarının 200 bin tondan fazla olduğu belirtiliyor. Yaklaşık 2 milyon insan zorla yerinden edildi. Eğitim kurumlarının %95'i hasarlı durumda ve 13 bin 500 öğrenci, 830 eğitimci ve 193 akademisyen saldırılarda hayatını kaybetti. 835 cami tamamen, 180 cami ise kısmen yıkıldı. Üç kilise ve 60 mezarlıktan 40'ı zarar gördü. 233 imam, vaiz ve dini lider ile 20 Hristiyan din görevlisi yaşamını yitirdi. Elektrik hatlarının 5 bin kilometresinin tahrip edildiği, 725 su kuyusunun zarar gördüğü ve kentin içme suyu, elektrik ve kanalizasyon sistemlerinden yoksun kaldığı belirtildi. Gazze Medya Ofisi'nin açıklamasına göre, İsrail ordusu hastanelerin içinde yedi toplu mezar açarak 2 bin 450 kişinin naaşını çaldı. 15 temel sektörde 70 milyar dolarlık bir kayıp oluştu ve bunun 28 milyar dolarını yıkılan konutlar oluşturdu. BM Kalkınma Programı'nın raporuna göre, Gazze'nin gelişmişlik seviyesi 70 yıl öncesine, 1955'ler seviyesine geri döndü. BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı'na (UNCTAD) göre, olası bir ateşkes sonrası Gazze'nin ekonomik verilerinin 2022 yılı seviyesine ulaşması 350 yıl sürebilir.