Gebze faciası uyarıyor: Kule binalarda devrilme analizi ihmali can alıyor!
Gebze'de yıkılan binanın ardından uzmanlar, kule tipi yapılarda devrilme analizi zorunluluğunun ihmal edildiğini ve bu oransal kusurun faciaya yol açtığını belirtti. Belediyelerin bu analizleri istemesi gerektiği vurgulandı.

Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi (NKÜ) Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı Dr. Öğretim Görevlisi Ahmet Bal, Kocaeli'nin Gebze ilçesinde yaşanan ve aynı aileden 4 kişinin hayatını kaybettiği bina çökmesiyle ilgili çarpıcı açıklamalarda bulundu. Bal, yıkılan binanın yüksekliğinin dar cephesine oranla fazla olduğunu vurgulayarak, imar yönetmeliklerinde yer alan devrilme analizi zorunluluğunun Türkiye'deki birçok yapıda göz ardı edildiğini belirtti.

DEVİRİLME ANALİZİ NEDEN ÖNEMLİ?
Dr. Ahmet Bal, "1975 yönetmeliğinden itibaren aslında şöyle kurallar vardır. Binanın dar cephesinin yüksekliğe oranı 2'den fazlaysa burada devrilme tahkikleri yapılması lazım. Ancak görüyoruz ki hem Gebze'deki olayda hem de Türkiye'deki birçok binada maalesef bu devrilme analizleri yapılmıyor. Bu binanın yıkılması tamamen yüksekliğin genişliğe oranıyla alakalı. Oran 2'nin üzerindeyse devrilme analizi zorunludur" dedi. Gebze'deki binanın cephesinin yaklaşık 7 metre, 8 katlı (bodrumla 9 kat) olmasıyla bu oranın 3'ün bile üzerine çıktığını ve bu tür 'kule tipi' binalarda devrilme tahkikinin kaçınılmaz olduğunu sözlerine ekledi. 2019'da yürürlüğe giren deprem yönetmeliğinin de bu tür analizleri zorunlu kıldığını hatırlattı.

YÜKÜ SADECE KOLONLARA VERMEMEK LAZIM
Çöken binanın altında dükkanların bulunmasının 'yumuşak kat' oluşumuna yol açtığını belirten Dr. Bal, "Yumuşak kata ilave olarak bu tip kule tipi binalarda, devrilme riski olan binalarda muhakkak yükü sadece buradaki kolonlara vermemek lazım. Yani perde içermesi lazım binanın. Halbuki yıkılan binada görüyoruz ki perde kullanılmamış" diye konuştu. Bina üzerindeki kompozit cephe kaplamasının açılmasının bile kolonların hareketlendiğini gösterdiğini ifade eden Bal, stabilite kaybının ani geliştiğini ve bu nedenle de toptan göçmenin meydana geldiğini belirtti. Metro inşaatı gibi zemin yumuşamalarının etkili olabileceğini ancak diğer binaların ayakta olup sadece bu binanın yıkılmasının oransal probleme işaret ettiğini vurguladı. Beton ve demir kalitesinde bir problem düşünmediğini, asıl sorunun binanın devrilmesinden kaynaklı olduğunu kesin bir dille ifade etti.

İMAR YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞMESİ GEREKEN KONULAR
Dr. Bal, imar yönetmeliğinde cephe genişliği 6 metreyi geçtiğinde ayrık nizam bina yapılabildiğini ancak bunun kat sınırıyla sınırlandırılması ve oranın kesinlikle 2'yi geçmemesi gerektiğini savundu. Binanın dar cephesi 6 metreyse, yüksekliğinin en fazla 12 metre olması gerektiğini, bu oranın 2'yi geçmemesi gerektiğini ve bununla ilgili analizlerin yapılmasının şart olduğunu söyledi. Şevli arazilerde bu oranın daha da aşağı çekilmesi gerektiğini, çünkü temellerdeki oturmaların bu duruma yol açabileceğini belirtti. Binanın öne doğru devrilmiş olmasının, arkasında bitişik bir bina olmasına rağmen, en büyük sebebinin yüksekliğinin cepheye oranı ve devrilme analizlerinin yapılmaması olduğunu yineledi. Altta 2 kat dükkan olmasının da yumuşak kat oluşumuna neden olduğunu ekledi. Bölgenin yüksek depremselliği göz önüne alındığında, bu tür bir yapının olası bir depremde ayakta kalma ihtimalinin bulunmadığını ve küçük bir titreşimden bile devrilebildiğini söyledi. Fen işleri ve belediyelerin sadece beton kalitesini değil, muhakkak devrilme analizlerini de istemesi gerektiğini vurguladı.
Bakmadan Geçme
Tahliye edilen 2 katlı bina Zonguldak'ta yıkıldı
Brooklyn'deki çökmede 2 kişi öldü, 17 kişi yaralandı
Zonguldak bina çökmesi soruşturmasında 3 tutuklama
Mersin'de çökme meydana gelen bina tahliye edildi
Zonguldak'ta çöken binada hayatını kaybeden kadın defnedildi
Zonguldak'ta çöken evin etrafındaki 7 bina boşaltıldı
