Gökyüzü Stadyumu hayali çöktü: 46 bin taraftarın zıplaması 350 metrelik kuleyi yıkabilirdi!
Suudi Arabistan'ın 350 metrelik gökdelen tepesine 46 bin kişilik stadyum projesi, taraftar zıplamalarının yaratacağı rezonans riski ve yüksek maliyet nedeniyle iptal edildi. Prof. Dr. Ahmet Türer, projenin teknik olarak neden imkansız olduğ

Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın 500 milyar dolarlık NEOM projesi kapsamında hayal ettiği 350 metre yükseklikteki gökdelenin tepesine inşa edilecek 46 bin kişilik stadyum, hem ekonomik zorluklar hem de mühendislik riskleri nedeniyle rafa kaldırıldı. Prof. Dr. Ahmet Türer, bu sıra dışı projenin teknik olarak neden imkansız olduğunu tüm detaylarıyla açıkladı.

RÜZGAR VE DEPREM TEHDİDİ
Suudi Arabistan'da ortalama 35-45 m/s aralığındaki rüzgar hızları, İstanbul'dakinden %75 daha fazla yatay rüzgar kuvveti oluşturuyordu. Deniz kenarında planlanan stadyum hem neme hem de rüzgara karşı savunmasızdı. Deprem açısından orta-düşük riskli bölgede olsa da, 350 metrelik binanın 4 saniyelik doğal salınım periyodu ve rüzgarlı günlerde günde 21 bin defa salınım yapma potansiyeli vardı. Bu salınımlar malzemelerde yorulmaya, çatlamaya ve hatta yıkıma yol açabilirdi.

TARAFTAR ZIPLAMALARININ REZONANS RİSKİ
46 bin taraftarın maç sırasında aynı anda zıplaması, binada rezonans etkisi yaratma riski taşıyordu. Düşük sönümleme oranına sahip yüksek binalarda rezonans durumunda, statik deformasyonların 25 katı büyüklüğünde yatay salınımlar oluşabilirdi. Bu miktardaki salınım, yapısal elemanlarda ciddi hasarlara ve ilerleyen süreçte yıkıma kadar gidebilecek sorunlara neden olabilirdi.

ZEMİN VE MALİYET ENGELLERİ
Kumlu ve denize yakın zemin koşulları, sıvılaşma riski taşıyordu. Derin kazıklar ve radye temel gerektiren bu proje için çok sayıda bodrum kat yapılması planlanmıştı. Ancak 500 milyar doları aşan maliyet ve dünyanın ekonomik olarak zor dönemden geçmesi, projenin iptalinde para faktörünün de etkili olduğunu gösterdi. Prof. Dr. Türer, mühendisliğin 'mümkün olmayanı mümkün kılmak' olduğunu ancak bu projenin hem teknik hem de ekonomik açıdan çok zorlayıcı olduğunu belirtti.
