Greenpeace Raporu: Türkiye, AB’nin En Büyük Plastik Atık Alıcısı Oldu

Türkiye'nin uluslararası platformlarda öne çıkardığı "Sıfır Atık" vizyonu, Greenpeace Türkiye'nin yayımladığı yeni politika notuyla yeniden tartışma konusu oldu. "Söylemin Ardındaki Gerçek: Türkiye'nin Sıfır Atık Politikasının Görünmeyen Yüzü" başlıklı çalışmada, Avrupa Birliği ülkelerinden Türkiye'ye yapılan plastik atık sevkiyatlarının son yıllarda önemli ölçüde arttığı belirtildi. Rapora göre Türkiye, 2025 yılında Avrupa Birliği kaynaklı plastik atıkların en büyük ithalatçısı konumuna yükseldi.

503 Bin Ton Plastik Atık İthalatıyla Rekor Kırıldı

Greenpeace Türkiye'nin değerlendirmesine göre Avrupa Birliği üyesi 27 ülkeden Türkiye'ye gönderilen plastik atık miktarı 2025 yılında yüzde 19 artış gösterdi.

Raporda yer alan verilere göre:

• Türkiye'ye gönderilen plastik atık miktarı 503 bin tona ulaştı.
• Bu rakam son yılların en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçti.
• 2004 yılıyla karşılaştırıldığında AB'den Türkiye'ye gelen plastik atık miktarı yaklaşık 435 kat arttı.

Çevre örgütü, bu verilerin Türkiye'nin Avrupa'nın plastik atık merkezi haline geldiğine işaret ettiğini savundu.

“Geri Dönüşüm Başarısı Söylemi Gerçeği Yansıtmıyor”

Politika notunda geri dönüşüm oranlarının tek başına başarı göstergesi olarak sunulmasının yanıltıcı olabileceği ifade edildi. Greenpeace Türkiye, küresel ölçekte plastiklerin yalnızca yaklaşık yüzde 9'unun geri dönüştürülebildiğine dikkat çekerek, atık ithalatına dayalı mevcut yaklaşımın sürdürülebilir bir çözüm üretmediğini ileri sürdü. Raporda, plastik kirliliğinin azaltılması için önceliğin atık yönetiminden ziyade üretimin azaltılmasına verilmesi gerektiği vurgulandı.

“Denizler ve Kıyılar Mikroplastik Baskısı Altında”

Greenpeace Türkiye Sosyal ve Ekonomik Sistemler Kampanya Sorumlusu Berk Butan, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede ithal atık politikalarının çevresel etkilerine dikkat çekti.

Butan açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Türkiye'nin denizleri, kıyıları ve doğal yaşam alanları ithal edilen plastik atıkların oluşturduğu mikroplastik yüküyle karşı karşıya kalıyor. Bir yandan Sıfır Atık hedefleri vurgulanırken diğer yandan yeni petrokimya tesisleri için ÇED süreçlerinin devam etmesi önemli bir çelişki yaratıyor. Bu durum yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve toplumsal sonuçlar da doğuruyor. Sorunun temelinde bir politika tercihi bulunuyor.”

COP31 Öncesi Bakanlıklara Dört Maddelik Çağrı

Greenpeace Türkiye, Kasım 2026'da Antalya'da düzenlenmesi planlanan COP31 Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi öncesinde "Gerçek Sıfır Atık" kampanyasını duyurdu.

Kampanya kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı'na dört temel çağrı yapıldı:

Plastik ve Tekstil Atığı İthalatına Kalıcı Yasak

Plastik ve tekstil atıklarının ithalatına yönelik tüm istisnaların kaldırılması ve kalıcı yasak uygulanması talep edildi.

Yeni Petrokimya Yatırımlarının Durdurulması

Yeni petrokimya tesisleri için planlanan yatırımların askıya alınması ve sektörel moratoryum ilan edilmesi istendi.

Plastik Üretiminin Kaynağında Azaltılması

Ulusal iklim politikalarına plastik üretimini azaltmaya yönelik bağlayıcı hedeflerin eklenmesi çağrısı yapıldı.

Küresel Plastik Anlaşmasında Daha Sert Tutum

Türkiye'nin Birleşmiş Milletler Küresel Plastik Anlaşması müzakerelerinde plastik üretimine sınır getirilmesini savunan daha güçlü bir pozisyon benimsemesi gerektiği ifade edildi.

Çevre Politikalarında Yeni Tartışma

Greenpeace Türkiye'nin yayımladığı rapor, Türkiye'nin atık ithalatı politikaları ile "Sıfır Atık" hedefleri arasındaki ilişkiyi yeniden gündeme taşıdı. Rapordaki değerlendirmeler, çevre politikalarının etkinliği ve sürdürülebilirliği konusunda yeni bir tartışma başlatmış durumda.