Gübre krizi kapıya dayandı: Savaş gıdaları böyle vuracak

İran’da süregelen savaşın Hürmüz Boğazı’ndaki taşımacılığı duraksatması, dünya genelindeki gübre sunumunda belirgin bir daralma meydana getirdi. Bilirkişilere göre bu durum, gelecek süreçte gıda bedellerinin artmasına ve zirai üretimde azalmaya neden olabilir.

Dünya petrol ticaretinin takriben beşte birinin ve gübre ticaretinin üçte birinin rotası olan Hürmüz Boğazı’nda vuku bulan aksaklık, piyasaları doğrudan sarstı. İran'ın sevkiyatları kısıtlaması neticesinde özellikle azot ve fosfat temelli gübrelerde tedarik problemi ortaya çıktı.

Gübre maliyetleri evvelki krizlere kıyasla daha aşağı seviyelerde kalsa dahi, hasat ürünleri bedellerinin düşmesi üreticilerin kazanç payını daraltıyor. Söz konusu vaka, üretimdeki düşüş ve masrafların tüketiciye aksettirilme tehlikesini tırmandırıyor.

Yetkililere göre yönetimlerin desteklemeleri çoğaltması, yerel gübre imalatını özendirmesi ve dış satım stratejilerini tetkik etmesi şart. Yoksa dünya gıda düzeni taze bir krizle yüzleşebilir.

ÜRE PAZARINDA DEVASA KÜÇÜLME

Gübre imalatının en hayati unsurlarından biri olan üre, bunalımdan en çok sarsılan ürünlerin ilk sıralarında yer alıyor. İncelemelere göre dünya üre ticaretinin tahminen yüzde 30’u duraklamış vaziyette. Yükselen doğal gaz meblağları da imalat giderlerini tırmandırıyor.

Bunalımın ekim dönemine rastlaması, sonuçları daha da şiddetlendiriyor. Dünya Gıda Programı görevlileri, bilhassa kalkınmakta olan ülkelerdeki tarımcıların gübreye ulaşmakta büyük güçlük çektiğini vurguluyor.

Analistlere göre gübreye vaktinde erişemeyen köylüler, daha az rekolteyle karşılaşabilir. Bu netice de vasıtasız şekilde gıda tutarlarına sirayet edecek.