Hamas'tan Aksa Tufanı Operasyonu: İsrail'in Gazze Planı ve Ateşkes Müzakereleri

Filistinli direniş örgütü Hamas'ın silahlı kanadı İzzeddin Kassam Tugayları, 7 Ekim 2023 tarihinde abluka altındaki Gazze Şeridi'nden İsrail'e yönelik "Aksa Tufanı" adı verilen kapsamlı bir operasyon başlattı.

GAZZE'DE YAŞANANLAR

İsrail, 7 Ekim'deki saldırılar sonucunda 310'u asker olmak üzere toplam 1400 İsraillinin öldüğünü ve 5 bin 132 İsraillinin yaralandığını açıkladı. Bu olayın ardından İsrail, Gazze'ye yönelik yoğun ve hedef gözetmeksizin bombardımanlara başladı. 360 kilometrekarelik alanda 2,3 milyon kişinin yaşam mücadelesi verdiği Gazze'de, 20 binden fazlası çocuk olmak üzere 67 bini aşkın Filistinli hayatını kaybetti ve 170 bin Gazzeli yaralandı. Birleşmiş Milletler ve uluslararası örgütlerin verilerine göre, İsrail, Gazze Şeridi'ndeki binaların yüzde 78'ini yıktı veya ağır hasar verdi. 268 bin konut tamamen, 152 bin konut ise kısmen yıkıldı. Ayrıca, 668 okul İsrail ordusunun hedefi oldu ve üniversiteler tahrip edildi. Sağlık tesislerine yönelik en az 1719 saldırı düzenleyen İsrail ordusu, 39 hastaneyi hizmet dışı bıraktı. Birkaç hastanenin kısmen hizmet verebildiği Gazze'de, 1701 Filistinli sağlık çalışanı İsrail saldırılarında yaşamını yitirdi. Gazze kıyı altyapısının yüzde 92'sini yıkan İsrail, 288 spor tesisini kısmen veya tamamen yok ederken, 1000'den fazla camiyi yıktı ve 3 kiliseyi hedef aldı. İsrail, arabulucu ülkelerin ve uluslararası toplumun baskısına rağmen kabul ettiği ateşkesleri tek taraflı bozarak soykırıma devam etti.

TRUMP'IN GAZZE PLANI VE ATEŞKES GİRİŞİMLERİ

Beyaz Saray, 29 Eylül'de Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun görüşmesi sırasında Trump'ın Gazze planını duyurdu. Bu 20 maddelik plan, Gazze'nin yeniden inşa edilmesini, savaşın hemen sona ermesini, İsrail'in geri çekilmesini ve bombardımanın durdurulmasını öngörüyordu. Ayrıca, 72 saat içinde tüm İsrailli esirlerin iade edilmesi, İsrail'in 250 müebbet mahkumu ve 1700 Gazzeliyi serbest bırakması, Hamas'tan silah bırakanlara af çıkması ve insani yardım girişinin hemen başlaması gibi maddeler içeriyordu. Gazze'nin teknokrat bir Filistin komitesi tarafından yönetilmesi ve bu komitenin Trump'ın başkanlığında Tony Blair'in de yer alacağı bir Barış Konseyi tarafından denetlenmesi planlanıyordu. Hamas ise esir değişimini kabul ettiğini ve diğer bazı maddelerin müzakere edilmesi gerektiğini belirtti. Mısır'daki dolaylı müzakereler sonucunda, Türkiye, Katar, Mısır, ABD, İsrail ve Hamas yetkililerinin katıldığı toplantıların ardından ateşkes ve esir takasına ilişkin bir anlaşmaya varıldı. Bu anlaşmaya göre, İsrail tüm askeri operasyonları askıya alacak ve belirlenmiş bir hatta çekilecek, günlük 600 tır insani yardımın eksiksiz gitmesi sağlanacak ve Hamas anlaşmayı tam olarak uyguladığı sürece İsrail ordusu çekildiği bölgelere geri dönmeyecekti. İsrail ordusunun 72 saat içinde çekilmesinin ardından tüm İsrailli esirler serbest bırakılacak, Hamas tüm esirleri bıraktıkça İsrail de listedeki Filistinli tutukluları serbest bırakacaktı. ABD, Katar, Mısır, Türkiye ve diğer ülkelerin temsilcilerinden oluşan bir görev gücü, uygulamayı takip ve koordine edecekti.

ULUSLARARASI DESTEK VE SON DURUM

Ateşkes anlaşması uluslararası toplumda geniş destek buldu ve çok sayıda ülke ile uluslararası kurumdan sürece destek açıklamaları geldi. ABD Başkanı Trump, başta Türkiye, Katar ve Mısır olmak üzere sürece katkı veren ülkelere teşekkür etti ve "Cumhurbaşkanı Erdoğan, Hamas ve diğer bazı gruplar konusunda bizzat ilgilendi ve harika bir iş çıkardı." diyerek barışın kalıcı olmasını umduğunu belirtti. Hamas Siyasi Büro Üyesi ve Müzakere Heyeti Başkanı Halil el-Hayye de anlaşmanın sağlanmasındaki önemli rolünden dolayı arabulucu ülkelere teşekkür etti. Ancak Netanyahu, Hamas'ın silahsızlandırılmaması halinde Gazze'ye yeniden saldırılara başlayacakları tehdidinde bulundu. Son olarak İsrail, Gazze'yi işgal eden ordusunu, İsrailli esirleri geri almak amacıyla sarı hat olarak belirlenen çizgiye çekti. Hamas'ın 72 saat içinde hayatta olan ve ölen tüm İsrailli esirleri İsrail'e iade etmesi bekleniyor. Ateşkesin yürürlüğe girdiği saatten sonra Gazze'de ordunun çekildiği alanda saldırı kaydedilmezken, işgalin sürdüğü sahalarda yer yer geniş çaplı olmayan bazı saldırılar meydana geldi.