İnternet çöküşleri alarm veriyor: Uzmanlar 'daha büyük felaket kapıda' diyor

Son haftalarda yaşanan internet kesintileri artık sıradan bağlantı sorunları olmaktan çıktı. Uzmanlara göre dünyanın en büyük teknoloji şirketlerinde gerçekleşen bu hatalar hem daha sık yaşanıyor hem de milyonlarca insanın günlük hayatını derinden etkiliyor. Geçtiğimiz salı günü yaşanan Cloudflare kaynaklı büyük arıza, internetteki pek çok popüler site ve hizmeti saatlerce etkileyerek son bir aydaki üçüncü büyük internet çöküşünü oluşturdu.

ZİNCİRLEME ETKİYLE DÜNYAYA YAYILAN KRİZ

ABD Tüketici Finansal Koruma Bürosu'nun eski teknik sorumlusu Erie Meyer, son dönemdeki durumun alışılmışın dışında olduğunu belirtti. Meyer, 'Bu yaşananlar bize yıllar önce Y2K için anlatılan senaryoları hatırlatıyor ama daha sık olduğunu görüyoruz' ifadelerini kullandı. Uzmanlara göre sorunların temelinde teknoloji devlerinin aşırı yoğunlaşması yatıyor. Pek çok popüler uygulama ve servis, maliyeti düşürmek için aynı birkaç büyük bulut şirketinin altyapısını kullanıyor. Bu durum, tek bir küçük hatanın zincirleme şekilde tüm dünyaya yayılmasına neden oluyor.

KISA SÜREDE DÜNYAYI SARSAN ÜÇ BÜYÜK KESİNTİ

Son bir ayda üç büyük kesinti yaşandı ve hepsi milyonlarca kullanıcıyı etkiledi. 20 Ekim'de Amazon Web Services çöktü; Roblox, Fortnite gibi oyun platformlarından Ring kameralarına kadar birçok hizmete erişim kesildi. Bazı kullanıcıların akıllı yataklarını bile kullanamadığı bildirildi. Bu olay sonrası Senatör Elizabeth Warren, büyük teknoloji şirketlerinin bölünmesi gerektiğini savunarak, 'Bir şirket tüm interneti çökertiyorsa bu kabul edilemez' dedi. 29 Ekim'de Microsoft Azure çöktü; hem dünya genelinde pek çok Microsoft hizmeti durdu hem de Delta ve Alaska gibi havayolu şirketlerinde online işlemler yapılamadı. Son olarak Cloudflare'ın salı günü yaşadığı arıza, şirket CEO'su Matthew Prince tarafından 2019'dan bu yana yaşanan en büyük kesinti olarak açıklandı. Prince, 'İnternete verdiğimiz zarardan dolayı üzgünüz. Böyle bir kesinti bizim için kabul edilemez' dedi.

DÜNYAYI KARARTAN KÜÇÜK HATALARIN ARDINDAKİ GERÇEK

Her üç kesintinin nedeni farklıydı. Cloudflare önce siber saldırı sandığı hatayı, sonradan bot trafiğini engelleyen yazılımdaki bir bug olarak açıkladı. AWS ve Microsoft ise alan adlarını yöneten DNS yapılandırmasında sorun yaşadı. Geçen yıl CrowdStrike güncellemesindeki küçük bir hata, Microsoft tabanlı cihazlarda 'mavi ekran' sorununa yol açmış ve yüzlerce kurumun sistemini durma noktasına getirmişti. Vanderbilt Policy Accelerator'da teknoloji ve yapay zekâ politikası direktörü Asad Ramzanali, bu durumun artık ulusal güvenlik riski haline geldiğini söyledi. Ramzanali, 'Toplumun neredeyse tamamı bu altyapılara bağlıyken böyle yoğunlaşma kabul edilemez' dedi. Akamai Cloud Technology Group CTO'su James Kretchmar ise bu sorunların engellenmesinin imkânsız olmadığını, ancak daha fazla mühendis kaynağı ayrılması gerektiğini belirtti. Kamu yararı için çalışan Public Citizen adlı kuruluşun teknoloji politikası uzmanı J B Branch, hükümetin bu kesintileri sıradan arızalar gibi görmemesi gerektiğini söyledi. Branch, 'Ekonominin dijital omurgası birkaç şirketin elinde ve bu son derece endişe verici' diyerek bulut sektörünün daha sıkı denetlenmesi gerektiğini savundu.