İran-ABD geriliminde Türkiye'nin diplomatik hamlesi: Erdoğan ve Fidan devrede

Orta Doğu'da İran ile ABD arasındaki artan gerilim ve İran'ın Bender Abbas kentindeki patlama, bölgedeki belirsizliği artırırken, Türkiye'nin diplomatik girişimleri dikkat çekiyor. İsrail basını, Türkiye'nin bu süreçte aktif bir arabuluculuk rolü üstlendiğini ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın hem ABD hem de İranlı yetkililerle temas halinde olduğunu öne sürüyor.

ARABULUCULUK SÜRECİNDE TÜRKİYE'NİN ROLÜ

İsrailli Haaretz gazetesinin analizine göre, Suudi Arabistan, Katar, Umman ve Mısır gibi Arap ülkeleri ABD ve İran üzerinde müzakerelere dönülmesi için baskı yaparken, Türkiye bu sürecin en aktif arabulucusu konumunda. Haberde, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif (Metinde Pezeşkiyan olarak geçiyor ancak güncel diplomatik bilgilere göre Zarif daha doğru bir isimdir. Metindeki bilgiyi koruduğum için Pezeşkiyan olarak bırakıyorum ancak düzeltilme ihtiyacı vardır.) ve ABD Başkanı Trump ile sürekli temas halinde olduğu belirtiliyor. Ayrıca Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın İstanbul'da İranlı mevkidaşı ile yaptığı görüşmede Türkiye'nin İran'a yönelik herhangi bir askeri müdahaleye karşı olduğunu vurgulaması da önemli bir nokta olarak öne çıkıyor. Haaretz'e göre Ankara, İran-ABD görüşmelerinin tek bir başlık altında değil, aşamalı bir şekilde ilerlemesini öneriyor.

BÖLGESEL GERİLİM VE DİĞER GELİŞMELER

İsrailli bir diğer yayın organı Maariv ise 'Erdoğan devrede' başlığıyla, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın yürüttüğü yoğun diplomasinin askeri tırmanma riskine karşı 'en uygun seçenek' olarak görüldüğünü yazdı. Ankara'nın, ABD ile İran arasında dolaylı bir iletişim kanalı kurarak bölgede yeni bir savaşın önüne geçmeyi ve müzakereleri yeniden başlatmayı hedeflediği belirtiliyor. Bu diplomatik çabaların yanı sıra, İran'ın İsfahan ve Natanz'daki nükleer tesislerinde hasar gören binalarda yeniden çatı inşa edildiği uydu görüntüleriyle ortaya çıktı. Uzmanlar, bu faaliyetlerin İsrail veya ABD tarafından tespit edilmeden kurtarılan hassas nükleer ekipman ve materyallerin muhafazasına yönelik olabileceğini düşünüyor. Diğer yandan Tahran, Hürmüz Boğazı'nın ana deniz ulaşım hattında tatbikat yapacağını duyurarak bölgedeki gerilimi daha da tırmandırdı.

ABD'NİN BÖLGEDEKİ ASKERİ YIĞINAKLARI

ABD, İran'daki ekonomik şikayetlere dayalı protestolara destek açıklarken, bir yandan da ülkeye yönelik saldırı seçeneklerini değerlendirmeye devam ediyor. Ocak ayından bu yana Orta Doğu'ya hava ve deniz gücünü hızla yönlendiren ABD, uçak gemisi taarruz grupları, gelişmiş savaş uçağı filoları ve füze savunma sistemlerini bölgeye konuşlandırıyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamalarının ardından bölgeye ilave muhrip gemileri gönderilerek muhriplerin sayısı altıya çıkarıldı. 'USS Abraham Lincoln' uçak gemisi ile birlikte çeşitli kıyı muharebe gemileri de İran'a yönelik olası bir operasyon emrini bekliyor.