Israil ve Hamas arasında ateşkes anlaşması: Trump'tan tarihi açıklama

Mısır'ın Şarm El-Şeyh kentinde gerçekleştirilen müzakereler sonucunda İsrail ve Hamas heyetleri arasında bir ateşkes anlaşması sağlandı. Bu gelişme, bölgede büyük bir sevinçle karşılandı.

ATEŞKESİN DETAYLARI VE TARAFLAR

ABD Başkanı Donald Trump, İsrail ile Hamas'ın Gazze'de ateşkes planının ilk aşamasını onayladığını duyurdu. Bu anlaşma kapsamında tüm rehinelerin serbest bırakılacağı ve İsrail'in belirlenen hatta geri çekileceği belirtildi. Trump, ateşkes sürecine katkı sağlayan Katar, Mısır ve Türkiye'ye teşekkürlerini iletti. Rehinelerin 13 Ekim'de serbest bırakılmasının öngörüldüğünü aktaran Trump, "Bu Gazze'den daha fazlası. Bu Orta Doğu'da barış" değerlendirmesini yaptı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, anlaşmayı "İsrail Devleti için diplomatik bir başarı ve ulusal ve ahlaki bir zafer" olarak nitelendirirken, İsrail ordusu da Gazze Şeridi'ndeki bazı noktalardan askerlerini kısmen çekmeye hazırlandığını bildirdi. Hamas'tan yapılan açıklamada ise, esir takasıyla serbest bırakılması planlanan Filistinlilerin listesinin iletildiği ve arabulucu ülkelere teşekkür edildiği belirtildi.

YARDIM GİRİŞİ VE UYGULAMA SÜRECİ

Hamas yetkilileri, anlaşma gereği ateşkesin ilk beş günü boyunca Gazze Şeridi'ne günde en az 400 kamyon yardım gireceğini ve bu sayının ilerleyen günlerde artırılacağını duyurdu. Anlaşma kapsamında ilk olarak İsrailli rehineler ve Filistinli mahkumlar serbest bırakılacak. Hamas 20 canlı rehineyi, İsrail ise yaklaşık 2 bin Filistinli tutukluyu serbest bırakacak. Trump'ın planının sonraki aşaması, Gazze'nin savaş sonrası yönetimini denetleyecek uluslararası bir kuruluşun kurulmasını öngörüyor. Ancak Gazze'yi kimin yöneteceğine dair tam bir uzlaşma sağlanamadı. İsrail'in Gazze Şeridi'nden çekilme zamanı ve kapsamı, bölgenin savaş sonrası yapısı ve Hamas'ın durumu ise belirsizliklerini koruyor. Hamas'ın Gazze lideri Halil el-Hayya, savaşın sona ereceğine dair garantiler aldıklarını belirterek, "Savaşın sona erdiğini ve kalıcı ateşkesin başladığını ilan ediyoruz" dedi. Anlaşmanın Refah Sınır Kapısı'nın her iki yönde açılmasını da içerdiğini belirten el-Hayya, İsrail hapishanelerindeki çeşitli kategorilerdeki Filistinlilerin serbest bırakılacağını açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump'ın Mısır'daki İsrail-Hamas görüşmelerinden anlaşma kararı çıktığı haberini aldığı anlar canlı görüntülendi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Trump'a bir not ileterek anlaşmayı ilk duyuranın kendisi olabilmesi için bir gönderiyi onaylaması gerektiğini belirtti. İsrail Cumhurbaşkanı Herzog'un ofisi, ABD Başkanı Trump'ın 12 Ekim Pazar günü Kudüs'ü ziyaret edeceğini duyurdu. Gazze'de sağlanan ateşkes anlaşmasının duyurulmasının ardından hem Gazze'deki Filistinliler hem de İsrail'deki rehine yakınları sevinç gösterilerinde bulundu. Anlaşma sonrası takvim şu şekilde öngörülüyor: 10 Ekim Cuma: İsrail yargısı önünde resmi itirazların yapılmasına izin verilecek ve İsrail ordusunun sarı hatta çekilmesi tamamlanacak. 11 Ekim Cumartesi: 2 günü kapsayacak olan rehine takası süreci başlayacak. İsrail, aralarında 250 müebbet mahkumunun da olduğu 1950 Filistinli mahkumu, Hamas ise hayatta kalan tüm rehineleri serbest bırakacak. 12 Ekim Pazar: ABD Başkanı Trump İsrail'e gelecek ve Knesset'te yapacağı konuşmada "Gazze'deki savaşın resmen sonlandırıldığı" duyurulacak. 13 Ekim Pazartesi: Gazze Şeridi'nin sınır kapıları tamamen açılacak ve bölgeye yardımlar girecek. ABD Başkanı Trump, ateşkes konusunda Türkiye'ye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'a teşekkür ederek, "Erdoğan harika bir iş çıkardı. Şahsen çabaladı ve Hamas ile görüştü" ifadelerini kullandı. Trump, Gazze'nin yavaş yavaş yeniden inşa edileceğini belirterek, "O bölgedeki bazı ülkeler muazzam bir servete sahip. Ve bu servetin sadece küçük kısmı Gazze için harikalar yaratacaktır. Dün gece Ortadoğu'da önemli bir atılım gerçekleştirdik, insanların asla gerçekleşmeyeceğini söylediği bir şey" diye konuştu. Trump, Gazze'deki savaşı sona erdirdiklerini kaydederek, "Kalan tüm rehinelerin serbest bırakılmasını sağladık ve onlar Pazartesi veya Salı günü serbest bırakılacaklar. Bunun kalıcı barışa yol açacağına inanıyorum" dedi. İsrail hükümeti, Gazze konusunda Hamas ile yapılan anlaşmayı onayladı. Anlaşmanın ardından tüm askeri operasyonlar, hava saldırıları, topçu atışları ve hedef alma operasyonları dahil, 72 saat boyunca tamamen durdurulacak. İsrail Savunma Kuvvetleri, onaydan sonraki 24 saat içinde sınırlara çekilecek. Hamas anlaşmaya tam olarak uyduğu sürece, İsrail birlikleri çekildikleri bölgelere geri dönmeyecek. Çekilmenin ardından insani yardım sevkiyatı derhal başlayacak. Hamas, 72 saat içinde elindeki tüm İsrailli rehineleri hayatta olanlar ve hayatını kaybedenler dahil serbest bırakacak. İsrail de belirli sayıda Filistinli mahkumu serbest bırakacak. Bilgi paylaşımı, arabulucular ve Kızılhaç üzerinden yürütülecek. Anlaşmanın uygulanmasını denetlemek üzere ABD, Katar, Mısır, Türkiye ve taraflarca belirlenecek diğer ülkelerin temsilcilerinden oluşan bir "görev gücü" kurulacak. İsrail ile Hamas arasında varılan ateşkes anlaşması, dünya basınında geniş yer buldu. Birçok yayın organı gece gelişen önemli olay sonrasında bütün sayfalarını bu karara ayırdı. İsrail basını, haberlerinde rehinelerin geri dönmesi maddesine geniş yer verirken, Amerikan basınının manşetlerinde de Trump'ın konuya ilişkin açıklamaları yer aldı. İngiliz BBC ise, planın barış umudunu getirdiğini ancak daha çok ayrıntıya ihtiyaç olduğunu belirtti. Dünya liderlerinden Türkiye'ye de teşekkür geldi. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, diplomatik çabalarından dolayı ABD, Katar, Mısır ve Türkiye'yi takdir ettiğini vurguladı. Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, bunun önemli bir atılımı temsil ettiğini kaydetti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, bölgeye huzur getirmeyi amaçlayan her türlü barışçıl çabayı desteklemeye hazır olduklarını belirtti. Çin Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasında, Gazze'de kapsamlı ve kalıcı bir ateşkesin derhal yürürlüğe girmesi gerektiği belirtildi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, söz konusu anlaşmaya varılmasını büyük bir umut olarak nitelendirdi. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, "İsrail ile Hamas arasında varılan anlaşmanın ilk adımları cesaret veriyor" ifadesini kullandı.