İYİ Partili Usta: Fon düzenlemesi Ziraat GYO pozisyonlarını mı koruyor?

İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) serbest fonların belirli hisselerde yoğunlaşmasını önlemeye yönelik düzenlemesindeki kamu bağlantılı şirketlere tanınan istisnayı sert dille eleştirdi. Usta, bu istisnanın özellikle Ziraat GYO'daki Ziraat Portföy pozisyonlarını koruma amacı taşıdığına dair bir kanaatin oluştuğunu belirtti.

Fon düzenlemesindeki istisna tartışması

Usta, Plan ve Bütçe Komisyonu'nda yaptığı basın toplantısında, SPK'nın 28 Ağustos 2026 tarihli düzenlemesinin, kamu kurum ve kuruluşları ile iştiraklerinin ihraç ettiği sermaye piyasası araçlarını sınırlamalardan muaf tuttuğunu hatırlattı. Bu durumun, özel sektör şirketlerinin herhangi bir hisse senedinde yoğunlaşamamasına karşın kamu iştiraklerine tanınan bir ayrıcalık olduğunu vurguladı. Dünyada benzer istisnaların genellikle yalnızca borçlanma araçlarına getirildiğini belirten Usta, SPK düzenlemesinde "sermaye piyasası araçları" ifadesinin kullanılması ve hisse senetlerinin de muafiyete dahil edilmesinin emsalsiz bir uygulama olduğunu söyledi. Kamu hisselerinin de manipülasyona açık olabileceğini, geçmişte kamu bankaları, Emlak Konut GYO ve THY hisselerindeki manipülasyon olaylarını örnek göstererek anlattı.

Ziraat GYO'daki yoğunlaşma ve sorular

Erhan Usta, erişebildikleri verilere göre ciddi bir fon yoğunlaşmasının kamu şirketlerinden Ziraat GYO'da görüldüğünü dile getirdi. Ziraat GYO'nun ortaklık yapısında Ziraat Bankası'nın %81, Ziraat Portföy tarafından yönetilen fonların ise %16,9 paya sahip olduğunu belirtti. Bu durumun, istisnanın Ziraat GYO'daki Ziraat Portföy pozisyonlarını korumak amacıyla hazırlandığı kanaatini güçlendirdiğini ifade etti. Usta, Ziraat GYO hisselerinin sekiz aylık bir dönemde yaklaşık 4,7 kat arttığını da belirtti. Milletvekili Usta, SPK düzenlemesinin kim tarafından önerildiği, Ziraat Bankası veya Ziraat Portföy'den görüş alınıp alınmadığı, hisse senetlerinin neden muafiyet kapsamına alındığı gibi soruları sıralayarak, "Bu kapıyı niye açık bırakıyorsunuz?" diye sordu. Ayrıca, düzenleme olmasaydı Ziraat Portföy fonlarının kaç milyon lotluk pozisyonunun yeni sınırlara tabi olacağını ve istisnadan yararlanan kamu şirketleri ile fonların listesi ve sahiplik miktarlarının açıklanmasını talep etti.

Tera fonu ve bürokratik eleştiriler

Usta, daha önce gündeme getirdiği Tera fonuna ilişkin iddialarının Plan ve Bütçe Komisyonu'nda doğrulandığını vurguladı. Tera'nın en büyük fonunun hukuksuz bir şekilde TEFAS'a alındığını, SPK ve Takasbank'ın bu süreçte sorumluluğu olduğunu belirtti. Fonun SPK tarafından 11 ay görmezden gelindiğini ve kesilen cezanın ise fona göre çok düşük olduğunu ifade etti. Ayrıca, Tera'nın para piyasalarından fonlanarak yatırımcıları dolandırdığına dair kanıtlar bulduklarını söyledi. Türkiye Varlık Fonu Başkanvekili ve Borsa İstanbul Yönetim Kurulu Başkanı Erişah Arıcan'ın komisyon toplantısına katılmamasını da eleştiren Usta, Arıcan'ın oğlunun Halkbank şubelerinde ayrıcalıklı yer tahsisi aldığı iddialarına da değinerek, bu durumun ahlaki ve doğru olup olmadığını sorguladı.