Kanser hastalarına Yargıtay'dan ilaçlarla ilgili iyi haber

Yargıtay, hayati öneme sahip akıllı ilaçların bedelinin SGK tarafından karşılanması için "doktor raporu ve bilimsel zorunluluk" kriterini yeterli buldu. Bu kararla birlikte, maddi imkansızlık nedeniyle tedavisine ulaşamayan binlerce hasta için ilaç bedellerini sonradan tahsil etme çilesi sona erdi.

Türkiye’de binlerce kanser hastasının en büyük çıkmazı olan yüksek maliyetli "akıllı ilaç" krizi, Yargıtay’ın verdiği emsal niteliğindeki kararla yeni bir boyuta taşındı.

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) "Geri Ödeme Listesi"nde yer almadığı gerekçesiyle bedelini ödemediği ilaçlar için artık "önce öde, sonra mahkemeyle geri al" dönemi resmen sona eriyor.

Bilimsel Kanıt Varsa Ödeme Zorunlu

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi tarafından verilen karara göre; eğer bir ilaç hastanın tedavisi için "hayati öneme" sahipse, muadili yoksa ve bilimsel verilerle bu ilacın iyileştirici etkisi kanıtlanmışsa, SGK bu bedeli karşılamakla yükümlü olacak. Kararda, anayasal bir hak olan "yaşam hakkı" ve "sosyal devlet" ilkelerine vurgu yapılarak, bürokratik listelerin insan hayatının önüne geçemeyeceği belirtildi.

Hastalar Mağdur Ediliyordu

Sürecin geçmişine bakıldığında; akıllı ilaçlar (immunoterapi vb.) kür başına 50 bin TL ile 150 bin TL arasında değişen maliyetlere sahipti. SGK, bu ilaçların büyük kısmını "Sağlık Uygulama Tebliği (SUT)" listesinde olmadığı gerekçesiyle reddediyordu.

Hastalar ise ya tedaviden vazgeçiyor ya da borçlanarak aldıkları ilaçların bedelini geri alabilmek için yıllarca süren "alacak davaları" açmak zorunda kalıyordu.

Yeni Dönem: İhtiyati Tedbir ve Hızlı Erişim

Yeni kararla birlikte, uzman doktor raporuyla desteklenen başvurularda mahkemelerden "ihtiyati tedbir" kararı alınmasının önü tamamen açıldı. Bu sayede hastalar, dava sonuna kadar ilaçlarını SGK üzerinden ücretsiz temin edebilecek.

Karar, sadece mevcut hastalar için değil, daha önce bu bedelleri kendi imkanlarıyla karşılamış olanların mirasçıları için de bir hak arama yolu oluşturuyor.

"Sürdürülebilirlik mi Yaşam Hakkı mı?"

SGK savunmalarında genellikle "kamu kaynaklarının sınırlı olması" ve "sürdürülebilirlik" vurgusu yapsa da, Yargıtay son kararında modern tıbbın imkanlarından vatandaşın yararlandırılmamasının hukuk devletiyle bağdaşmayacağına hükmetti.

Uzmanlar, bu kararın ardından SGK'nın geri ödeme listelerini daha hızlı güncellemek zorunda kalabileceğini ifade ediyor.