Kemirgenlerden bulaşan tehlike: Hantavirüs yeniden gündemde

149 yolcusu bulunan MV Hondius isimli yolcu gemisi Atlas Okyanusu'nun güneyindeki Arjantin'den Afrika'nın batısındaki Cabo Verde'ye giderken Hantavirüs salgını ortaya çıktı. 

Gemide çıkan salgında şu ana kadar 3 kişi yaşamını yitirdi. Hayatını kaybedenlerden iki kişi Hollandalı çift, üçüncü kişiyse bir Alman vatandaşı. 

Son günlerde bir yolcu gemisinde görülen vakalarla yeniden gündeme gelen hantavirüs, dünya genelinde nadir görülmesine rağmen ciddi sonuçlara yol açabilen bir enfeksiyon olarak dikkat çekiyor. Uzmanlar, özellikle kırsal alanlarda yaşayan veya kemirgenlerle temas riski olan kişilerin dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.

Hantavirüs nedir?

Hantavirüs, fare ve sıçan gibi kemirgenler aracılığıyla insanlara bulaşan bir RNA virüsüdür. Virüs; enfekte hayvanların idrarı, dışkısı veya tükürüğü ile temas edilmesi ya da bu partiküllerin solunması yoluyla insanlara geçer.

Nadir durumlarda kemirgen ısırıklarıyla da bulaşabilir. Bazı özel türlerinde ise sınırlı da olsa insandan insana bulaş ihtimali bulunmaktadır.

Belirtileri nelerdir?

Hastalık genellikle grip benzeri belirtilerle başlar ve 1–6 hafta içinde ortaya çıkar. En yaygın belirtiler şunlardır:

Yüksek ateş

Baş ve kas ağrıları

Halsizlik

Bulantı ve kusma

İlerleyen vakalarda ise:

Nefes darlığı ve akciğer yetmezliği

İç kanama

Böbrek yetmezliği

gibi ciddi komplikasyonlar gelişebilir.

Hantavirüs iki ana hastalık tablosuna yol açar:

Akciğer tipi (HPS): Daha çok Amerika kıtasında görülür ve ölüm oranı %30–40’a kadar çıkabilir

Böbrek tipi (HFRS): Avrupa ve Asya’da yaygındır ve böbrek yetmezliğine neden olabilir

Hangi ülkelerde yaygın?

Hantavirüs dünya genelinde farklı bölgelerde farklı türlerle görülür:

Asya: Özellikle Çin, en fazla vakanın görüldüğü ülkelerden biridir

Avrupa: Finlandiya başta olmak üzere Kuzey ve Doğu Avrupa’da yaygındır

Amerika kıtası: ABD, Arjantin ve Şili’de akciğer tipi hantavirüs (HPS) vakaları görülür

Güney Amerika: Özellikle Arjantin’de dönemsel artışlar dikkat çekmektedir

Türkiye’de ise vakalar nadir görülmekle birlikte tamamen risk dışı değildir. Uzmanlara göre özellikle kırsal bölgelerde temas riski daha yüksektir.

Son gelişmeler: Risk ne seviyede?

2026 yılında bir yolcu gemisinde görülen hantavirüs vakaları sonrası endişeler artarken, Avrupa sağlık otoriteleri genel halk için riskin düşük olduğunu açıkladı.

Uzmanlar, virüsün kolay yayılan bir salgın hastalık olmadığını, ancak temas yoluyla ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor.

Korunmak mümkün mü?

Hantavirüse karşı özel bir aşı veya kesin tedavi bulunmuyor. Bu nedenle korunma büyük önem taşıyor:

Kemirgenlerle temastan kaçınmak

Kapalı alanları temizlerken maske kullanmak

Uzun süre kapalı kalmış alanları havalandırmak

Gıda ve çöpleri açıkta bırakmamak

Hantavirüs, yaygın bir salgın tehdidi olmasa da ölümcül olabilen ciddi bir zoonotik hastalık olarak öne çıkıyor. Özellikle kırsal alanlarda yaşayanlar ve doğa ile iç içe çalışan kişiler için risk daha yüksek. Uzmanlar, panik yerine bilinçli önlem alınması gerektiğini vurguluyor.