Kentsel dönüşüm eski binalarda 'arsa payı' kaosunu ortaya çıkardı: Mağduriyetleri önlemek için bina yıkılmadan dava şart!
Kentsel dönüşüm projeleri, eski binalardaki hatalı arsa payı dağılımını ortaya çıkararak mağduriyetlere yol açıyor. Hukukçular, bina yıkılmadan açılacak arsa payı düzeltim davalarının hak kaybını önlemek için şart olduğunu belirtiyor.
Türkiye'de kentsel dönüşüm projelerinin hızlanmasıyla birlikte, eski binalardaki 'arsa payı' sorunları gün yüzüne çıkıyor. Özellikle 2007 öncesi inşa edilen yapılarda adil dağıtılmayan arsa payları, dönüşüm sürecinde büyük mağduriyetlere yol açıyor. Hukukçular, bu tür durumlarda bina yıkılmadan arsa payı düzeltim davalarının açılmasının şart olduğunu vurguluyor.
HATALI ARSA PAYI DAĞITIMI DÖNÜŞÜMDE SORUN YARATIYOR
Kentsel dönüşüm projeleri, deprem kuşağında yer alan Türkiye'de hayati bir zorunluluk haline gelirken, eski binalardaki hatalı uygulamalar da ortaya çıkıyor. 2007 yılından önce inşa edilen binalarda, bağımsız bölümlerin mülkiyet oranını belirleyen arsa payının adil dağıtılmaması, dönüşüm sürecinde hak sahipleri arasında eşitsizliklere neden oluyor. O dönemlerde müteahhitlerin inisiyatifine bırakılan bu paylar, binanın özelliklerinden ziyade müteahhitlerin ticari tercihlerine göre belirleniyordu. 2007'de kanun değişikliğiyle bu durum ortadan kalksa da, öncesinde yapılan hatalı dağılımlar nedeniyle benzer özelliklere sahip daireler farklı arsa paylarına sahip olabiliyor, bu da kentsel dönüşümde hak kaybına yol açıyor.
GAYRİMENKUL ALIRKEN DİKKAT EDİLMELİ
Antalya'da emlakçılık yapan Halit Mert, arsa payının mülkiyet hakkının özü olduğunu belirterek, gayrimenkul devir işlemlerinde arsa payının mutlaka kontrol edilmesi gerektiğini söylüyor. Mert, özellikle 2007 öncesi yapılan binalarda müteahhitlerin beyanına göre arsa payı dağıtıldığını ve bunun dönüşüm zamanı ciddi sorunlara yol açtığını dile getiriyor. Aynı katta ve aynı şerefiye sahip iki dairenin bile farklı arsa paylarına sahip olabildiğini belirten Mert, bunun vatandaşlar arasında ciddi problemler yarattığını ifade ediyor. Mert, 2010 öncesi gayrimenkullerin arsa paylarının kontrol edilerek alım yapılmasının, vatandaşların mağduriyetini engelleyeceğini vurguluyor.
HAK KAYBINI ÖNLEMEK İÇİN DAVA ŞART
Sürecin hukuki boyutunu değerlendiren Avukat Emrah Taşkın, kentsel dönüşümün bir zorunluluk olduğunu ancak mülkiyet hakkını gasp etmeyecek şekilde yapılması gerektiğini belirtiyor. Taşkın, geçmişte müteahhit beyanlarıyla belirlenen arsa payları nedeniyle ortaya çıkan haksızlıklara dikkat çekiyor. Deniz gören veya geniş metrekareli bir dairenin bile düşük arsa payı nedeniyle dönüşüm sonrasında hak ettiğinden daha düşük bir alana sahip olabileceğini söylüyor. Bu tür durumlarda vatandaşların tapuya giderek yönetim planlarını incelemesi ve arsa paylarını karşılaştırması gerektiğini belirten Taşkın, eksiklik tespit edilmesi halinde Sulh Hukuk Mahkemesi'nde Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 3. maddesine dayanarak arsa payının düzeltilmesi için dava açabileceğini ifade ediyor. Ancak en önemli nokta olarak, bu tespitin yapılabilmesi için binanın ayakta olması gerektiğini ve bu nedenle davanın mutlaka bina yıkılmadan açılması gerektiğini vurguluyor.