Kıbrıs Barış Harekatı'nın Yıl Dönümü'nde Tehditler Savuran Yunanistan'a Yanıt!

Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias, 1974 Barış Harekâtı’nın yıl dönümü vesilesiyle yaptığı açıklamada Türkiye’nin adadaki meşru garantörlük varlığını "işgal" olarak niteledi ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ne (GKRY) yönelik doğrudan askeri mesaj verdi. Dendias açıklamasında Türklerin tarihi başarısını hafife almaya çalıştı ve KKTC'ye tehditte bulundu:

"Kıbrıs'taki kardeşlerimize mesajımız nettir. Özellikle son gelişmelerden sonra söylüyorum; Yunan Silahlı Kuvvetleri için Kıbrıs artık uzakta değil, yakındır."

Lefkoşa’nın "Avrupa'nın son bölünmüş başkenti olamayacağını" savunan Dendias’ın bu çıkışı, Ankara ve Lefkoşa çevrelerinde Doğu Akdeniz’deki dengeleri hedef alan açık bir provokasyon olarak değerlendirildi.

Peki Uluslararası İlişkiler Uzmanları bu konuyu nasıl değerlendiriyor? 

Tarihsel Analiz: "Kıbrıs Uzaktadır" Doktrininden "Yakındır" Söylemine

Analiz: Betül Azra Yaşar

Dendias’ın kullandığı "Kıbrıs yakındır" ifadesi sıradan bir askeri söylem olmayıp, 1974 yılındaki kırılma noktasına yapılan doğrudan bir tarihsel göndermedir:

1. 1974 Kırılması ve Karamanlis’in İtirafı

15 Temmuz 1974’te Yunanistan’daki faşist albaylar cuntasının desteğiyle EOKA lideri Nikos Sampson, adayı Yunanistan’a bağlamak (Enosis) amacıyla Başpiskopos Makarios’a karşı darbe yaptı. Türkiye, 1960 Garanti Antlaşması’ndan doğan uluslararası haklarını kullanarak 20 Temmuz 1974 sabahı Kıbrıs Barış Harekâtı’nı başlattı.

Harekâtın yarattığı şok dalgası Atina’daki askeri cuntayı çökertti. Sürgünden dönerek hükümeti kuran Başbakan Konstandinos Karamanlis, Yunan ordusunun adaya müdahale edemeyeceğini ve Türk Silahlı Kuvvetleri karşısında çaresiz kaldığını itiraf ederken tarihe geçen şu sözü söylemişti:

"Kıbrıs uzaktadır." (Kýpros keítai makrán)

Bu ifade, onlarca yıl boyunca Yunan dış politikasının askeri yetersizlik ve çaresizlik sembolü olarak hafızalara kazındı.

2. Söylem Değişikliğinin Arkasındaki Nedenler

Atina yönetimi, 52 yıl sonra bu doktrini tersine çevirdiğini iddia ederken şu unsurlara güveniyor olabilir: 

Askeri Yığınaklar ve Üs Hamleleri: Yunanistan ile GKRY'nin son dönemde Larnaka yakınlarındaki Mari Limanı'nı ortak askeri deniz üssüne dönüştürme girişimleri ve bölgedeki askeri hareketlilik.

İttifak Güvenceleri: Fransa ve ABD ile yapılan ikili savunma anlaşmaları ile Doğu Akdeniz’de kurulan Fransa-Yunanistan-GKRY aksı.

Silahlanma Programları: Rafale savaş uçakları, Belharra fırkateynleri ve Doğu Akdeniz’e aktarılan savunma sistemleri.

Yunanistan Savunma Bakanlığı’nın "Kıbrıs yakındır" söylemi, adadaki iki devletli çözüm gerçekliğini göz ardı eden ve Doğu Akdeniz’de gerilimi tırmandırmayı hedefleyen popülist bir strateji gibi görünüyor. Tarih boyunca Yunan Hükümetlerinden böyle çıkışların yapıldığını defalarca gördük ancak tarihi kimlikleri pek de söylemleriyle uyuşmuyor gibi.

Tarihsel gerçeklik şudur ki: 20 Temmuz 1974’te Türk Ordusu’nun adaya ayak basmasıyla Kıbrıs Türk halkının varoluş mücadelesi mühürlenmiş, adaya barış ve huzur gelmiştir. Türkiye'nin adadaki askeri varlığı ve sarsılmaz garantörlük statüsü, her türlü bölgesel güç gösterisi karşısında Kıbrıs Türk toplumunun en büyük güvencesi olmaya devam etmektedir.

 "Hayal Görmeyin, Tarihten Ders Alın"

Dendias'ın açıklamaları, bu tarihi zaferin onlarda yarattığı hezimetin hala süregelen bir acısı olduğunu gösteriyor. Atina’nın söylemleri maalesefi "iç siyasete yönelik hezeyan" ve "tarihi çarpıtma" olarak görülüyor.

"Rum-Yunan İkilisi Gerçeklerden Kopuk"

Ayrıca bu tip söylemlerin Doğu Akdeniz'de varlık göstermeye çalışan, bunu önemsediğini sık sık vurgulayan Yunanistan için, son derece istikrarsız ve huzur bozucu. Bölgedeki antlaşmaların ve sınırların, barış ikliminden koparılmak istendiği anlaşılıyor.

Yunan makamlarının 1974 öncesinde adamıza yaşatılan mezalimi unutturma çabaları boşunadır. Kahraman Türk Silahlı Kuvvetleri, adada barış ve güvenliğin teminatı olmaya devam edecektir. Yunanistan'ın kendisi için kurduğu bazı ittifakları ve onlardan gelen destekleri, KKTC üzerinde baskıcı bir tutum göstermek için kullanabileceğini düşünmesi, uluslararası ilişkiler dinamiği açısından doğru değil.

 "Gerekirse Yine Geliriz"

Her ne kadar Yunanistan'ın sesi Rum Kesimi'ne Türklerin işgalci olduğu zannını fısıldasa da bunun tarihi bir gerçekliği yoktur. Bu tarz populist söylemlerle de kurulamaz, hadiseler, yazılar ve olanlar hala gözler önündedir. Dendias'ın bu çıkışını, kişisel bir Türk düşmanlığı hezeyanına veriyoruz. 

Peki Kıbrıs Ne Diyor?

KKTC Cumhuriyet Meclisi Başkanı Ziya Öztürkler, 20 Temmuz 1974'te Mehmetçiğin Ada'ya çıkması ile birlikte yok edilmek üzere olan Türk varlığının kurtarıldığının altını çizerek, "Kıbrıs, Girit gibi olacaktı." dedi.

Harekatın Kıbrıs Türklerinin makus talihini değiştirdiğine dikkati çeken Öztürkler, şunları kaydetti:

"20 Temmuz 1974'teki harekat olmasaydı, gerçekten bu Ada'daki Türk varlığı ortadan kaldırılmak üzereydi. Rumlar Ada'yı Yunanistan'a bağlamak için Türkleri ortadan kaldırmak istiyordu. Harekat olmasa daha fazla katliamların yaşanacağı bir sürece girecektik. Barış Harekatı, Kıbrıs'ta Türklerin var olmasını sağlayan, Ada'ya barış ve huzuru getiren, Kıbrıs Türk halkının geleceğini, Türklüğün devamını ve bayrağının dalgalanmasını sağlayan büyük bir mühürdür."

Öztürkler, harekat kararını alan dönemin Başbakanı Bülent Ecevit, Başbakan Yardımcısı Necmettin Erbakan ve dönemin Türk Silahlı Kuvvetlerinin komuta kademesine ve cephedeki erlere teşekkür ederek, şehitlere rahmet, gazilere de sağlıklı ömürler diledi. (AA)

Türkiye'nin uluslararası antlaşmalardan doğan haklarının tartışmaya açılamayacağı ve Akdeniz'de herhangi bir emrivakiye geçit verilmeyeceği ise pek çok ülke tarafından kabul edilmiş durumda. Kabul etmeyenlerin, gerçekleri bir an evvel görmeleri elzemdir.

 "Yunan Askerinin Adadaki Geçmişi Katliamdan İbarettir"

Lefkoşa’dan yapılan açıklamada ise Yunan ordusunun adamızdaki geçmişine dikkat çekildi:

"Dendias’ın Yunan ordusunun Kıbrıs’a yakın olduğunu söylemesi bir tehdit değil, ancak geçmişteki trajedilerin itirafıdır. Yunan Silahlı Kuvvetleri adaya en son 1974’te darbe ve katliam taşımıştı. Bugün KKTC, Türkiye ile omuz omuza hür ve bağımsız bir devlet olarak yoluna devam etmektedir."

Sahada ve Masada Kararlılık

Ankara’nın sert ve net tepkisi, Atina’nın Doğu Akdeniz’deki silahlanma yarışını ve ittifak arayışlarını Türk-Yunan ilişkilerinde yeni bir tırmanma vesilesi yapamayacağını bir kez daha gösterdi. Türkiye, hem Kıbrıs Türk insanının güvenliğini sağlamada hem de Doğu Akdeniz’deki haklarını korumada askeri ve diplomatik üstünlüğünü koruma kararlılığını yinelemiş oldu.

Bir Uluslararası İlişkiler Uzmanı olarak söylediklerimin ötesinde bir Türk Vatandaşı olarak söyleyebilirim ki Yunanistan, Türkiye'ye karşı mahvıyet psikolojisini Doğu Akdeniz'deki teknolojik ve sınai ilerlemeleriyle örtmeye çalışmakta. Şüphesiz teknik alanda başarılar göstermekteler ama hırslarını ve hafızalarını susturmakta başarılı olduklarını söyleyemeyiz. Bilimler her zaman teoriler yoluyla olası imkan ve sonuçları bize işaret eder. Ancak Türk Milleti, olasılıklar dışına taşan bir Millettir. Bunu teoriler açıklayamıyor olabilir. Bunu, tarihten ders çıkarmak, Türklerin savaş ve vatan kavramını anlamak açıklayacaktır. 

Bunu Yunanlar anlar mı? Bırakalım, onlara tarih anlatsın.