Kılıçdaroğlu'ndan bomba açıklamalar...
Davutoğlu’nu, CHP Genel Merkezi’nde ağırlamayı bekleyen Kılıçdaroğlu muhtemel birliktelikte 4 yıllık süre öngörüyor ve ’Asıl sorun güven’ diyor

Hükümet kurma görevini alan AKP Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu’nun ilk koalisyon temasını yapacağı CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun üzerinde durduğu temel mesele; güven. İftar sonrası sohbet imkanı bulduğumuz Kılıçdaroğlu soruları içtenlik ve samimiyetle yanıtladı. Cevap vermeyeceği noktalar için “Bu da bende kalsın” dedi. CHP liderinin öne çıkan görüşleri şöyle:
* Ben dinleyeceğim ama görüşlerimizi sorarlarsa görüşlerimizi aktaracağız. Karşı tarafı dinlemeden tek boyutlu baştan koşul koymanın çok tutarlı bir davranış olmadığına inanıyorum.
* Biz 14 ilkeyi açıkladık. Siyasette özellikle devletin yönetiminde kurucu irade dışındaki bütün alanları her zaman görüşebilirsiniz, tartışabilirsiniz. Ama önce de söyledim, önemli olan samimiyet.
* Belki onlar bize çok daha güzel bir öneri getirecekler. Kendi alanımızı sınırlamaktan çok Türkiye’nin sorunlarını çözmeye yönelik bir çabanın içinde olmayı biz düşünüyoruz.
* Koalisyonun bir seçim döneminde yani 4 yıl için kurulması gerektiğine inanıyorum. Bunun için koalisyonu kuracak siyasal partilerin birbirlerine karşı samimi davranmaları gerekiyor.
* AKP-CHP zor ama karamsar değilim. Zorluğun birinci nedeni; güvensizlik temelinde gelişen ilişkiler. Bize güven ve güvence verilmeli. Diğeri ise dış politikadan kaynaklanan sorunlar.
* Onlar bize güvence verecekler. Protokol de olur başka bir şey de olur, ama dediğim gibi biz beklediğimiz güvenceleri almak zorundayız. Yoksa koalisyonun hiçbir anlamı olmaz ki.
* Erdoğan’ın Anayasa’da çizilmiş sınırları yetkileri var. O çerçevede hareket etmek zorunda. Abdullah Gül, Ahmet Necdet Sezer, Süleyman Demirel nasıl yaptıysa benzerlerini yapacak.
Onlar bize güvence verecekler. Protokol de olur başka bir şey de olur, ama dediğim gibi biz beklediğimiz güvenceleri almak zorundayız. Yoksa koalisyonun hiçbir anlamı olmaz
Recep Tayyip Erdoğan’ın anayasada çizilmiş sınırları yetkileri var. O çerçevede hareket etmek zorunda.
Gül, Sezer ve Demirel nasıl yaptıysa benzerlerini yapacak
Hükümet kurma görevini alan AKP Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu ilk olarak pazartesi günü CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’na gidecek. Görevlendirmenin yapıldığı önceki gün (Perşembe) akşamı Kemal Kılıçdaroğlu ile iftar sonrası sohbet imkanı bulduk. Kılıçdaroğlu yazılı basının Ankara temsilcilerinin sorularını her zamanki içtenlik ve samimiyetle yanıtladı. Cevap vermeyeceği noktalar için “bu da bende kalsın” dedi. İlk tur görüşmeler öncesinde Kılıçdaroğlu’nun söyledikleri koalisyon görüşmelerinin beklendiği gibi çetin geçeceğinin de göstergesiydi. Kılıçdaroğlu, Davutoğlu’na “dönüşümlü Başbakanlık” önereceklerinin sinyalini verdi. Erdoğan’ın anayasal çizgilere çekilmesi konuşulurken, Bakanlar Kurulu’nun Beştepe toplantıları için “Başbakan olursam ben gitmem” dedi. Olası koalisyonda Başbakan Yardımcısı olarak görev almayabileceğine işaret etti. Erdoğan’a Abdullah Gül modeli Cumhurbaşkanlığı önerdi. İftar sonrası sohbette Kılıçdaroğlu “güven”in de altını ısrarla çizdi.
İşte Kılıçdaroğlu’na yönelttiğimiz soru ve cevaplar;
* Siz, önce nasıl bir koalisyon modeli olacağını mı konuşacaksınız?
Hayır, önce Sayın Davutoğlu görevlendirildi. Koalisyonu kurma amacıyla geliyor. Tabii hedefleri nedir, ilkeleri nedir bunu bize aktaracak. Dolayısıyla büyük bir olasılıkla da koalisyon hükümeti kurma teklifinde bulunacak.
* Şunu soracak mısınız; biz bu koalisyonu Türkiye’nin acil sorunlarını çözmek için mi, kısa sürede seçime gitmek için mi kuruyoruz. Yoksa, 4 sene boyunca reformlar yapıp iş birliği yapacağımız bir koalisyon, bir yöntem bir perspektif...
Öyle bir soru sormayacağım doğrusunu isterseniz. Ben koalisyonun bir seçim döneminde yani 4 yıllık bir süre için kurulması gerektiğine inanıyorum. Bunun için de zaten koalisyonu kuracak olan siyasal partilerin birbirlerine karşı samimi davranmaları gerekiyor. 4 yıllık bir süreci siz eğer beraber götürecekseniz, daha işin başından itibaren samimi olarak neleri yapacağınızı, neleri yapmayacağınızı, parlamentoda karşılaşacağınız olaylar karşısında nasıl bir tavır takınacağınızı birbirinize samimi olarak aktarmanız gerekiyor. Türkiye’nin kısa süreli hangi sorunu var ki? Bütün sorunları derin. Yıllardır biriken sorunları var baktığınız zaman. Ekonomide var mı, var. İşsizliğe bakın, ihracata bakın, kur’a bakın. Dönüyorsunuz öbür tarafa, sosyal yaşamda ciddi sorunlar var. Uyuşturucudan tutun, boşanmaya kadar devam eden dünya kadar sorun var. Dış politikaya bakıyorsunuz devasa sorunları var. Gidin sanayicilerle konuşun. Mısır’ın Ro-Ro seferlerini iptal etmesinden tutun da Suriye’deki içinde bulunduğumuz çıkmaza kadar pek çok alanda sorun var. Avrupa Birliği ile ilişkilerde sorunlarınız var. Bunları kısa sürede nasıl çözeceksiniz? Bu sorunların çözümü elbette kısa sürede tüm sorunları çözelim ve yeniden seçime gidelim ama bu sorunların hiçbirisi kısa sürede çözülecek sorunlar değil. Özellikle dış politika kaynaklı sorunları çözmek tek başına bizim elimizde değil. Karşı ülkenin de bakışı ve görüşü önemli. Onları da ikna edeceksiniz sorunları aşmak için.
* Dönüşümlü Başbakanlık konusundaki görüşünüz nedir? Bir talebiniz olacak mı?
Ben dinleyeceğim bu süreç içerisinde, ama bizim görüşlerimizi sorarlarsa görüşlerimizi aktaracağız.
* Sorduğu noktada olacak mı?
Kendi düşüncelerimizi tüm çıplaklığı ile samimi olarak anlatacağız.
* Ne düşünüyorsunuz?
Niçin olmasın.
* Peki, şart koşacak mısınız? Yani bunu düşünceniz olarak aktardıktan sonra ‘böyle olmazsa yokuz’ gibi mi diyeceksiniz yoksa ‘böyle olsa iyi olur’ gibi mi?
Karşı tarafı dinlemeden tek boyutlu baştan koşul koymanın çok tutarlı bir davranış olmadığına inanıyorum. Belki onlar bize çok daha güzel bir öneri getirecekler. Kendi alanımızı sınırlamaktan çok, Türkiye’nin sorunlarını çözmeye yönelik bir çabanın içinde olmayı biz düşünüyoruz.
* İyimserliğinizi koruyorsunuz.
Aynen öyle. Karamsar değilim.
* Son açıklamanızda ‘AKP-CHP zor’ dediniz.
Zor dedim. Zorluğun birden fazla nedeni var. Birinci nedeni; geçmişte AKP ile CHP arasında yaşanan ve güvensizlik temelinde gelişen ilişkiler var. Bize güven ve güvence verilmeli. Biz güvenmeliyiz. Eğer güven yoksa aranızda ne söylerseniz söyleyin. İki, Türkiye’nin temel dış sorunları var. Dış politikadan kaynaklanan sorunları var. Bu sorunların çözülmesi lazım. Sorunları inşa eden kim? Mevcut iktidar. Suriye politikasından tutun Mısır’a kadar. Bu politikanın değişmesi lazım. Politika nasıl değişecek? Biz dış politikanın yeniden yapılandırılması gerektiğini söylüyoruz. Şimdi bu sorunu yaratan geriye dönüp 10 dakika sonra ‘söz, sizin istediğiniz gibi ben dış politikamı tümüyle değiştireceğim’ diyecek mi? Biz onu bilmiyoruz. Onun için umutluyum ama zor olduğunu düşünüyorum. Bizim beklentilerimizin karşılanmasının zor olduğunu düşünüyorum. Siz dış politikadaki sorunları çözmeden içerideki sorunları çözemezsiniz. AB ile Orta Doğu ile, Mısır, İran ile ilişkileri düzeltmeden sorunları çözemezsiniz.
* Dışişleri Bakanlığı sizde olsun diye düşünüyorsunuz.
Bakanlığın bizde veya diğer koalisyon ortağında olmasının hiçbir önemi yok. Bütün mesele şu; hükümet uzun vadeli olacak, görüş birliği olacak, sorunların çözümüne kilitlenecek, sorunların çözümünde yeni bir eksen oluşturmada ya da yeni bir hat oluşturmada dış politikada mevcut iktidar bizim söylemlerimize evet diyecek mi demeyecek mi? Evet derse ha bizde ha onlarda olmuş ne fark eder. Sonuçta Mısır ile ilişkileri düzelteceğiz, sonuçta Türkiye Orta Doğu’da sorunun çözümünde aktör olacak, sorunun temelinde değil.
* Karşı taraf esnerse, esner misiniz? Belli noktalarda kırmızı çizgileriniz mi bunlar, yoksa esneme marjı var mıdır?
Biz 14 ilkeyi açıkladık. 14 temel ilkemiz var. Siyasette özellikle devletin yönetiminde kurucu irade dışındaki bütün alanları her zaman görüşebilirsiniz, tartışabilirsiniz. Hukukun üstünlüğü konusu, bunun kırmızı çizgi ile ilgisi var mı? Bu zaten evrensel bir kavramdır. Yargının bağımsızlığı evrensel bir alandır. Bunun kırmızı çizgisi olmaz. Ama biz yargı bağımsız olacak, onlar yok eskiden olduğu gibi yine bağımlı halde olacak, diyorsa bir araya zaten gelemeyiz. Az önce ne söyledim, samimiyet. Bizim söylemimizi kabul eder ama uygulamaya gelince tersini yaparsa bu iş olmaz.
* Onu nasıl güvenceye almayı düşünüyorsunuz? Bir yönteminiz var mı?
Onlar bize güvence verecekler.
* Ne mesela?
Benim kafamda var tabii ama bunu izin verirseniz şimdi söylemeyeceğim.
*Protokole bağlanması anlamında mı söylüyorsunuz?
Protokol de olur başka bir şey de olur ama dediğim gibi biz beklediğimiz güvenceleri almak zorundayız. Yoksa koalisyonun hiçbir anlamı olmaz ki.
* Sayın Cumhurbaşkanı ile ilişkileri nasıl götüreceksiniz ve anayasal sınırlara çekilsin kavramını siz tam olarak ete kemiğe büründürdüğünüzde nasıl bir profil çiziyorsunuz?
Sayın Abdullah Gül nasıl yaptıysa aynısını yapacak.
* Ama halk tarafından seçilmiş bir Cumhurbaşkanı olduğunu ifade ediyor Sayın Erdoğan.
Ne fark edecek. Seçim yöntemi değişti başka bir şey değişmedi ki.
* ‘Arkamda yüzde 52 oy var’ diyen cumhurbaşkanını parlamentonun seçtiği Cumhurbaşkanı olarak tanımlamak ve öyle yaklaşmak sürdürülebilir mi?
O dönem yüzde 52 idi şimdi yüzde 40. Ne olacak, ayrılacak mı? Siz anayasadaki tarafsızlık ilkesine yüzde 52 ile uymuyorsunuz yüzde 40 ile uyacaksınız. Olmaz. Cumhurbaşkanının anayasada çizilmiş sınırları yetkileri var, o çerçevede hareket etmek zorunda.
* ‘Abdullah Gül nasıl yaptıysa o da öyle yapsın’ diyorsunuz.
Tabii Abdullah Gül, Ahmet Necdet Sezer, Süleyman Demirel diğer Cumhurbaşkanları nasıl yaptıysa benzerlerini yapacaktır.
* Tarafsızlık olarak mı daha çok vurguladığınız husus?
Elbette, tarafsızlık.
* Yalnız o koalisyon görüşmelerinin meselesi değil. O konuda Sayın Cumhurbaşkanı ile ayrıca bir görüşme yapmak gerekecek.
Bunların hepsi çözülür.
* Yeni bir anayasanın mimarisi mi? Çünkü sonuçta bunlar temenni. Sonuçta halkın seçtiği bir Cumhurbaşkanı, parlamenter sistem, bir de anayasa var. Dolayısıyla bir ilişki biçimini rasyonel bir hale getirmek ya da böyle bir belirsizlikten, çatışmadan kurtarmak arzu ediliyorsa o zaman 390 milletvekilli, bir koalisyon profili ciddi bir anayasa değişikliğini gerçekleştirebilir. O zaman cumhurbaşkanı seçimine ilişkin farklı bir teklifiniz mi olacak? Yöntem olarak, yetki olarak?
Siyasi partiler anlaşırlarsa eskiden olduğu gibi parlamento Cumhurbaşkanını seçebilir. Yani bir engel değil ki buna. Zaten hatırlarsanız yüzde 60 ile kabul edildi referandumda. Yüzde 40 da hayır çıktı.
* Sayın Bahçeli’nin yaptığı, “Türkiye’yi hükümetsiz bırakmamak için her türlü fedakârlığa hazırız” tarzı açıklamayı nasıl değerlendiriyorsunuz? Yeni kriterler koydu. Sanki biraz esnedi, yumuşadı.
Sonuçta Türkiye hükümetsiz kalmadı, hükümet vardır şimdi. Hükümetsiz bir devlet zaten olmaz. Geçici bir hükümet ama Sayın Bahçeli’nin koalisyona kapı aralaması güzel bir şey demokrasi açısından.
* Muhtemel bir erken seçime hazır mısınız? Anket çalışması, kamuoyu yoklaması yaptırıyor musunuz?
Kamuoyu yoklaması yaptırmadık ama bizim milletvekillerimize söyledik, teşekkür ziyaretlerine başlayın diye, başladılar zaten. Gidiyorlar, geziyorlar. Örgütlerimize de gerekli talimatlar verildi. Seçim atmosferinden Türkiye tam kurtulmadı zaten. Dolayısıyla yeni seçim olur.
* AKP ile bir koalisyon kurmanız halinde CHP’nin oylarının eriyebileceği yönünde kaygınız var mı?
Hayır. Koalisyonun türüne bağlı. Ve yapacağınız şeylere bağlı.
Başbakan Yardımcısı olmam
* Cumhurbaşkanlığı rolünü nasıl sınırlandırmayı düşünüyorsunuz? Teoride kolay gibi görünüyor ama baktığınız zaman çok büyük bir alanı o kontrol ediyor. Biraz önce Suriye meselesini söylediniz, Suriye politikasında MİT’in çok aktif olduğunu görüyoruz. O silahlar MİT eliyle taşınıyor, MİT doğrudan doğruya Sayın Erdoğan tarafından kontrol ediliyor. Siz Davutoğlu ile anlaşsanız bile başka bir şey olabilir. Buna ek olarak AKP-CHP olası koalisyonunda Cumhurbaşkanı ‘buyurun Bakanlar Kurulu’nu Beştepe’de toplayalım’ dedi. Gider misiniz?
Başbakan ben olursam gitmem.
*Başbakan yardımcısı olursanız?
Niye olayım.
*Niye olayım derken...
Şöyle, eğer siz hukukun üstünlüğüne inanıyorsanız kaçak bir binada Bakanlar Kurulu’nu toplayamazsınız. Eğer yargı bağımsızdır ve tarafsızdır diyorsanız, yargıda hiç kimseye imtiyaz tanınamaz deniyorsa siz kaçak bir binada Bakanlar Kurulu’nu toplayamazsınız. Doğru değildir bunlar. Bakın hem ben hukukun üstünlüğü diyeceğim, hem yargının bağımsızlığı diyeceğim hem de gideceğim kaçak bir yerde toplantı yapacağım. Olmaz bu. Dünyaya güldürüyoruz kendimizi. MİT’in TIR’larına gelelim. MİT kime bağlı, Başbakan’a. E, niye Cumhurbaşkanı konuşuyor?
*Teorik olarak öyle...
Hayır, efendim şimdi bakın o zaman siz Başbakan değilsiniz. Siz başka bir kişisiniz o zaman. Başbakansanız bir dakika diyeceksiniz Cumhurbaşkanına. Ben izin vermeden kimse gelmez kardeşim sana. Sana bağlı olan birimler varsa Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği. İstediğin kadar konuşabilirsin. Başbakan neden her hafta bir gün Cumhurbaşkanına çıkar? Bilgi vermek için. Devletin işleyişi hakkında bilgi vermek için. Ama şu anda ben gayet iyi biliyorum bırakın MİT Müsteşarını, bazı genel müdürler, kendi Bakanlarını, Başbakanı atlayarak doğrudan Cumhurbaşkanına bilgi veriyorlar. Onun için zaten devletin çivisi çıktı diyoruz. Devletin yeniden yapılandırılması gerekir diyoruz. Sayın Cumhurbaşkanının kendi anayasal sınırları içine çekilmesini istiyoruz. Siz bürokratik yapıda hiyerarşiyi bozduğunuz andan itibaren orada sistem bozulur. MİT’in TIR’ları ile ilgili ben merak ediyorum mesela. MGK’nın kararı var mı yok mu?
* ‘Ben Başbakan olursam gitmem’dediniz kaçak saray yönünden. Peki, Başbakan Yardımcısı diye soruldu. ‘Başbakan Yardımcısı niye olayım’ dediniz. Açıklık getirir misiniz?
Belki olmam. CHP ortaklık kurdu diye illa ben Başbakan Yardımcısı olacağım diye bir düşüncem yok.
*Şöyle bir risk de var. Geçmiş dönemlerde Çankaya Köşkü ile hükümetler arasındaki çekişmelerden Türkiye’de 2 ekonomik kriz yaşandı. Bu riskler de var. Bunları nasıl aşacaksınız?
Burada o tür bir ekonomik kriz çıkmaz. Yani sizin Bakanlar Kurulu’nu şurada veya burada toplayayım dediğiniz anda ekonomik kriz niye çıksın.
* Sadece o değil, genel bir itiş kakış noktasında. Çünkü hükümetler karşılıklı birbirlerini kilitlemeye başlayacaklar.
Yo, kilitlenmez. Cumhurbaşkanı neyi kilitleyecek.
* O da karşı yetkilerini kullanırsa?
Ne yetkisi var?
* Çok geniş yetkileri var.
Yasayı iade edecek, aynısını kabul edeceğim yayınlayacak ne olacak. Geniş yetkileri var doğru, Anayasa Mahkemesi’ne üye tayin edecek. E, ediyor zaten. Niye tayin ediyorsun diye bir şey demedik ki zaten. Veya üniversiteye rektör atayacak, atıyor zaten. Orada bir sorun yok. Sorun şu, Başbakan Başbakanlığını yapmalı, Cumhurbaşkanı da Cumhurbaşkanlığını yapmalı. Bizim istediğimiz bu.
* Size Sayın Davutoğlu geldiğinde ona söyleyecek misiniz?
Konu açılırsa. Bizim 14 ilkemizde var zaten bu konu açılırsa söyleriz tabii niye söylemeyelim. Size söylediğimize göre. Ona da rahatlıkla söyleriz.
Anketler AKP-MHP hükümeti öngörüyor
* Sayın Bahçeli 7 Haziran gecesi AKP’nin CHP ve HDP ile koalisyon kurması gerektiğini ifade etti. Ana muhalefet olmak isteğini vurguladı. Bugün bir kapı aralamış olsa bile bu pozisyonu devam ediyor gözüküyor, beyanatlarında o başlıklar var. Öte yandan siz de farklı beyanlarınızda sanki AKP ile MHP’nin anlaştığına ilişkin bir izlenimi vurguluyorsunuz. ‘Bizle görüşecek ama MHP ile koalisyon kuracak’ izlenimi yansıtıyorsunuz. İki taraf arasında top gidip geliyor ama siz anketler, medyadaki değerlendirmeler üzerine mi yoksa başka somut duyum ve tespit üzerine mi bu sonuca varıyorsunuz?
Hayır, özel bir duyumum yok ama AKP ile MHP seçmeni arasında bir geçişkenlik var. Yapılan anketlerde de ağırlıklı olarak AKP-MHP hükümeti kurulması öngörülüyor. Genel bir kabul de var. Dolayısıyla böyle bir koalisyon kurulabilir. Bizim illa şunlar koalisyon kursun diye bir düşüncemiz yok. Bizim beklentimiz şu; kısa süreli değil, bir seçim dönemini kapsayacak 4 yıl süreli sağlıklı, tutarlı bir koalisyon kurulmasıdır. AKP-MHP arasında bu olabilir mi, olabilir, neden olmasın. Bu bir azınlık hükümeti de olabilir. Sonuçta siz kalkıp da tercihleri sadece bire indirip onun arkasında duran bir politika izlememeniz gerekiyor. Seçenek fazla, o seçeneklerden birisi hayata geçebilir. Beklentimiz neydi onu da söyleyeyim; beklentimiz CHP-MHP ve dışarıdan da HDP’nin de destek verebileceği bir hükümet modeliydi. Şahsen benim isteğim buydu
* Bu blok çöktü deniyor, siz de artık bunu kabul ediyor musunuz?
Hayır, ben çöktü diye bir kavramı çok doğru bulmuyorum. Nitekim Sayın Bahçeli, koalisyona açık olduğuna dair bugün de bir açıklama yaptı.
* Yüzde 60’lık bir bloktan bir hükümet çıkma yaklaşımının gerçekliği, siyasal karşılığı olmadığını artık kabul ediyor musunuz?
Olabilir, yani bu bir görüştür ama baştan söyledim. Bizim tercihimiz böyle bir hükümetin kurulmasıydı. Böyle bir hükümet kurulsaydı daha uzun süreli bir çaba harcayabilirdik, çünkü seçim beyannamelerinde, seçim meydanlarındaki taahhütler büyük ölçüde uyuşuyordu.
