Kırgızistan’da Çince Tabelalar Sökülüyor!

Kırgızistan yetkilileri, ülke genelinde "Devlet Dili Kanunu" kapsamında yürüttüğü denetimleri artırarak, yasal standartlara uymayan yabancı dildeki —özellikle Çince— ticari tabela ve reklam panolarını sökmeye başladı. Nisan ayında başkent Bişkek’te başlatılan operasyonlar, Temmuz 2026 itibarıyla ülkenin güneyindeki en büyük kent olan Oş’a kadar yayıldı.

Oş ve Bişkek'te Peş Peşe Baskınlar

Oş Kentinde Sert Uyarı: Oş Belediye Başkanı Janarbek Akaev liderliğinde yürütülen denetimlerde, devlet dili mevzuatına uymayan Çince tabelalar tespit edildi. Belediye yetkilileri, yabancı girişimcilere söz konusu uygunsuzlukları gidermeleri için bir saat süre tanıdı ve kurallara uyulmaması halinde yaptırımların kararlılıkla süreceğini bildirdi.

Başkentte Kapsamlı Söküm: Bişkek Büyükşehir Belediyesi Arsa Kullanım Kontrol Dairesi bünyesinde yapılan operasyonlarda ise "Red Sun", "MR Hogo", "Lulan" ve "1919" gibi tanınmış Çin kafe, restoran ve marketlerinin Çince yazılı dış tabelaları özel araçlarla söküldü.

Yasal Zemin: Devlet Dili Kanunu Uygulamada

Kırgızistan kanunlarına göre, ülke sınırları içerisinde faaliyet gösteren işletmelerin dış mekân reklamları, menüleri ve bilgilendirme panoları birincil olarak Devlet Dili (Kırgızca) standartlarına uygun olmak zorunda.

Belediye yetkilileri, ticari faaliyet gösteren yabancı işletmelere karşı olmadığını, ancak ticari isimlerin ve yönlendirmelerin yerel dilde yazılması şartının tavizsiz şekilde uygulanacağını vurguluyor.

Arka Plan ve Sosyo-Politik Yansımalar

Gelişmeler, ülkede Çin’in artan ekonomik varlığına ve kültürel etkisine yönelik toplumsal hassasiyetin yükseldiği bir döneme denk geliyor:

Çin Nüfuzu ve Kamuoyu Hassasiyeti: Çin’in "Kuşak ve Yol" projesi kapsamındaki yatırımları, altyapı projeleri ve ülkeye gelen Çinli iş gücü, yerel kamuoyunda zaman zaman egemenlik ve dil kimliği tartışmalarını tetikliyor.

Dil ve Kimlik Vurgusu: Kent merkezlerinde yalnızca Çince karakterlerle yer alan işletme tabelaları, yerel halk ve milliyetçi gruplar tarafından "ulusal dil kanununun ihlali" olarak değerlendiriliyordu.

Resmî makamlar, benzer saha denetimlerinin önümüzdeki dönemde de Kırgızistan genelindeki tüm vilayet ve ilçelerde kararlılıkla devam edeceğini açıkladı.