Kurgan Sistemi ile 578 milyar liralık işlem risk analizine takıldı

Hazine ve Maliye Bakanlığı, sahte belgeyle mücadele kapsamında 1 Ekim itibarıyla yeni tedbirleri devreye alarak KURGAN Sistemi'ni aktif olarak kullanmaya başladı.

KURGAN SİSTEMİ DEVREDE

Yapay zeka destekli KURGAN Sistemi, ekonomideki tüm alım ve satım işlemlerini tarayarak riskli olanları tespit ediyor ve işlemlerin gerçekliğini belirlemeye çalışıyor. Sistem, sahte belgeye ilişkin riskleri kısa sürede ortaya çıkarıyor.

RİSKLİ İŞLEMLER VE DEĞERLERİ

KURGAN Sistemi'nin geçmişe dönük verilerle yaptığı analizler sonucunda, 2023 yılına ait yaklaşık 190 milyar lira tutarındaki işlem riskli bulundu. Bu işlemler 8 bin 753 satıcı ve 35 bin 901 alıcıyı kapsıyordu. 2024 yılına ilişkin ise 11 bin 530 satıcı ve 52 bin 557 alıcının dahil olduğu yaklaşık 389 milyar liralık işlem riskli olarak değerlendirildi. Mükerrer işlem yapan satıcı ve alıcılar hariç tutulduğunda, iki yıl boyunca toplamda 17 bin 373 satıcı ile 77 bin 834 alıcının taraf olduğu yaklaşık 578 milyar lira tutarındaki işlem risk analizine takıldı. Uygulama, sadece yüksek riskli görülen işlemleri tespit etme odaklı çalışıyor.

MÜŞAVİRLERE VE MÜKELLEFLERE YÖNELİK ADIMLAR

Sistemin riskli bulduğu işlemlere ilişkin olarak alıcı mükelleflere bilgi talebi içeren yazılar gönderilmeye başlandı. Bu kapsamda 70 binden fazla yazı alıcılara ulaştırıldı. Amaç, olası bir denetim öncesinde mükellefleri risk durumları hakkında bilgilendirmek. Ayrıca, işlemlere taraf olan 17 bin 373 satıcının incelenmesine de başlandı. Bu incelemelerde alıcılardan gelecek cevaplar delil olarak kullanılacak. VDK, riskli işlemlere taraf olan alıcı mükellefi bulunan mali müşavirlere de bilgi veriyor; bu bilgilendirme müşavirlere sorumluluk yüklemek yerine, mükelleflere rehberlik etme amacını taşıyor.

KAYIT DÜZELTME İMKANI VE DÜRÜST MÜKELLEF VURGUSU

KURGAN Sistemi'nin tespitleri sadece riskli işlemleri belirlediği için, satıcı ve alıcıya doğrudan 'sahte belge düzenleyicisi veya kullanıcısı olma' statüsü kazandırmıyor. Bilgilendirilen mükellefler, bilmeden veya yanlışlıkla sahte fatura kullanmasının önüne geçilerek kayıtlarını düzeltme imkanı buluyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kayıt dışılıkla mücadelenin teknoloji yatırımlarıyla sürdüğünü belirterek, sistemlerin amacının cezalandırmak değil, bilgilendirmek ve gönüllü uyuma davet etmek olduğunu vurguladı. Şimşek, 'Her zaman dürüst mükelleflerin hak ve hukukunu koruyoruz, gerçek alım satım işlemine taraf olanlar açısından endişe edilecek bir durum bulunmuyor' ifadelerini kullandı.