Dünya

Kuzeydeki savaş: ABD, Rusya ve Çin'in yılda 100 milyar dolarlık Arktik mücadelesi

Arktik Okyanusu'ndaki eriyen buzullar, ABD, Rusya ve Çin arasında yılda 100 milyar dolarlık tasarruf ve enerji kaynakları için stratejik bir mücadeleye sahne oluyor. Grönland'ın kontrolü bu rekabette kilit rol oynuyor.
HABER MERKEZİ
HABER MERKEZİ
2 dk Sesli Dinle 0
Kuzeydeki savaş: ABD, Rusya ve Çin'in yılda 100 milyar dolarlık Arktik mücadelesi

Rusya'nın Ukrayna ile süren savaşı dördüncü yılına yaklaşırken, çatışmanın kuzeye kaydığı ve ABD ile Rusya arasındaki mücadelenin yeni kritik noktaları ortaya çıktı. Grönland, GIUK geçidi ve Arktik Okyanusu olarak belirlenen bu üç nokta, küresel güçler için stratejik bir önem taşıyor. Emekli Tümamiral Cem Gürdeniz, bölgedeki değişen dengeleri ve yaşanan kuralsızlık dönemini tüm detaylarıyla anlattı.

GRÖNLAND: ATLANTİK'İN ANAHTARI

Grönland, ABD için Atlantik ve Arktik Okyanusları arasındaki geçişi kontrol edebileceği kritik bir kale konumunda. ABD'nin adada üs kurma çabaları, Rusya'nın Atlantik'e çıkışını engellemeyi ve bölgedeki otoritesini pekiştirmeyi amaçlıyor. Rusya ise uzun süredir bölgede bulundurduğu nükleer buzkıran gemileriyle benzersiz bir hakimiyet sağlıyor. Tümamiral Cem Gürdeniz, bu mücadelenin 'kuralsızlık dönemini' başlattığını ve Batı yarımkürenin Vahşi Batı benzeri bir çöküş sürecine girdiğini belirtiyor.

ERİYEN BUZLAR, YÜKSELEN REKABET

Küresel ısınma nedeniyle Arktik Okyanusu'ndaki buzullar hızla eriyor ve bölge jeopolitik bir kırılma alanına dönüşüyor. 1978'den bu yana buz alanı yaklaşık yüzde 39 oranında küçüldü ve simülasyonlar 2040'tan sonra bölgenin deniz ulaştırmasına büyük ölçüde açılacağını gösteriyor. Bu değişim, küresel doğal gaz rezervlerinin yaklaşık yüzde 30'unun ve ham petrol rezervlerinin yüzde 13'ünün bulunduğu Arktik'i enerji ve maden kaynakları açısından çok daha değerli hale getiriyor. Rusya, bölge kıyılarının yaklaşık yüzde 65'ine sahip ve hidrokarbon rezervlerinin yüzde 80'i bu sahada yer alıyor.

ÇİN'İN KUZEY HESABI VE RUSYA'NIN GÜCÜ

Çin, kendisini 'yakın Arktik devleti' olarak tanımlayarak Kuzey Deniz Yolu'nu Buz İpek Yolu kapsamına eklemeyi hedefliyor. Bu sayede Malakka Boğazı bağımlılığından kurtulmak, ulaştırma maliyetlerini azaltmak ve enerji arz güvenliğini sağlamak istiyor. Yapılan bir çalışmaya göre, Çin Avrupa ile kendi kıyıları arasında Rusya kontrolündeki Kuzey Deniz Rotası'nı kullanırsa yılda 100 milyar dolara yakın tasarruf elde edebiliyor. Arktik'te güçlü olmak için gereken unsurlara sahip tek ülke ise Rusya. Sekizi nükleer olmak üzere 11 buzkıran gemisiyle bölgede hakimiyet kuran Rusya, ABD'nin istemediği bir tablo oluşturuyor. ABD'nin Grönland'ı egemenliğine katma çabası, Arktik Okyanusu'ndaki deniz yetki alan payını yüzde 3'ten yüzde 15'e yükseltebilme potansiyeli taşıyor.

Yorumlar

UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik yorumları onaylanmamaktadır.

Bu Yazıyı Paylaş