Latmos'ta yeni bitki türü madencilik tehdidi altında
Yeni keşfedilen 'Latmos Taşkıranı' bitki türü, madencilik faaliyetleri nedeniyle kritik tehlike altında. Prof. Dr. Hasan Yıldırım, bölgedeki yoğun madenciliğin endemik türler için yıkıcı sonuçlar doğuracağını belirtti.
Ege Üniversitesi'nden Prof. Dr. Hasan Yıldırım, yakın zamanda keşfedilen ve 'Latmos Taşkıranı' olarak adlandırılan yeni bitki türünün madencilik faaliyetleri nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu bildirdi.
Yeni türün keşfi ve özellikleri
Muğla ve Aydın sınırları içerisindeki Latmos Dağları'nın gölgeli ve granit kaya oyuklarında yetişen bu nadir bitki, ilk olarak 2023 yılında doğasever Dr. Türker Şengül tarafından fark edildi. Bilim dünyasına 2026 yılında Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve doktora öğrencisi Aşkın Öykü Çimen tarafından kazandırılan türe, Dr. Şengül'ün oğlu Alp Şengül'e ithafen 'Saxifraga alpsengulii' adı verildi. Türkçe'deki bilimsel adı ise yetiştiği bölgeye atfen 'Latmos Taşkıranı' olarak belirlendi. Bu keşif, Türkiye'de keşfedilen taşkıran türü sayısını 25'e çıkarırken, bunlardan 5'i endemik olarak yalnızca Türkiye'de bulunuyor. Bitkinin beyazdan altın rengine değişen çiçekleri, karanlık ortamlarda adeta parlıyor.
Maden faaliyetlerinin yarattığı tehlike
Prof. Dr. Yıldırım, Latmos Taşkıranı'nın tek yıllık bir bitki olduğunu ve çok sayıda bireye sahip olsa da dar bir alana yayıldığını belirtti. Bu durumun, türü kritik düzeyde tehlike altına soktuğunu vurguladı. Özellikle bölgede planlanan madencilik faaliyetlerinin, bu bitkinin neslini geri dönülemez bir şekilde tehdit edebileceği uyarısında bulundu. Prof. Dr. Yıldırım, biyoçeşitlilik ve tarih açısından büyük öneme sahip Latmos Bölgesi'nde artan madencilik faaliyetlerinin, bölgeye özgü birçok endemik türün yaşam alanlarını bozarak yok oluş sürecini hızlandırdığını ifade etti. Bu eşsiz coğrafyada yaşayan türlerin başka hiçbir yerde bulunmadığına dikkat çekerek, popülasyonların ve habitatların korunması gerektiğini belirtti.
Doğaseverin ilk gözlemleri
Bitkiyi ilk keşfeden isimlerden Dr. Türker Şengül, 2023 yılında doğa yürüyüşü sırasında kayaların altında parlayan bir bitki gördüğünü anlattı. Daha önce bu bitkiyle karşılaşmadığını belirten Şengül, çektiği fotoğrafları sosyal medyada paylaştıktan sonra Prof. Dr. Hasan Yıldırım'ın kendisiyle iletişime geçtiğini ve yeni bir tür olabileceği bilgisini aldığında büyük heyecan yaşadığını dile getirdi.