İzmir'in Urla ilçesindeki Liman Tepe'de yürütülen arkeolojik kazılarda, yaklaşık 5 bin yıl öncesine ait, taş kanallardan oluşan bir drenaj sistemi gün yüzüne çıkarıldı. İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin desteklediği bu önemli keşif, Ege ve Batı Anadolu'da benzerine az rastlanan bir yapıyı ortaya koyuyor.
Antik yerleşimde su kanalları detaylı incelenecek
Ankara Üniversitesi tarafından sürdürülen kazılarda, 35 kişilik bir ekip Urla'nın 7 bin yıllık geçmişini aydınlatmak için çalışıyor. Kazı Başkanı Prof. Dr. Vasıf Şahoğlu, günümüzden 5 bin yıl öncesine tarihlenen surlarla çevrili yerleşimin sokaklarında bulunduklarını belirtti. Bu yılki çalışmaların öne çıkan bulgularından birinin, farklı kotlardaki teraslar arasında taşlarla inşa edilmiş su kanalları olduğunu söyleyen Şahoğlu, bu sistemin yağmur sularını belirli bir alana yönlendirmek amacıyla kullanılmış olabileceğini düşünüyor. Bu tür bir drenaj sisteminin Batı Anadolu'da nadir görüldüğünü vurguladı.
Evlerde depolama ve üretim alanları
Yaklaşık 5 bin yıllık "uzun evler" olarak adlandırılan yapılarda da önemli bulgular elde edildi. Evlerin girişlerinde zemine sabitlenmiş büyük çömlekler bulundu. Bu çömleklerin su, tahıl veya başka ürünlerin depolanması için kullanıldığı tahmin ediliyor. Şahoğlu, bu çömleklerden alınacak toprak örneklerinin inceleneceğini ve içlerine ne saklandığının belirlenmeye çalışılacağını belirtti. Ayrıca, evlerin aynı zamanda birer atölye olarak da kullanıldığına dair kanıtlar bulundu; bir evde maden üretimi, diğerinde ise tekstil üretimine işaret eden bulgulara rastlandı. Bu nedenle bu yapılara "atölye-ev" deniliyor.
Ege adalarıyla binlerce yıllık deniz ticareti bağlantısı
Liman Tepe'nin binlerce yıldır önemli bir deniz ticareti merkezi olduğunu gösteren buluntulara da ulaşıldı. Kazılarda Kiklad Adaları'ndan geldiği belirlenen seramik örnekleri bulundu. Bu buluntular, Liman Tepe'nin yaklaşık 4 bin 500 yıl önce Ege adalarıyla deniz aşırı bağlantılar kurduğunu kanıtlıyor. Prof. Dr. Şahoğlu, bu seramik kapların zeytinyağı veya şarap gibi ürünlerin taşınmasında kullanılmış olabileceğini ancak kesin içeriğin bilinmediğini ifade etti. Daha da eskiye, 7 bin yıl öncesine ait tabakalarda ise Melos Adası kökenli obsidyen bulundu. Bu durum, insanların denizleri aşarak bu malzemeyi Liman Tepe'ye taşıdığını gösteriyor. Türkiye'nin ilk su altı liman kazılarının da gerçekleştirildiği Liman Tepe'de, limanın mendirek yapısının tarihi ve kullanım süresi üzerine araştırmalar devam ediyor. Deniz altından çıkarılan organik malzemeler de bölgenin ekonomik yapısı hakkında önemli bilgiler sunuyor.
