MADIMAK'ın ateşi 33 yıldır sönmedi: 2 Temmuz Sivas Katliamı'nda hafızanın zaman aşımı direnişi

Türkiye siyasi ve kültürel tarihinin en karanlık sayfalarından biri olan Sivas Katliamı, 2 Temmuz 1993 tarihinde gerçekleşmiştir. Pir Sultan Abdal Şenlikleri kapsamında kente gelen aydın, sanatçı ve yazarların konakladığı Madımak Oteli’nin radikal bir kitle tarafından kuşatılıp ateşe verilmesi sonucu; 33 aydın, 2 otel çalışanı ve 2 yurttaş olmak üzere toplam 37 kişi yaşamını yitirmiştir. Aralarında Metin Altıok, Hasret Gültekin, Behçet Aysan, Asım Bezirci ve Nesimi Çimen gibi Türk edebiyatı ve sanat dünyasının mihenk taşlarının da bulunduğu bu büyük kayıp, toplumsal hafızada tazeliğini korumaktadır.

Provokasyon Süreci ve Madımak Oteli Yangını

 Salman Rüşdi’nin "Şeytan Ayetleri" kitabını Türkçe yayınlaması gerekçe gösterilerek hedef tahtasına oturtulan Aziz Nesin tepki çekmiş, eleştirilmiştir.

2 Temmuz günü cuma namazı çıkışında organize olan ve "Sivas laiklere mezar olacak" şeklinde anayasal düzeni ve laikliği doğrudan hedef alan sloganlar atan kitle, Kültür Merkezi'ndeki etkinlikleri sabote ettikten sonra doğrudan aydınların konakladığı Madımak Oteli’ne yönelmiştir. Bina taşlanmış ve kapı önündeki araçlar ateşe verilmiştir. Saat 19.00 sularında binanın kundaklanmasıyla başlayan yangın, içeride mahsur kalan aydınların uzun süre tahliye edilememesi nedeniyle facia ile sonuçlanmıştır.

Tarihsel kayıtlara göre, otel içerisindeki 33 katılımcı, 2 otel personeli ve bina dışındaki saldırgan gruptan 2 kişi de dahil olmak üzere toplam 37 can kayıtlara geçmiştir. Dönemin siyasi aktörlerinin olay sırasındaki itidalli olmaktan uzak açıklamaları, facianın boyutunu derinleştiren yapısal unsurlar arasında yer almıştır.

Toplumsal Hafıza ve Madımak Oteli’nin Bugünü

Olayın ardından uzun yıllar boyunca ticari işletme olarak kullanılan ve alt katında bir dönem kebapçı işletilmesi kamuoyunda büyük tepki çeken Madımak Oteli, toplumsal baskılar ve kamusal vicdanın talebi doğrultusunda kamulaştırılmıştır. Bina günümüzde "Sivas Bilim ve Kültür Merkezi" olarak faaliyet göstermektedir.

Ancak başta Alevi kurumları olmak üzere demokratik kitle örgütleri, mekânın tamamen bir "Hafıza ve Utanç Müzesi" olması gerektiği yönündeki taleplerini sürdürmektedir. Her yıl 2 Temmuz'da Sivas ve Ankara başta olmak üzere Türkiye'nin ve dünyanın dört bir yanında anma törenleri icra edilmektedir.

Sivas Katliamı’nda Hayatını Kaybedenler

Asım Bezirci (66) – Araştırmacı, Yazar, Eleştirmen

Nesimi Çimen (62) – Şair, Halk Sanatçısı, Ozan

Metin Altıok (53) – Şair, Yazar, Felsefeci

Muhlis Akarsu (45) – Türk Halk Müziği Sanatçısı, Ozan

Muhibe Akarsu (45) – Muhlis Akarsu’nun Eşi

Behçet Sefa Aysan (44) – Şair, Tıp Doktoru

Edibe Sulari (40) – Halk Sanatçısı

Uğur Kaynar (37) – Şair

Erdal Ayrancı (35) – Yönetmen, Kültür Bakanlığı Personeli

Asaf Koçak (35) – Karikatürist

Sehergül Ateş (30) – Sanatsever

Muammer Çiçek (26) – Tiyatro Oyuncusu, Aktör

Gülender Akça (25) – Kültür Merkezi Üyesi

Mehmet Atay (25) – Gazeteci, Fotoğraf Sanatçısı

Carina Cuanna Thuijs (23) – Hollandalı Akademisyen / Araştırmacı

Sait Metin (23) – Kültür Merkezi Üyesi

Hasret Gültekin (22) – Şair, Müzisyen, Sanatçı

Murat Gündüz (22) – Öğrenci

Gülsüm Karababa (22) – Kültür Merkezi Üyesi

Huriye Özkan (22) – Kültür Merkezi Üyesi

İnci Türk (22) – Üniversite Öğrencisi

Ahmet Özyurt (21) – Öğrenci

Handan Metin (20) – Öğrenci

Yeşim Özkan (20) – Kültür Merkezi Üyesi

Serpil Canik (19) – Öğrenci

Serkan Doğan (19) – Öğrenci

Yasemin Sivri (19) – Öğrenci

Belkıs Çakır (18) – Öğrenci

Nurcan Şahin (18) – Öğrenci

Özlem Şahin (17) – Öğrenci

Asuman Sivri (16) – Öğrenci

Menekşe Kaya (15) – Öğrenci

Koray Kaya (12) – Çocuk / Öğrenci

EDİTÖR: GÖKÇE SEVİM