Milli mücadelenin kalbi Erzurum Kongresi binası risk altında: Ziyarete kapatıldı

Gazi Mustafa Kemal Atatürk başkanlığında, 'Milli sınırlar içinde vatan, bölünemez bir bütündür, parçalanamaz. Manda ve himaye kabul olunamaz' gibi kararların alındığı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerinin atıldığı Erzurum Kongresi'nin toplandığı tarihi bina, deprem riski nedeniyle geçici olarak ziyarete kapatıldı.

Çatlaklar Artınca Kapatma Kararı Alındı

23 Temmuz 1919'da tarihi kongreye ev sahipliği yapan binanın deprem riski taşıdığı belirlendi. Erzurum Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile valilik onayını alarak tarihi yapının ziyarete kapatıldığını duyurdu. Erzurum Kültür ve Turizm Müdürü Ahmet Yer, 2025'in başlarından itibaren binanın bazı noktalarında çatlaklar tespit edildiğini belirterek, bu durumun Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü'ne bildirildiğini ifade etti. Yapılan teknik incelemeler sonucunda binanın yapısal sorunlar barındırdığı anlaşıldı ve durum Kültür ve Turizm Bakanlığı'na iletildi. Bakanlık Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü'nden gelen teknik ekip de incelemeler yaparak binanın yapısal durumu hakkında bir karar verilmesini sağladı.

Ağır Hasarlı Bina İçin Acil Tahliye Önerisi

Ahmet Yer, Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü'nün ihalesi sonucunda Erzurum Teknik Üniversitesi (ETÜ) tarafından yapılan incelemelerin 22 Aralık 2025 tarihinde tamamlandığını ve raporun sunulduğunu belirtti. Raporda, binanın ağır hasarlı olduğu ve sismik performansının yetersiz olduğu vurgulandı. ETÜ'nün sunduğu raporda, can ve mal güvenliği açısından kongre binasının acilen ziyarete kapatılması ve en kısa sürede tahliye edilmesi gerektiği bildirildi. Bu doğrultuda, Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü ile yapılan istişareler sonucunda gerekli önlemlerin alındığı ve binanın can ve mal güvenliği açısından oluşturduğu tehdit nedeniyle ziyarete kapatılmasına karar verildiği aktarıldı.

Yapısal Güçlendirme veya Yeniden Yapım Bakanlık Tarafından Değerlendirilecek

Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü'nden gelecek ekibin de Erzurum'a gelerek binada incelemelerde bulunacağı öğrenildi. Bundan sonraki süreçte, binanın yeniden yapımı veya güçlendirilmesi konusundaki kararın tamamen bakanlık tarafından verileceği ifade edildi. Erzurum Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü'nden Doç. Dr. Dilek Okuyucu, yaptıkları kapsamlı incelemelerde yapının deprem performansının yetersiz olduğunu ve normal kullanımda dahi, özellikle birinci kat döşemesi ve altındaki yapının zorlanabileceğini belirtti. Okuyucu, 'Yapı şu anda ağır hasarlı durumda. Yapının biz ziyarete kapatılmasının en doğru yöntem olduğunu, sonrasında taşınma eşyaların boşaltılmasını önermemizin sebebi de şu; müze envanterinin korunması için bunu önerdik. Çok büyük bir deprem olmasa bile yapıyı tahrik edecek, hareket etmeye zorlayacak bir deprem meydana geldiğinde, yapının ağır hasar alma veya toptan göçme durumu da söz konusu. Bizim kongre binasında tespit ettiğimiz, tedirgin olduğumuz ve bir an önce önlem almaya yönlendiren durum aslında bu' şeklinde konuştu.